مصاحبه اختصاصی شورای صلح ایالات متحده با دکتر بشار جعفری، نماینده دایم جمهوری عربی سوریه در سازمان ملل متحد، و سرپرستهیأت نمایندگی سوریه در مذاکرات ژنو ۳، در ۱۹ فوریه ۲۰۱۶ در نیویورک انجام شد… آنها دچار هیستری شدهاند زیرا ما در میدان با کمک متحدین خود-روسها، ایرانیها، و نیروهای مقاومت، یعنی حزبالله و دیگر نیروهای ملی در میدان- به پیشرویهای نظامی جدی دست یافتهایم. دولت ترکیه و دولت سعودی در احاطه این پیش رویهای نظامی در میدان، واکنش بسیار عصبی نشانداده سعی کردند وضعیت را به سطح بالاتری تشدید کنند، تا متحدین آنها، آمریکاییها، انگلیسیها، فرانسویها- خود را به توجه به دغدغه آنها متعهد نمایند.
منبع: شورای صلح ایالات متحده
تارنگاشت عدالت

مصاحبه اختصاصی شورای صلح ایالات متحده با دکتر بشار جعفری، نماینده دایم جمهوری عربی سوریه در سازمان ملل متحد، و سرپرست هیأت نمایندگی سوریه در مذاکرات ژنو ۳، در ۱۹ فوریه ۲۰۱۶ در نیویورک انجام شد.
لطفاً با دادن یک نظر کلی در باره وضعیت امور در ارتباط با بحران امروز سوریه شروع کنید.
دکتر جعفری: بگذارید تا آنجا که امکان دارد موضوع را ساده مطرح کنم. اگر در حالحاضر یک نقطه عطف در کل وضعیت وجود داشته باشد، بشرح زیر خواهد بود: دشمنان سوریه از مرحله یک به مرحله دو حرکت کردهاند. مرحله یک تا حدی به یک جنگ نیابتی در سوریه محدود میشد. مرحله دوم قطعاً یک جنگ مستقیم است. و تهدیدات دولت ترکیه برای درگیری مستقیم در داخل سوریه را چنین میتوانیم تعبیر کنیم. البته، سعودیها را هم باید اینطور دید. اردن هرگز فرستادن تروریستها را از جنوب متوقف نکرد. اسراییلیها از طريق معامله با «جبهه النصره» عمیقاً درگیرند و همانطور که میدانید افراد زخمی آنها را در بیمارستانهای اسراییلی درمان میکنند. بنابراین، اگر اکنون چیز جدیدی وجود داشته باشد، حرکت از مرحله اول به مرحله دوم، از جنگ نیابتی به جنگ مستقیم و مداخله نظامی مستقیم در امور داخلی سوریه است.
هیأت نمایندگی روسیه [در سازمان ملل متحد] صبح امروز خواهان رایزنی فوری شورای امنیت برای بررسی تهدیدات ترکیه مبنی بر فرستادن نیروهای ترکیه به داخل سوریه شد. نشست بعداز ظهر امروز صورت برگزار خواهد شد. این دومین باری است که روسها در عرض ۴۸ ساعت [گذشته] اعضای شورای امنیت را به نشست فراخواندهاند. آنها دیروز دعوت به یک نشست کردند، و امروز خواهان نشست دیگری شدند. مسکو بسیار خوب از مداخله نظامی و تهدیدات ترکیه آگاه است زیرا روسها، همانطور که میدانید، با نیروهای خود ما در هوا، کل وضعیت را از نردیک زیر نظر دارند.
پرسش اصلی این است که ترکها و سعودیها چرا چنین کاری را انجام میدهند. البته، قطریها در آن وسط پنهانند. اردنیها طبق معمول، اما بیسروصدا، کار کثیف خودشان را انجام میدهند. لذا، ما از همان باند می گوییم، اما آنها اینبار چیزها را عریان انجام میدهند. پاسخ این است که آنها پس از پیشرویهای نظامی ارتش ما، و پس از آنکه ما موفق شدیم شهر حلب را پاکسازی کرده به مرز ترکیه برسیم، دچار هیستری شدهاند.
ارتش ما صبح امروز آخرین محل تروریستها را در مرز سوریه-ترکیه در استان لاذقیه آزاد کرده است. و ما اکنون مرز سوریه-ترکیه را در منطقه ادلب، که کانونی از تروریستهای بین المللی است که رژیم ترکیه در مرز سوریه-ترکیه گردآورده، پاکسازی میکنیم. حلب بزودی پاکسازی خواهد شد. در جنوب نیر وضعیت به همین صورت است: حملات تروریستی زیادی در جنوب خنثا شده است. ارتش ما در جنوب، در کنار مرز اردن، و همچنین در منطقه حائل در بلندیهای جولان تحت اشغال اسراییل، دست بالا را دارد.
نتیجتاً، آنها دچار هیستری شدهاند زیرا ما در میدان با کمک متحدین خود-روسها، ایرانیها، و نیروهای مقاومت، یعنی حزبالله و دیگر نیروهای ملی در میدان- به پیشرویهای نظامی جدی دست یافتهایم. دولت ترکیه و دولت سعودی در احاطه این پیش رویهای نظامی در میدان، واکنش بسیار عصبی نشانداده سعی کردند وضعیت را به سطح بالاتری تشدید کنند، تا متحدین آنها، آمریکاییها، انگلیسیها، فرانسویها- خود را به توجه به دغدغه آنها متعهد نمایند. اما آنها شکست خوردند زیرا ایالات متحده، حتا بریتانیا، حتا آلمان، حتا فرانسه از ترکها خواستند وضیعت را تشدید نکنند و بمباران کردهای سوریه را در آنسوی مرز متوقف کنند.
سیاستهای نادرست سعودیها و ترکها نسبت به سوریه، بنحوی به این بنبست در میدان، در کنار تروریستها انجامیده است. بهنظر میرسد نیأت واقعی ریاض، آنکارا، و امان، و همچنین اسراییل تضعیف و ازبینبردن هرگونه امکان موفقیت در ژنو در چهارچوب چیزی است که ما گفتوگوهای غیرمستقیم مینامیم و به ژنو ۳ معروف است. سعودیها به حلوفصل سیاسی بحران سوریه علاقه نداشتند و هنوز علاقه ندارند. آنها هنوز از گزینه فرستادن سیل تروریستها از ترکیه به سوریه حمایت میکنند. ترکها، البته، مسئوولیت مسائل لجستیک و آموزش این تروریستها را دارند، و قطریها نیز صورتحساب آنرا میپردازند، و از طريق الجزیره و کانالهای وابسته به آن کل سناریو را میپوشانند. هیچکس نمیتواند بهانه بیاورد که نمیداند چه میگذرد- همه میدانند چه میگذرد.
حتا بسیاری از گزارشهای شورای امنیت گفتهاند هزاران مزدور خارجی در سوریه میجنگند. ما حتا ملیت آنها را میدانیم. ما کتابها و عکسهای این خارجیها را- با نام، ملیت، همه جزییات، هزاران نام و عکس- در اختیار کمیتههای شورای امینت برای مبارزه با تروریسم قرار دادهایم. البته، ما در اینجا درباره آنهایی میگوییم که توسط ارتش سوریه کشته شدند. اسامی که ما دادیم محدود به کسانی است که در درون قلمرو سوریه فعالیت میکنند. اما هنوز هزاران نفر دیگر در سوریه و عراق فعالند.
به این دلیل است که این روزها همه در بنبست قرار دارند، زیرا بازی به آخر رسیده است. دروغ بیشتر، تبلیغات بیشتر نمیتواند کارساز باشد. حتا سیانان و دیگر مراکز رسانهای آمریکایی و اروپایی از آنچه در سوریه میگذرد میگویند. ما در دمشق هیأتهای پارلمانی زیادی را از فرانسه داشتهایم که از سیاستهای نادرست دولت فرانسه نسبت به سوریه انتقاد کردهاند. ما تقریباً هر هفته هیأتهایی را از ترکیه داریم، که از آنکارا و استانبول میآیند، و از سیاستهای دولت اردوغان انتقاد میکنند. آنها در مدتی که در سوریه، در خود دمشق هستند، با حضور در تلویزیون سوریه سیاستهای نادرست ترکیه را مورد انتقاد قرار میدهند.
نتیجتاً، ما اکنون در یک نقطه عطف قرار داریم. ما یا بسمت جلوگیری از تشدید مورد نظر سعودیها، اسراییلیها و ترکها میرویم، با بسمت حلوفصل سیاسی در چهارچوب ژنو. اما برای رفتن به سمت این حلوفصل سیاسی، ما ابتدا به تحقق بخشیدن به پیششرطهای وین دو و قطعنامه ۲۲۵۴ شورای امنیت نیاز داریم؛ که میگوید دِ میستورا [نماینده ویژه سازمان ملل برای بحران سوریه] باید دو لیست را تهیه کند: تروریست کیست و آپوزیسون کیست. اگر او به این مأموریت بسیار مقدس عمل نکند، هیچ چیزی حاصل نخواهد شد. چیزی حاصل نخواهد شد زیرا آدمها تقلب میکنند و برای گرفتن ماهی از آب گل آلود سعی دارند کسی نداند تروریست کیست و آپوزیسیون کیست.
پرسش: چگونه این مذاکرات را از یکسو، با تلاشهای نظامی ترکیه و سعودی از سوی دیگر، تطبیق میدهد؟ به نظر میرسد آنها مادامکه فکر میکردند در جنگ دست بالا را دارند، مایل به ورود به مذاکرات نبودند، اما اکنون که ارتش سوریه در جنگ دست بالا را دارد، آنها به چیزی که شما به آن بمثابه مرحله دو اشاره کردید وارد شدهاند. آیا آنها تحت شرایط دگرگونشده مایل به مذاکره خواهند بود؟
دکتر جعفری: خیر، خیر. همانطور که در آغاز گفتم، تشدید ترکیه-سعودی عمدتاً به علت این فاکت است که آنها دچار هیستری شدهاند. ارتش سوریه در همه جبههها، در نزدیکی مرز ترکیه-سوریه و همچنین در نزدیکی مرز سوریه-اردن و مرز سوریه-اسراییل به پیروزی رسبده است. این نوع تشدید فقط یک علت دارد: این عمدتاً به علت شکست سیاست ترکیه، شکست سیاست عربستات سعودی، و شکست سیاست اردن است. اما این سه همسایه سوریه، اگر واشنگتن به آنها نگفته بود اینکار انجام دهد، جرأت تشدید تا این بالاترین سطح را نداشتند. لذا، ارباب بازی واشنگتن است.واشنگتن باید به این متحدین بگوید دیگر بس است. اینکه بازی با خون سوری و ارتکاب خونریزی در سوریه به حد غیرقابل تحملی رسیده و باید متوقف شود. ما به درگیر شدن در حلوفصل سیاسی نیاز داریم، اما برای درگیر شدن در این حلوفصل سیاسی شما به طرفهای معتبر نیاز دارید. شما لازم نیست با این عناصر خیانتکار، مأمور و جاسوس معامله کنید. شما باید با آپوزیسیون ملی کار کنید، با کسانی که میخواهند کشور خود از دست مزدوران و تروریستهایی که با کمک پول دولتهای خلیج و لجستیک ترکیه از سراسر جهان آمدهاند، نجات دهند. به این دلیل بود گه گفتم ما در یک نقطه عطف قرار داریم: ما یا بهسمت حلوفصل سیاسی میرویم یا بهسمت تشدید نظامی.
پرسش: چرا عربستان سعودی بر درگیری با سوریه پافشاری میکند؟
دکتر جعفری: ما همچنین باید دلایلی را که انگیزه سعودیها برای بازکردن این جعبه پاندورا، یعنی تهدید به فرستادن نیرو به داخل سوریه بود، روشن کنیم. همانطور که میدانید، سعودیها در یمن بنحو فاجعهباری شکست خوردهاند. در حالحاضر صدها سعودی توسط نیروهای یمنی اسیر شدهاند. دوازده افسر بلندپایه از ستاد فرماندهی در یک نامه مشترک از ولیعهد خواستند وارد هیچ ماجراجویی نظامی در سوریه نشود زیرا آنها قادر به ادامه تجاوز علیه یمن نیستند. گرچه سعودیها به غلط ادعا میکنند که میخواهند نیرو به داخل سوریه بفرستند، من فکر میکنم آنها یا دیوانهاند، یا صرفاً در رویا بسر میبرند، یا سیاستمدارانی تازهکارند. اما در هر حال، این یک رسوایی دیگر بر رسوایی یمن، و رسوایی عراق خواهد افزود. سعودیها در همه جبههها-یمن، سوریه، عراق، فلسطین-شکست خوردهاند و اکنون درست مانند اردوغان اعتماد و اطمینان همه را از دست دادهاند.
و به این دلیل است که سعودیها اکنون سعی دارند موج دیگری از مزدوران بینالمللی را گردآورند- و آنها را «اتحاد اسلامی» مینامند که نه اسلامی است و نه اتحاد، بلکه ادامه جمعکردن زباله از سراسر جهان و لقب نیروهای «اسلامی» به آن دادن است. در واقع، سعودیها هرگز فرستادن تروریستها را به سوریه زیر نام گروههای «اسلامی» متوقف نکردهاند. لذا، در اینمورد چیز تازهای، بغیر از رسیدن سطح دیوانگی سعودیها به بالاترین حد بیمسئوولیتی، وجودندارد.
رژیم سعودی پرداخت حقوق به پزشکان عربستان سعودی را متوقف کرده است. افسران بلندپایه، همانطور که گفتم، پس از شکست در یمن فعالانه مخالف درگیرشدن در هر ماجراجویی نظامی هستند. آنها در بخش شرقی عربستان سعودی و در جاهای دیگر مشکلات داخلی عظیمی دارند. همانطور که میدانید، قیمت نفت به سطح بسیار پایینی تنزل کرده است. سعودی ها اکنون تقریباً ورشکسته هستند. آنها با چالشهای بزرگ اقتصادی، سیاسی، و اجتماعی مواجه هستند؛ به علت نقض حقوق بشر، همانطور که میدانید، و اعدام شیخ نمر باقرالنمر، و غیره و غیره. آنها با شکستهای متوالی مواجه شدهاند و هنوز لجوجانه بر تکرار دوباره، دوباره، دوباره همان اشتباهات پافشاری میکنند. اما این بار، همانطور که روزنامه انگلیسی ایندیپندنت دیروز نوشت، عربستان سعودی بزودی متلاشی خواهد شد.
پرسش: به مذاکرات واقعی بازگردیم، میدانیم که مذاکرات از همان آغاز به تأخیر افتاد. در این مرحله موانع در مقابل این روند چیست؟ چه چیز مانع از حرکت این مذاکران بهپیش میشود؟
دکتر جعفری: موضوع اول: این یک مذاکرات مستقیم نیست. این بحث غیرمستقیم، گفتوگوی غیرمستقیم است. این گزینهای بود که خود دِ میستورا، نماینده ویژه انتخاب کرد. او میخواست اینطور یاشد، و ما با آن موافقت کردیم. این مانع اول است: این مذاکرات مستقیم نیست، گفتوگوی غیرمستقیم است.
موضوع دوم: در ژنو ۳ همه چیز بد سازماندهی شده بود. زمانی که ما به آنجا رفتیم، بلافاصله پس از ورود به ژنو درگیر شدیم. دو ساعت پس از ورود به فرودگاه ژنو، ما در «هتل ملتها» که مقر سازمان ملل متحد است، با دِ میستورا ملاقات کردیم. اما هیأت دیگر، که «گروه ریاض» نامیده میشود، چهار روز بعد از راه رسید. و آنها زمانی که رسیدند به ملاقات دِ میستورا نرفتند. او به هتل محل اقامت آنها رفت.
علاوه بر بهاصطلاح «گروه ریاض»، که نام آن به دِ میستورا ابلاغ شد، شخص دیگری، با ۱۰۲ نفر دیگر با یک هواپیمای سعودی از راه رسید. آنها حتا چهارچوب-شکل، چه برسد به مضمون-این گفتوگوهای غیرمستقیم را رعایت نکردند و به آن احترام نگذاشتند. نتیجتاً، کار خوب آغاز نشد زیرا سازماندهی بسیار بد بود. نماینده ویژه برخلاف مفاد قطعنامه ۲۲۵۴ و اعلامیه وین، با همه برخورد برابر نداشت. او به زیان دیگران، «گروه ریاض» را لوس میکرد. و دیگران را نماینده نمیدانست. او هیأت نمایندگی زنان را مشاوران خود قلمداد کرد. او هیأت نمایندگی جامعه مدنی را مشاوران خود قلمداد کرد. او آپوزیسیون ملی داخلی را که از دمشق آمده بود در نطر نگرفت. او گروه مسکو و گروه قاهره را همسطح گروه ریاض قرار نداد. نتیجتاً، او مرتکب استباهات زیادی شد و تحت فشار عظیم واشنگتن، سعودیها، و ترکها و فرانسه قرار داشت. تأخیر به این دلایل بود، زیرا برای پرتاب این موشک گفتوگوهای غیرمستقیم در ژنو ۳ سوخت وجود نداشت.
من دو بار بطور رسمی با او ملاقات کردم. من دو بار، البته با هیأت نماندگی خود، در نشستهای رسمی با او گفتوگو کردم. او از این قدردانی کرد. او گفت دولت سوریه منضبط، سازمانیافته بود و غیره و غیره. یعنی او مشارکت ما را ستود. اما او به دفعات به ژنو آمد، از تروریستها دعوت کرد به ژنو بیایند، با آدم «جیش اسلام» که از ریاض با گروه ریاض آمده بود. این یک گروه تروریستی است که هنوز بر دعوتکردن از این تروریستها پافشاری میکند. او یک تروریست دیگر را از «احرار شام»، که آن هم برای ترکها کار میکند دعوت کرد. رسوایی های زیادی وجود داشت، و همه این رسواییها موجب بنبست و تأخیر شد. نتیجتاً، چیزها خوب شروع نشد و ما حتا درگیر بحثهای جدی نشدیم. چیزی که او «مذاکرات آزمایشی» و من «مذاکرات تدارکاتی» برای ژنو ۳ نامیدیم در ژنو شروع نشد.
پرسش: کلید بازکردن این قفل چیست؟ چه کسی کلید را دارد؟
دکتر جعفری: دِ میستورا کلید را دارد. واشنگتن کلید را دارد. بریتانیا، فرانسه، روسها، همه کلید را دارند، زیرا آنها باید لیست تروریستها و لیست آپوزیسیون را تهیه کنند. این کلید هر موفقیت است.
پرسش: فکر میکنید در اینباره توافق خواهد شد؟
دکتر جعفری: امیداوارانه، امیدوارانه. من فکر میکنم او [دِ میستورا] آن نکته را گرفته است. او درک کرد که بدون تعیین اینکه چه کسی تروریست است و چه کسی آپوزیسیون، چیزها حرکت نخواهند کرد. امیدوارم او این را فهمیده باشد.
پرسش: بنابراین شما از اینجا آینده را چگونه میبینید؟
دکتر جعفری: ما هنوز نمیدانیم. همانطور که یه شما گفتم، اگر رژیم ترکیه بر فرستادن نیرو به داخل سوریه پافشاری کند، آن به معنی تشدید عظیم در منطقه است. آن نه فقط یک جنگ منطقهای بلکه یک جنگ جهانی-متأسفانه یک جنگ جهانی- را موجب خواهد شد
اردغان با آتش، با همه بازی میکند. نخستوزیر او این سیاست معروف به «سیاست مشکل صفر با همسایگان» ترکیه را ابداع کرد. او اکنون به «سیاستهای مشکل کامل» با همه همسایگان ترکیه رسیده است. او حتا با بهترین متحد خود، واشنگتن، با اروپاییها-فرانسه، بریتانیا، آلمان، با قبرس، با ارمنستان، با ایران، با عراق، با سوریه مشکل دارد، دیگر با که؟ بلغارستان. هیچ همسابه ترکیه با آنکارا رابطه عادی ندارد. نتیجتاً، نمیشود اردغان درست بگوید و بقیه اشتباه کنند.
بعنوان مثال، رژیم ترکیه با این پدیده معروف به «آوارگان سوری» حتا از اروپاییها اخاذی میکند. او اجازه داد جریان بهاصطلاح مهاجرین به اروپا حمله کند برای اینکه از اروپاییها اخاذی کند: یا اجازه میدهید این منطقه پرواز-ممنوع در بخش شمالی سوریه ایجاد شود، یا من شما را به سیل آوارگان میبندم- آوارگان نه فقط از سوریه زیرا سوریها فقط ۲۰ درصد کسانی را که به آلمان رفتند تشکیل میدهند، بلکه از سراسر جهان: افغانها، اریترهایها، سودانی ها، هرکس که این روزها ادعا کند سوری است. همه توسط ترکها برای فرستادن به اروپا بهمثابه آوارگان سوری در ترکیه جمع شدهاند.
این سیاست ترکیه شکست خورده است. اخاذی تمام شده است. اکنون آنها از تشدید عملیات نظامی حرف میزنند. آنها باید مسئوولیت پیامدهای عمل خود را بپذیرند. اما بهترین متحدینشان باید آنها را متوقف کنند. اگر میخواهیم صلح را در سراسر جهان نجات دهیم، حفظ کنیم، باید فشار، فشار جدی بر اردوغان و نخستوزیر او وارد کنیم.
پرسش: اما ترکیه یک دولت ناتو، یک عضو ناتو است. این قدرتهای غربی اکنون چه میکنند؟ نقش آنها در این چیست؟ سعودی ها و ترکها نمیتوانند در آنمورد واقعاً مستقل عمل کنند؟
دکتر جعفری: خدا را شکر که ناتو سیاستهای ترکیه نسبت به سوریه را نخرید. ناتو حتا هیچ کمکی در اختیار اردوغان قرار نداد. آلمان موشکها را از مرز سوریه-ترکیه خارج کرد. ناتو از عملکرد اشتباه اردوغان در منطقه راضی نیست. و این علامت خوبی است. اما، هنوز چیزها را نمیتوان به این فشار سیاسی محدود و منحصر کرد. واشنگتن و اروپاییها، باید به اردوغان بگویند دیگر کافی است. او تهدید به شروع یک جنگ جهانی میکند.
پرسش: مردم در کشورهای غربی، بویژه در ایالات متحده و اروپا، برای فشار در جهت حلوفصل سیاسی بحران سوریه و اجتناب از یک جنگ ویرانگر دیگر، یک جنگ مخربتر، چه میتوانند بکنند؟
دکتر جعفری: آمریکاییها و اروپاییها باید منافع خودشان را در نظر بگیرند. اگر ترکها وارد سوریه شوند، درگیری نظامی ترکیه-روسیه بلافاصله آغاز خواهد شد. درگیری نظامی سوریه-ترکیه بلافاصله آغاز خواهد شد. ایرانیها ساکت نخواهند نشست. خواهید دید که مصر نمیتواند ساکت بماند. عراق ساکت نخواهد ماند. این یک مشکل بزرگ برای همه خواهد بود. لذا، پرسش اصلی این است: آیا عدم مداخله بسود همه نیست؟ آیا در اینمورد فشار وارد نکردن به سعودیها و ترکیه بسود همه است؟ آیا به سود ایالات متحده آمریکاست که هم اکنون جنگ سوم جهانی را با روسیه آغاز کند؟ من فکر نمیکنم.
شورای صلح: دکتر جعفری از شما بسیار متشکریم.

