منبع: سیاست خارجی
۷ اکتبر ٢٠١۴
نویسنده: جیک هس
تارنگاشت عدالت
اختصاصی
مذاکرات سری و پشت پرده واشنگتن با «تروریستهای» کرد سوریه
در حالیکه شهر کوبانی بهنظر میرسد در معرض افتادن به دست «دولت اسلامی» باشد ، تلگرامهای اختصاصی، قبلاً محرمانه وزارت امورخارجه نشان میدهند چگونه مقامات ایالات متحده سعی کردند مدافعان کرد را هم درگیر و هم تضعیف نمایند.
هر روز، جهادیون «دولت اسلامی» به کوبانی، یک شهر عمدتاً کرد در شمال سوریه، نزدیک به مرز ترکیه، نردیکتر میشوند. در حالیکه «دولت اسلامی» باران خمپاره١ بر شهر میبارد، «یگانهای مدافع خلق» (YPG)، یک میلیشای کرد عمدتاً از نظر تسلیحات ضعیفتر، سعی میکنند در مقابل حمله چند هفتهای مقاومت کنند. در حالیکه نیروهای ترکیه از آن سوی مرز نظارهگرند و کارزار هوایی بسرکردگی ایالات متحده ادامه دارد، هیج نیروی قدرتمندی در منطقه قاطعانه دخالت نکرده است- «یگانهای مدافع خلق» در مواجهه با پیشروی جهادیون بحال خود رها شدهاند.
ایالات متحده روابط رسمی با «حزب اتحاد دموکراتیک»٢(PYD)، حزبی که اساساً شاخه سیاسی «یگانهای مدافع خلق» است را رد کرده است.٣ «حزب اتحاد دموکراتیک» که پس از خروج نیروهای رئیسجمهور بشار الاسد در ژوئیه ٢٠١٢، بر کوبانی و دیگر مناطق محصور کرد در درون سوریه حکمرانی کرده است، به «حزب کارگران کردستان» ، یک سازمان پیکارگر که از سال ١۹۸۴ با ترکیه نبرد کرده است- و نتیجتاً از طرف ترکیه و ایالات متحده یک سازمان تروریستی تعیین شده است، وابسته است. اما مصاحبهها با دیپلوماتهای آمریکایی و کرد نشان میدهند که واشنگتن گفتوگوهای غیرمستقیم با «حزب اتحاد دموکراتیک» را سالها پیش باز کرد، حتا در حالیکه سعی میکرد رقبای کرد گروه را توانمند کند و آنها را با «ارتش آزاد سوریه» (FSA) آشتی دهد.
رابرت فورد سفیر سابق ایالات متحده در سوریه به «سیاست خارجی» گفت گرچه واشنگتن درخواستهای «حزب اتحاد دموکراتیک» برای گفتوگوهای رسمی را رد کرده است، اما ایالات متحده در سال ٢٠١٢ گفتوگوهای غیرمستقیم با گروه را آغاز کرد. فورد گفت: «ما با شخصی ملاقات کردیم که واسطه بین ایالات متحده و حزب اتحاد دموکراتیک بود ما در چندین نوبت با او ملاقات کردیم: خود من یکبار، و دیگر دیپلوماتها در موارد دیگر.» به گفته فورد گفتوگوها «شاید هر شش ماه یکبار» و با وساطت یک «شهروند سوری در اروپا» صورت میگرفت.
دو منبع کرد آشنا با ملاقاتها به «سیاست خارجی» گفتند، گفتوگوها پس از عزیمت فورد ادامه یافته است و توسط سفارت ایالات متحده در پاریس هدایت میشود. یکی از منابع کرد گفت «آنها صرفاً اطلاعات لازم [پیرامون تحولات در سوریه] را به یکدیگر میدادند. هم فورد و هم کردها از مشخص کردن هویت واسطه خودداری کردند.
نگرانی درباره واکنش آنکارا به رویکرد واشنگتن به گفتوگوها شکل داد. فورد گفت «ما بخاطر حساسیتهای ترکیه باید بسیار مراقب میبودیم. ما مطمئن شدیم که ترکها بدانند ما پیامها را منتقل کردهایم. آنها دو درخواست داشتند. یک، آنها از اینکه ما با آنها شفاف بودیم سپاسگزار بودند. بعضی اوقات، من فکر میکنم آنها از رابطه و رد و بدل شدن پیامها مطلع بودند. دوم اینکه، آنها رابطه مستقیم خود با حزب اتحاد دموکراتیک را داشتند.۴ آنها از ما خواستند در تماسهای خود با حزب اتحاد دموکراتیک بسیار آهسته برویم، زیرا آنها نمیخواستند حزب اتحاد دموکراتیک بتواند یا ما علیه ترکها بازی کند. آنها گفتند «شما اگر عجله کنید، این نفوذ ما بر حزب اتحاد دموکراتیک را از بین خواهد برد».»
تقریباً در همان زمان، واشنگتن سعی کرد «شورای ملی کرد» («مجلس الوطنی کوردی»)۵، یک ائتلاف خودسر از احزاب کرد مورد حمایت مسعود بارزانی رهبر کردهای عراق را که روابط خوبی با ترکیه داشته است، بمثابه یک گزینه در مقابل «حزب اتحاد دموکراتیک» توانمند کند. در مه ٢٠١٢، هیأتی بهسرپرستی عبدالحکیم بشار، رئیس وقت آن به واشنگتن رفت۶ و با فورد، جفری فلتمن معاون وزیر امورخارجه برای امور خاور نزدیک، و فردریک هوف نماینده ایلات متحده برای آپوزیسیون سوریه ملاقات کرد.
اولویت آمریکاییها این بود که «شورای ملی کرد» را به اپوزیسیون سوریه که در آنزمان «شورای ملی سوریه» رهبری آن را داشت، گره بزند. سند قبلاً محرمانه وزارت امورخارجه از ملاقات که «سیاست خارجی» طبق «قانون آزادی اطلاعات» به دست آوره است میگوید فورد و هوف «شورای ملی کرد» را تشویق کردند «بمثابه فوریترین هدف، بر آوردن گروههای گوناگون به درون شورای ملی سوریه و بر سرنگون کردن [اسد] تمرکز نماید.»
در محاسبات واشنگتن، از «شورای ملی کرد» خواسته شد پیششرط خود برای اینکه «شورای ملی سوریه» تقاضاهای سیاسی کردها را برسمیت بشناسد کنار بگذارد، و فقط پس از آنکه اسد سرنگون شد موضوع را دوباره مطرح کند. سند میگوید: «سفیران توصیه کردند که زمان مناسب خواهد رسید، شاید در روند نوشتن قانون اساسی، که کردها بتوانند موضع عدم تمرکز سیاسی را مورد بحث قرار دهند.»
ایالات متحده سرانجام در نوامبر ٢٠١، زمانی که «شورای ملی کرد» به «ائتلاف اپوزیسون سوریه» مستقر در استانبول پیوست، به آرزوی خود رسید.۷ اما در ملاقات مه ٢٠١٢، «شورای ملی کرد» نگرانیهای خود را داشت: طبق اسناد ملاقات، حزب از «سرسختی و سلطه مشهود اخوانالمسلمین سوریه و ترکیه» بر اپوزیسیون سوریه گلهمند بود. مقامات کرد گفتند ملاقاتهای آنها با «شورای ملی سوریه» «تفاوتی با ملاقات آنها با بعثیها ندارد.»
گرچه «شورای ملی کرد» از جانب بارزانی و متحدین ترک۸ او حمایت میشود، حزب از آنکارا و حمایت آن برای اسلامگرایان در درون اپوزیسیون عرب شدیداً انتقاد میکرد. زمانیکه یک مقام «شورای ملی کرد» که نامش در تلگرامهای وزارت امورخارجه ویرایش شده است، موضع ترکیه را «نه خوب» توصیف کرد، «کل هیأت سر خود را در تأیید تکان داد». طبق گفته یک مقام «شورای ملی کرد» که در سند نقل شده است چشمانداز ترکیه برای سوریه یک «دولت اسلامی» متمرکز تحت حمایت قانون اساسی «بدون اشاره به کردها» بود. در مقابل، «شورای ملی کرد» خواهان یک دولت غیرمتمرکز سوریه با تضمینهایی برای حقوق کردها بود.
«شورای ملی کرد» در یک ملاقات در دسامبر ٢٠١٢ با فورد در اربیل پایتخت کردستان عراق مجدداً نگرانیهای خود را مطرح کرد. تلگرام وزارت امورخارجه از قول یک مقام «شورای ملی کرد» که نام او ویرایش شده است میگوید «افراطیون در اپوزیسیون از دولتهایی، مانند ترکیه، که میخواهند تضمن کنند که کردها حقوق ویژه نداشته باشند حمایت دریافت میکند. [مقامات «شورای ملی کرد»] به حمایت ترکیه برای «ارتش آزاد سوریه» اعتماد نداشتند و آنرا شیوهای میدانستند که ترکیه با آن میخواهد جمعیت کرد سوریه را کنترل کند.»
موضع ایالات متحده در مواردی چندان از آینده با خبر نبود.۹ در دسامبر ٢٠١٢، فورد به «شورای ملی کرد» فشار وارد کرد بدون هیچ تضمینی پیرامون حقوق کردها به اپوزیسون ملحق شود، زیرا اسد «بزودی خواهد رفت» و «تعهدات درباره حقوق ارزش زیادی نخواهند داشت اگر کردها در داخل یک دولت انتقالی آنقدر منزوی باشند که نتوانند اجرای تعهدات را تضمین کنند.» فورد حضور افراطیون در «ارتش آزاد سوریه» را پذیرفت، اما «شورای ملی کرد» را تشوق کرد به «عناصر معتدل، که تعداد آنها زیاد است» توجه کنند.
آمریکاییها نیز در برخی از نگرانیهای کردها درباره موضع ترکیه نسبت به جناحهای افراطی شریک بودند. فورد در مصاحبه با «سیاست خارجی» گفت او «دفعات بسیار» با مقامات ترکیه درباره حرکت جهادیون به سوریه از طريق خاک ترکیه صحبت کرد. فورد گفت «ما شخصاً موضوع را با سرپرست اطلاعات ترکیه مطرح کردم»، منظور هاکان فیدان از معتمدین رجب طیب اردغان است که نقش کلیدی را در سیاست ترکیه در سوریه بازی کرده است.١٠
فورد گفت استدلال ترکیه این بود: اگر شما اطلاعات درباره افرادی را که میخواهید با ما درمیان بگذارید، ما عبور آنها از خاک ترکیه را سد خواهیم کرد. «بهنظر من، آن نوعی طفره رفتن بود. اغلب اوقات ما اسامی را نمیدانیم- و من این را به آنها گفتم- قطع دسترسی یعنی چیزی که ما در مرز مکزیک انجام میدهیم: قرادادن منابع بسیار بیشتر برای پاسداری از مرز، سدکردن جریانهای حرکت.»
مقامات «شورای ملی کرد» با درخواستهایی برای اینکه به آنها اجازه داده شود در مناطق کرد سوریه «حزب اتحاد دموکراتیک» سوریه را بمثابه نیروی مسلط چالش نمایند، به آمریکاییها مراجعه کردند. در مه ٢٠١٢، «شورای ملی کرد» از واشنگتن تقاضای دریافت بلندگوی دستی، تجهیزات برای بیمارستانهای خانگی، ژنراتور، تلفنهای ماهوارهای و کمک در براه اندازی کانالهای تلویزیون ماهوارهای را مطرح کرد. طبق سند وزارت امورخارجه، در دسامبر ٢٠١٢، یک هیأت «شورای ملی کرد» به فورد گفت که «احزاب شورای ملی کرد از خارج برای اسلجه کمک دریافت نمیکنند، و نمیتوانند با حزب اتحاد دموکراتیک رقابت کنند. فورد در پاسخ به پرسش «سیاست خارجی» که آیا آنها هرگز از آمریکاییها اسلحه خواستند گفت « البته خواستند»- اما افزود واشنگتن هرگز به آنها اسلحه نداد.
درخواستهای «شورای ملی کرد» برای حمایت آمریکا همچنین در بستر مبارزه آن با جناحهای اسلامی برای نفوذ در درون اپوزیسون سوریه مطرح میشد. یک عضو «مشوش» «شورای ملی کرد» در اشاره به موضع ضعیف کردها در مقایسه با اسلامگرایان «نسنجیده» به مقامات ایالات متحده گفت که رهبران اخوانالمسلمین سوریه « آراء خود را میخرند و لازم است ما همین کار را بکنیم.»
فورد گفت ایالات متحده در پاسخ، تحت «طرح مشارکت ایلات متحده- خاورمیانه»١١ آموزش سیاسی و رسانهای در اختیار «شورای ملی کرد» قرار داد، و افزود بخش اعظم آن در ترکیه صورت گرفت. فورد به «سیاست خارجی» گفت «ما فعالین را از مناطق کرد سوریه آوردیم، و این شامل چیزهایی مانند چگونگی سازماندهی از پایین، چگونگی توضیح نقطهنظرات به مخاطبین یک رسانه همگانی، و دیگر انواع آموزشهای رسانهای میشد. این همچنین شامل برخی موضوعات مربوط به ایجاد سازمان میشد- چگونه بجای اینکه همه چیز را یک نفر انجام دهد به ساختارها فکر کنیم. ما سعی می کردیم در میان مردمی که دولت سوریه ضرورتاً نمیتوانست بر آنها نظارت کند، یک شبکه بوجود آوریم.»
درخواستهای «شورای ملی کرد» برای کمک، صرفاً فقدان نفوذ آن در مقایسه با «حزب اتحاد دموکراتیک» را نشان میدهد. این ایده که بلندگوهای دستی و کانالهای تلویزیون سلطه «حزب اتحاد دموکراتیک» را تضعیف خواهند کرد در بهترین حالت مشکوک است. آمریکاییها ظاهراً در نقطهای در سال ٢٠١٢ به ضعف نسبی «شورای ملی کرد» پی بردند، و تصمیم گرفتند کانالهای پشتپرده با «حزب اتحاد دموکراتیک» را باز کنند.
فورد به «سیاست خارجی» گفت «حزب اتحاد دمکراتیک- یگانهای مدافع خلق یک گروه سوری است که در میدان حرکت میکند، از اینرو ما در شناختن نقطهنظر و ایدههای آنها نفع داشتیم حتا اگر ارزش فوری در ملاقات رو در رو با آنها نمیدیدیم. چیز اصلی این است که ما باور داشتیم به یک راهحل سیاسی که باید از طريق مذاکره بدست آید نیاز است. لازم بود کردها در آن درگیر شوند، حتا اگر ما فکر نمیکردیم که حزب اتحاد دموکراتیک کاملاً کردها را نمانیدگی کند. ما میخواستیم بدانیم چرا آنها به کار با رژیم ادامه میدهند و چرا با فعالین کرد در شورای ملی کرد خصومت دارند.١٢ ما میخواستیم بدانیم همه این بحران و درگیرهای درونی کردها چگونه میتواند پایان یاید.»
از زمانیکه «دولت اسلامی» حمله به مناطق کردها را تشدید کرده است١٣، «حزب اتحاد دمکراتیک» کمک نظامی غرب را درخواست کرده است. منابع کرد آشنا به گفتوگوهای غیرمستقیم ایالات متحده-حزب اتحاد دموکراتیک به «سیاست خارحی» گفتند که واشنگتن در حالحاضر به «حزب اتحاد دموکراتیک» فشار وارد میکند تا با پیوستن به «ائتلاف سوریه»، کار با «ارتش آزاد سوریه»، و بهبود روابط با «شورای ملی کرد» و بارزانی از رژیم اسد فاصله بگیرد. «حزب اتحاد دمکراتیک» بنوبه خود همکاری با رژیم را انکار میکند، و میگوید اپوزیسیون مستقر در استانبول از کار با آنها خودداری میکند. توافقنامه اخیر بین جناحهای «حزب اتحاد دموکراتیک» و «ارتش آزاد سوریه» برای نبرد مشترک با «دولت اسلامی» میتواند اشتیاق «حزب اتحاد دموکراتیک» برای پذیرش پیششرطهای کمک ایالات متحده را منعکس کند.١۴
در حالیکه «دولت اسلامی» کوبانی را به کشتار تهدید میکند، کارشناسان بسیاری خواهان این هستند که واشنگتن موضع خود در قبال کردها را مورد بازبینی قرار دهد. آلیزا مارکوس، نویسنده «خون و باور: حزب کارگران کردستان و نبرد کردها برای استقلال» گفت: «تصور کنید اگر سال گذشته ایالات متحده برخی حمایتها را به حزب اتحاد دمکراتیک در نبرد آن کانالیزه کرده بود- بسیار محتمل است که این به متوقف کردن دولت اسلامی در تصرف سراسر سوریه و عراق کمک میکرد. ایالات متحده لازم است بپذیرد که بهترین متحدین آن در منطقه کردها هستند. آنها یکپاچه هوادار غرب، هوادار سکولاریسم هستند، و در مبارزهشان علیه اسلامگرایان رادیکال از اپوزیسیون سوریه بسیار متحدترند.»
فورد موافقت داشت که ایالات متحده باید تماسهای خود با حزب اتحاد دموکراتیک را افزایش دهد. او گفت «در حالحاضر، حزب اتحاد دموکراتیک تا ابروهای خود در دهان سوسمارهای دولت اسلامی است. من فکر میکنم ما در دولت اسلامی یک دشمن مشترک داریم.»
برای مطالعه سند به نشانی زیر مراجعه نمایید:
http://www.documentcloud.org/documents/1310188-kurd-syria-documents.html#document/p4
————————
پینویسها:
١- «رزمدگان کرد سوریه در نبرد برای کوبانی درخواست کمک کردند»، فرانسه ٢۴، ٣ اکتبر ٢٠١۴
http://www.france24.com/en/20141003-kurdish-fighters-plead-help-battle-kobane-ain-arab-syria-is-islamists/#./?&_suid=141431707954603126212492509566
٢- «حزب اتحاد دمکراتیک»، بنیاد کارنگی
http://carnegieendowment.org/syriaincrisis/?fa=48526
٣- «چگونه کردها به ایفای نقش کلیدی در نقشههای ایالات متحده برای جنگ با دولت اسلامی رسیدند»، وال استریت ژورنال، ۸ سپتامبر ٢٠١۴
http://online.wsj.com/articles/in-iraq-kurds-are-key-part-of-u-s-strategy-against-islamic-state-1410229982
۴- «رهبر حزب اتحاد دموکراتیک در سفر به ترکیه پیشنهاد تشکیل شورای موقت تا [رسیدن به] راه حل سیاسی را مطرح کرد»، حریت، ٢۷ ژوئیه ٢٠١٣
http://www.hurriyetdailynews.com/pyd-leader-in-visit-to-turkey-proposes-formation-of-provisional-council-until-political-solution.aspx?pageID=238&nID=51519&NewsCatID=338
۵- «شورای ملی کرد»، بنیاد کارنگی
http://carnegieendowment.org/syriaincrisis/?fa=48502
۶- «سفر شورای ملی کرد به واشنگتن (پرسش و پاسخ)، وزارت امورخارجه ایالات متحده آمریکا»، ۹ مه ٢٠١٢
http://m.state.gov/md189512.htm
۷- «کردهای سوریه رسماً به ائتلاف اپوزیسون پیوستند»، المانیتور
http://www.al-monitor.com/pulse/ar/politics/2013/08/syria-kurds-join-national-coalition.html
۸- «صعود مخاطره آمیز حزب اتحاد دموکراتیک در سوریه»، «گروه بحران»، گزارش خاورمیانه، شماره ١۵١، ۸ مه ٢٠١۴
http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/Middle%20East%20North%20Africa/Iraq%20Syria%20Lebanon/Syria/151-flight-of-icarus-the-pyd-s-precarious-rise-in-syria.pdf#page=22
۹- «سیاست ایالات متحده در سوریه»، وزارت امورخارجه ایالات متحده آمریکا، ۹ نوامبر ٢٠١١
http://www.state.gov/p/nea/rls/rm/176948.htm
١٠- «سر جاسوس ترکیه در سوریه راه خود را میرود»، وال استریت ژورنال، ١٠ اکتبر ٢٠١٣
http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702303643304579107373585228330
١١- «طرح مشارکت ایالات متحده-خاورمیانه»
http://mepi.state.gov/
١٢- «گزارش دیدهبان حقوق بشر درباره فعالیتهای خصمانه حزب اتحاد دموکراتیک»
http://www.hrw.org/sites/default/files/reports/syria0614_kurds_ForUpload.pdf#page=26
١٣- «اگر اسلحهها نرسند رهبر کرد سوریه نگران کشتار در کوبانی است»، رویترز، ٣٠ سپتامبر ٢٠١۴
http://www.reuters.com/article/2014/09/30/us-mideast-crisis-syria-kurds-idUSKCN0HP1HM20140930
١۴- «اعلام توافق حزب اتحاد دموکراتیک و ارتش آزاد سوریه»، باس نیوز، ٢۸ سپتامبر ٢٠١۴
http://basnews.com/en/News/Details/YPG-and-Free-Syrian-Army-Announce-Agreement/35738
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 