تارنگاشت عدالت

دنیای جوان

١٩ ژانویه ٢٠١۵

روز دوشنبه «گزارش رسمی سنای آمریکا در مورد برنامه‌های بازداشت و بازجوئی سازمان سیا» تحت عنوان «گزارس شکنجه‌های سیا» در فرانکفورت انتشار یافت. این گزارش برپایه ۶ میلیون سند داخلی این سازمان تهیه گردیده است. حجم سند اصلی که در اختیار سنا قرار گرفته ۶۷۰۰ صفحه بوده که اکنون به دنبال سانسورهای فراوان به ۵۰۰ صفحه تقلیل یافته و در اختیار انظار عمومی قرارداده شده. احتمالاً در این خلاصه شکنجه‌ها و اعمال بسیار شنیع مسکوت گزارده شده. حتا در ۵۰۰ صفحه باقی‌مانده نیز بسیاری از لغات سیاه شده است.

با این حال بسیار مهم است که همین نسخه تخفیف‌یافته گزارش در اختیار انظار عمومی قرارداده شود. ولفگانگ نسکوویچ آن را به صورت کتاب به زبان آلمانی در بنگاه انتشاراتی «وست‌اند» منتشر کرد. نامبرده که حقوق‌دان است از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۲ به مجمع کنترل پارلمانی تعلق داشت که وظیفه کنترل سازمان‌های جاسوسی مختلف کشور آلمان را به عهده داشت.

دنیای جوان قسمتی از گزارش سنا را منتشر می‌کند. در این قسمت، صحبت درمورد کوشش‌هائی است که سازمان سیا به خرج می‌دهد تا بی‌فایده بودن اشکال شکنجه را کتمان کرده و آن‌ها را موفق جلوه دهد.

 

(TS// ______//NF)قبل از این‌که سیا اولین زندانیان خود را حبس کند، وکلای سیا مرز بازجوئی‌های خشن و تعاریف حقوقی شکنجه را مورد بررسی قرار دادند. روز ۲۶ نوامبر ۲۰۰۱ مشاورین حقوقی سازمان سیا طرحی را زیر عنوان «بازجوئی‌های خصمانه: تاملات حقوقی برای مامورین سیا» فراهم نموده و پخش کردند. این طرح لیست اشکال مختلف بازجوئی که از طرف یک دولت خارجی و یا یک سازمان غیردولتی مشخص به عنوان شکنجه تلقی‌می‌شود را بازشمرده بود از جمله «شکنجه با سرما»، «نگاه داشتن فرد در حالت‌های جبری و دردناک»، «تحمیل خستگی مفرط»، «مختل کردن ادراک»، «منزوی ساختن اجتماعی»، «تهدید و تحقیر»، «تکنیک‌های تربیتی» و «بی‌خوابی».

 

این طرح شیوه‌های مختلف شکنجه و همین‌طور امکانات زیادی ‌را تعریف می‌کرد و می‌گفت جهت دفاع حقوقی در مقابل اتهامات شکنجه باید به «لزوم و ضرورت» شکنجه استناد کرد و ادامه می‌داد: «در نتیجه استناد به لزوم و ضرورت شکنجه، نوع جدیدی از دفاع خواهد بود، تا از پیگرد قضائی مامورین آمریکائی، که شکنجه می‌دهند تا اطلاعاتی به دست آورند که باعث نجات جان مردم خواهد شد، جلوگیری به عمل آید.

… با در نظر گرفتن مسئولیت‌های ما در قبال قوانین حقوق بین‌الملل و با مراعات وضعیت و جو بین‌المللی موجود در رابطه با سازوکار ضد تروریسم جاری ما، باید در مورداستفاده از شکنجه در ایالات متحده آمریکا یک تصمیم سیاسی اتخاذ شود، زیرا اگر شکنجه بتواند باعث نجات جان هزاران نفر شود، در آن صورت کشورهای دیگر حاضرنخواهند شد آمریکا را به خاطر شکنجه مورد انتقاد قراردهند.»

(TS//xxxxx//NF)روز اول فوریه ۲۰۰۲ یک وکیل مرکز ضدترور، پیامدهای به‌کارگیری کنوانسیون ژنو را برای بازجوئی‌های آینده سیا مورد تحلیل قرارداد. او نوشت: «اگر یک زندانی، اسیرجنگی باشد و کنوانسیون ژنو مشمول حالش شود، درآن صورت این سئوال مطرح خواهد شد که از نظر حقوقی چگونه می‌توان رفتاری که احتمالاً کنوانسیون ژنو را نقض می‌کند ولی نهایتاً جان انسان‌ها را نجات می‌دهد را توجیه کرد. معتقدم که اسناد (آن حقوق‌دان سرشناس سیا)که تاملاتی را در مورد لزوم و دفاع از خود پیشگیرانه مطرح می‌کند، مبرهن ترین استدلالات دفاعی است».

مشاور حقوقی وزارت دادگستری روز ۱ اوت ۲۰۰۲ در تحلیل‌کارشناسی خود برای مشاور حقوقی کاخ سفید «استناد و اتکاء به ضرورت» را وارد کرد و (در جنب مطالب دیگر) نوشت که «تحت شرایط کنونی ضرورت و دفاع از خود می‌تواند شیوه‌های بازجوئی را که احتمالاً ممنوع بودن قانونی شکنجه را نقض می‌کند، توجیه نماید».

این تحلیل کارشناسی توضیح می‌دهد: «ما براین عقیده‌ایم که در شرایط فعلی، استناد به ضرورت می‌تواند علیه اتهامات نقض بند A ۲۳۴۰ (که استاندارهائی را برای بازجوئی تعیین کرده) به کار گرفته شود. … تحت این شرایط یک زندانی می‌تواند دارای اطلاعاتی باشد که برمبنای آنها، ایالات متحده بتواند حملاتی را مانع گردد که از نظر بزرگی با ضربات تروریستی ۱۱ سپتامبر قابل قیاس بوده و یا شاید نیز عظیم‌تر از آن نیز باشد. روشن است که هرنوع خسارتی که بالقوه در حین بازجوئی به بار ‌آید، در قیاس با خنثی کردن یک چنین حمله‌ای که به نجات جان صدها و هزاران نفر خواهد انجامید، بی‌رنگ خواهد بود.» (…)

(TS//xxxxx//NF) با ارائه یک تحلیل کارشناسی حقوقی مجدد وزارت دادگستری در مورد «ابوزبیده» (فرد فلسطینی که از سال ۲۰۰۲ در زندان بود و سال ۲۰۰۶ به گوانتانامو منتقل گردید)، از روز ١ اوت ٢٠٠٢ سازمان سیا شیوه‌خشن بازجوئی را به کار گرفت. پس از آن که سازمان‌های جاسوسی این نوع بازجوئی را در مورد ابوزبیده و دیگر زندانیان به کار گرفتند، سیا روزبه روز بیشتر و مجدانه‌تر از کارائی این شیوه تعریف و تمجید کرد و در آخر ادعا کرد که این شیوه «جان انسان‌ها را نجات داده» و استفاده از آن ضرورت دارد، زیرا که جمع‌آوری اطلاعاتی که از این طریق به دست آمده، از طریق دیگری ممکن نبود.

 

بوش، مخالف شکنجه

 

 
(U) روز ٢۶ ژوئن ٢٠٠۶‌ رئیس جمهور جورج دبلیو بوش به مناسبت روز جهانی کمک به قربانیان شکنجه سازمان ملل بیانیه‌ای صادر کرد. در این بیانیه که در خبرهای زیادی انعکاس یافت، آمده بود: «ایالات متحده آمریکا خود را برای لغو شکنجه در جهان مسئول احساس می‌کند و ما در این مبارزه به عنوان سرمشق در صف اول حرکت خواهیم کرد. من از همه دولت‌ها می‌خواهم، برای غیرقانونی کردن شکنجه، برای پیگرد و تحقیق کلیه اشکال شکنجه و برای جلوگیری از دیگر مجازات‌های بیرحمانه و غیر معمول به ایالات متحده آمریکا و جامعه ملل هوادار حق بپیوندند.»

 

(TS//xxxxx//NF) روز بعد پس از انتشار مقاله‌ای در واشنگتن پست در مورد سیاست دولت در قبال زندانیان، مشاور حقوقی سیا، «جان ریزو» به مشاور حقوقی شورای امنیت ملی، «بلینگر» تلفن زد. طبق یک ای‌میل«ریزو» به مامورین بلندپایه سیا، او از بلینگر خواسته بود «که تعجب و نگرانی ما در مورد برخی از مطالب منتشره که به پای دولت نوشته‌شده است را اعلام دارد و به ویژه به بیانیه رئیس جمهور به مناسبت روجهانی کمک به قربانیان شکنجه و همین‌طور نقل قول سخنگوی کاخ سفید، «اسکات مک‌کلیلان» تکیه کند که با زندانیانی که در اسارت دولت آمریکا قرار دارند، «کاملاً انسانی» برخورد می‌شود».

(TS//xxxxx//NF) هرچند که «ریزو» به مامورین بلندپایه سیا گفته بود که به عقیده وی بیانیه رئیس جمهور حاوی چیزی نیست که «قابل قبول ما نباشد» ولی خاطر نشان کرده بود که «بهتر است که ما یک تائید کتبی از طرف مقامات بلندپایه کاخ سفید طلب کنیم، که بتوان شیوه‌های جاری مامورین را … ادامه داد.»

(TS// xxxxx//NF) ٣ ژوئیه ٢٠٠٣ رئیس سازمان سیا، «جورج تنت» یادداشتی به مشاورامنیت ملی ، خانم کوندولیسا رایس فرستاد که درآن خواستار تائید و پشتیبانی دولت از مقرارات و نحوه برخورد با زندانیان و شیوه‌بازجوئی از آنان شد. این تائید از اینرو مورد نظر بود چون «پاسخ‌های اخیر و بازتاب آن در گزارش‌دهی رسانه‌ها این شبهه را پدید آورده که گویا این شیوه‌ها (بازجوئی) از طرف کارمندان ایالات متحده آمریکا مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و اساساً مورد تائید آنها نیست».

(TS//xxxxx//NF) هنگامی که سیا در حال تدارک تماس با نمایندگان کاخ سفید برای گرفتن تائیدیه برای برنامه بازجوئی سیا بود، کارمندان این سازمان اطلاعات غلط در مورد «کارائی» شیوه‌بازجوئی خشن در اختیار بازرس کل و رهبری سازمان سیا قرار می‌دادند. این اطلاعات غلط صحبت از «افشاء» طرح‌های تروریستی مشخص و دستگیری تروریست های مشخص می‌کرد، موفقیت‌هائی که به پای به کار گیری نحوخشن بازجوئی سیا نوشته می شد.

ادامه دارد…

 

(TS//xxxxx//NF) معنای این مخفف خط خورده مشخص نیست!