همانطور که هارولد پینتر [برنده جایزه نوبل ادبیات در سال ۲۰۰۵] در سخنرانی دریافت جایزه خود گفت جنایات ایالات متحده و متحدین آن علیه بشریت «هرگز اتفاق نیفتاد. هرگز چیزی اتفاق نیافتاد. حتا زمانیکه در حال وقوع بود، اتفاق نمیافتاد. مهم نبود. مورد علاقه نبود.» رسانههای سرمایهداری غرب دستآوردهای بزرگ لیبی در زمان معمر قذافی را سانسور کرده اند، همانطور که عموماً پوشش دقیق و صادقانه رویداهای سراسر جهان را، به ویژه در آمریکای لاتین، سانسور میکنند. در زمانیکه ارتش ایالات متحده در پی سطله همهجانبه بر فضاست، فنآوری ماهوارهای مستقل نه تنها با غرور ملی و رهایی، بلکه با بقاء در ارتباط است.
«سازمان ارتباطات ماهوارهای منطقه آفریقا» (راسکام) که در سال ۱۹۹۲ به مثابه یک سازمان بین–دولتی باز به روی سرمایهگذاری خصوصی تشکیل شد دو ماهواره ارتباطاتی به فضا پرتاب کرده است. ماهواره «راسکام– کیو آ اف وان» در سال ۲۰۰۷ و ماهواره «راسکام–کيو آ اف وان آر» در سال ۲۰۱۰ به فضا پرتاب شد. پیش از آنکه ناتو لیبی را نابود کند، سازمان سرمایهگذاری آفریقایی دولت لیبی ۶۳ درصد سهام راسکام را داشت و ۲۵ درصد مابقی به ۴۵ شرکت مخابراتی آفریقایی و ۱۲ درصد آن به چندملیتی نظامی و مخابراتی فرانسوی «تالس آلینیا اسپیس» تعلق داشت.
راسکام پس از تشکیل در سال ۱۹۹۲ با تأمین پول برای پرتاب نخستین ماهواره متعلق به آفریقا مشکل داشت. مؤسسات مالی بینالمللی تحت سلطه غرب با بدگمانی به طرح نگاه میکردند، زیرا بنگاههای اروپایی از برکت انحصار سرمایه غربی بر زیرساخت ارتباطاتی سالانه ۵۰۰ میلیون دلار به دست میآوردند. فرانسه به ویژه بر ارتباطات آفریقای فرانسویزبان تسلط داشت، درست همانطور که بر باقی اقتصاد منطقه مسلط بود. شرکتهای بینالمللی ماهواره پافشاری میکردند که اسکام ۲۰۰ میلیون دلار پیشقسط بپردازد.
برای از میان برداشتن این مانع، جمهوری لیبی ۳۰۰ میلون دلار به نخستین ماهواره راسکام کمک کرد. همانطور که ژان پل پوگالا در آوریل ۲۰۱۱ خاطرنشان کرد: «این قذافی لیبی بود که به همه آفریقا نخستین انقلاب واقعی آنرا در عصر مدرن داد: با تضمین پوشش سراسری قاره از طريق تلفن، تلویزیون، رادیو و کاربردهای بسیار دیگر مانند درمان و آموزش از راه دور؛ از برکت «ویماکس» برای نخستینبار در تاریخ، در سراسر قاره ارتباط ارزان، حتا در مناطق روستایی، امکانپذیر شد.»
کسی که برای اطلاعات در باره امور جاری به رسانههای غربی وابسته است اینها را نمیداند. همانطور که هارولد پینتر [برنده جایزه نوبل ادبیات در سال ۲۰۰۵] در سخنرانی دریافت جایزه خود گفت جنایات ایالات متحده و متحدین آن علیه بشریت «هرگز اتفاق نیفتاد. هرگز چیزی اتفاق نیافتاد. حتا زمانیکه در حال وقوع بود، اتفاق نمیافتاد. مهم نبود. مورد علاقه نبود.» رسانههای سرمایهداری غرب دستآوردهای بزرگ لیبی در زمان معمر قذافی را سانسور کرده اند، همانطور که عموماً پوشش دقیق و صادقانه رویداهای سراسر جهان را، به ویژه در آمریکای لاتین، سانسور میکنند.
حتا نشست امسال رهبران دولتهای اتحادیۀ اروپایی و دولتهای «جامعه آمریکای لاتین و کارائیب» در بروکسل، در رسانههای خبری آمریکای شمالی و اروپایی هیچ پوششی نداشت. به خود این سانسور رسوای رویداهای جهان توسط رسانههای غربی طوری برخورد میشود که گیوا هرگز اتفاق نیفتاده است. حتا در زمانیکه اتفاق میافتد، علاقه به آن صفر است. این موجب بیگانگی خوانندگان اخبار و اطلاعات رسانههای آمریکای شمالی و اروپایی از کسانی میشود که خارج از حباب ذهنیت غربی قرار دارند. با ورود به آن چشمانداز تاریک و روشن تعبیه شده، حتا بارقههای حقیقت حال و گذشته در میان دروغها و تحریفات پرسه میزند. عموماً، مردم در غرب مجموعهای از باورهای دروغین دیوانه به نحود شریرانه مخربی را پذیرفته اند. به عنوان مثال، اینکه دولتهای غربی حسن نیت دارند و تابع قانون میباشند، اینکه جوامع غربی از نظر اخلاقی بر دیگران برتری دارند، اینکه رسانههای غربی نظر حقیقی و منصفانه از رویدادها را ارايه میکنند و اینکه سرمایهداری مسلط غربی کارآمدترین استفاده از منابع را به دست میدهد.
رسانههای غربی با تمرکز ویژه بر آمریکای لاتین و کارائیب باورهای دروغین را القاء میکنند، باورهایی مانند:
● کلمبیای جنگزده الگویی برای منطقه؛
● نظامیگری ایالات متحده و جنگ آن با مواد مخدر ثبات منطقهای را ارتقاء میدهد؛
● آرژانتین از نظر اقتصادی درمانده است؛
● نظام پلوتوکراسی (ثروتسالاری) ایالات متحده از کوبای سوسیالیستی دمکراتیکتر است؛
● دولت نیکاراگوئه خودکامه و ضددمکراتیک است؛
● سازمان دولتهای آمریکایی مهمترین نهاد منطقه است؛
این باورهای دورغین با حذف حیاتی، هدفمند، مهندسیشده حقابق تکمیل میشوند، حقایقی مانند:
● این شکستهای رقتانگیز سیاستهای نولیبرالی مورد حمایت ایالات متحده و اتحادیۀ اروپایی هرگز اتفاق نبفتاده اند؛
● ترقی اجتماعی و اقتصادی ونزوئلا از ۱۹۹۸ به بعد هرگز اتفاق نیفتاد؛
● هائیتی یک کیفرخواست رسواکننده و قاطع علیه سیاست ایالات متحده و اتحادیۀ اروپایی در منطقه نیست؛
● «آلبا» و «پتروکارائیب» هرگز اتفاق نیفتاد؛
● نشستهای «جامعه دولتهای آمریکای لاتین و کارائیب»» و «اتحادیه ملتهای آمریکای لاتین» هرگز برگزار نشد؛
● همدستی دولت ایالات متحده در نسلکشی، ناپدید شدنها، تروریسم شبهنظامی، شکنجه وسیع و
قاچاق مواد مخدر یک اشتباه قابل تأسف اما قابل درک بود؛
● کمک خارقالعاده کوبا به نظام بهداشتی و آموزشی منطقه هرگز اتفاق نیفتاد؛
● بیرون آمدن نیکاراگوئه از سقوط اقتصادی حقیقی در عرض ۸ سال هرگز اتفاق نیفتاد؛
● مداخله مستمر و مصمم ایالات متحده و متحدین آن برای بیثبات کردن دولتها هرگز اتفاق نیفتاد؛
دولتها و رسانههای غربی به طور تهاجمی این باورهای دروغ را جا میاندازند و طی یک کارزار جنگ روانی علیه بدیل متضاد، به ویژه علیه اتحاد بولیواری آمریکای لاتین تحت رهبری ونزوئلا و کوبا سانسور حقایق را تضمین میکنند. اکنون اینرا که این باورها و سانسورها عامدانه توسط ابزارهای دروغپراکنی و مغزشویی رسانههای تحت کنترل سرمایه تولید میشوند، میتوان در همه جا دید. عموماً به چگونگی تکمیل آن تولید با شبکهای از منابع خبری و اطلاعاتی غیرانتفاعی غربی کمتر توجه میشود.
حتا کسانی که در غرب خود را بسیار منتقد میدانند، در عمل با از خود راضیگری به پذیرش باورهای دورغین گرایش دارند و ذهن خود را با انواع فریبها و تحریکاتی که مهلکتر از آن است که بتوان «بدیل» نامید، احاطه میکنند.
همه اینها به امر دسترسی به فنآوری مخابراتی مستقل از دولتها و مؤسسات آمریکایی و اروپایی فوریت عظیمی میبخشند. در زمانیکه ارتش ایالات متحده در پی سطله همهجانبه بر فضاست، فنآوری ماهوارهای مستقل نه تنها با غرور ملی و رهایی، بلکه با بقاء در ارتباط است.
اینکه ایالات متحده بیش از ۵۲۰ ماهواره در مدار کره زمین دارد، بیدلیل نیست. در مقابل چین ۱۳۲ و فدراسیون روسیه ۱۳۱ ماهواره دارد. براساس تازهترین دادهها، کشورهای آمریکای لاتین حدود ۴۶ ماهواره دارند، که عمدتاً برای مخابرات و رصد زمین و توسعه علمی است. از این تعداد، ۱۹ ماهوار در مدار زمینثابت در حدود ۳۶ هزار کیلومتر بالای زمین، و باقی در مدارهای نزدیک زمین در فاصله ۱۶۰ کیلومتری و ۲۰۰۰ کیلومتری زمین قرار دارند.
مکزیک در حال حاضر ۴ ماهواره در مدار زمینثابت دارد و ۳ ماهواره دیگر در مراحل گوناگون تولید دارد. برزیل و آرژانتین هر کدام ۱۵ ماهواره، یا در مدار نزدیک زمین یا در مدار زمینثابت دارند. پرو، شیلی، اکوادور و اورگوئه مجموعاً ۸ ماهواره دارند که همه آنها در مدار نزدیک زمین قرار دارند. کلمبیا یک ماهواره کوچک برای رصد علمی دارد. علاوه بر آرژانتین، برزیل و مکزیک، فقط ونزوئلا و بولیوی ماهوارههای مخابراتی در مدار زمینثابت دارند: ماهواره «سیمون بولیوار» ونزوئلا و ماهواره «توپاک کاتاری» بولیوی.
ماهواره «فرانسیسکو د میراندا»ی ونزوئلا یک ماهواره رصد زمین برای مقاصد کشاورزی و محیط زیستی است. به زودی ماهواره دوم به نام «آنتونیو خوزه د سوکره» در مدار زمین قرار خواهد گرفت. بولیوی و ونزوئلا با انتخاب نام رهبران مقاومت و استقلال کشورهای خود برای این ماهوارهها، آنها را نماد روند «استقلال دوم» کنونی برای رهایی قطعی سیاسی و اقتصادی قرار داده اند. بر این بستر، سرمایهگذاری نیکاراگوئه در دو ماهواره که توسط چین ساخته میشود، گام قاطعانهای در جهت رهایی نه فقط نیکاراگوئه، بلکه کل منطقه آمریکای مرکزی به شمار میآید.
پیش از این رویداد، نیکاراگوئه یک توافقنامه با فدراسیون روسیه امضاء کرد که به نیکاراگوئه امکان میدهد از سامانه ماهوارهای جهانی «گولوناس» استفاده کند. در پی آن توافقنامه، مجلس ملی نیکاراگوئه در آوریل، قانون نصب ایستگاههای زمینی ماهوارهای را برای تسهیل توسعه «گلوناس» و افزایش دقت آن تصویب کرد. نیکاراگوئه از ژوئیه ۲۰۱۶ قادر خواهد بود از سامانه «گلوناس» برای برنامههای رصد زمین استفاده کند.
فنآوری ماهواره مدار نزدیک زمین دولت را قادر میسازد برنامهریزی کشاورزی و محیط زیست را بهبود بخشد، پدیدههای طبیعی را رصد کند و انتظار فاجعههای طبیعی و پاسخ به آنها را بهبود بخشد. نیگاراگوئه از جانب همسایگان خود در آمریکای مرکزی، به مثابه بخشی از سیاستهای دولت برای ارتقای همگرایی منطقهای، خود را به استقرار نهایی این کاربردهای سامانه «گولوناس» متعهد کرده است. در این ارتباط، نیکاراگوئه همچنین توافق کره جنوبی و «بانک توسعه بین آمریکا» را برای ایجاد یک «مرکز منطقهای برای مطالعات در پهنباند برای توسعه» به دست آورده است.
مرکز طی دهه آینده ۱۲ هزار دانشجو را در فنآوری مربوطه آموزش خواهد داد و از نزدیک با توسعه فنآوری ماهوارهای در منطقه در ارتباط است. پل اوکویست، وزیر سیاست ملی نیکاراگوئه توضیح داده است که همه این گامها «برای کانال و منطقه آزاد همراه کانال که باید به مثابه یک مرکز لجستیک منطقهای و حهانی عمل کند کلیدی است. اما شما نمیتوانید بدون پیشرفتهترین ارتباطات یک کانون لجستکی قرن بیستویکم داشته باشيد… این ماهوارههای مخابراتی «نيکاست ۱» و «نیکاست ۲» به ما امکان خواهند داد انقلاب در ارتباطات کشور داشته باشیم… این هزینه تلفن و اینترنت ما را حداقل ۴۰ درصد کاهش خواهد داد.»
دکتر اوکویست علاوه بر مخابرات، به کاربردهای بسیار مهم دیگر ماهوارهها، مانند آموزش از راه دور، پزشکی از راه دور، آموزش و تعلیم طی عمر، که همه در اختیار دور افتادهترین مناطق نیکاراگوئه قرار خواهند گرفت، اشاره کرد. ماهوارههای جدید، همراه با سامانه ماهوارهای مدار نزدیک زمین «گلوناس» به بهبود مديریت بزهکاری سازمانیافته و دیگر چالشهای امنیتی و همچنین به تشویق و متنوع ساختن سرمایهگذاری خارجی کمک خواهد کرد. مانند ونزوئلا و بولیوی، هم سامانههای ماهواره مدار زمینثابت و هم سامانههای مدار نزدیک زمین تحت کنترل دولت خواهند بود. این بدین معنی است که منافع فنآوریهای مخابراتی و رصد زمین مستقیماً به بخش عمومی خواهد رسید، و در عینحال رشد اقتصادی بخش خصوصی را تشویق خواهد کرد.
در آفریقا، ماهوارههای راسکام تبلور رؤیای معمر قذافی برای رهایی و همگرایی منطقهای مستقل بود. ناتو آن رؤیا و خود لیبی را نابود کرد، و همزمان با آن نیروهای فرانسوی با کلاهخودههای سازمان ملل، در ساحل عاج رؤیای مشابه لوران باگبو را نابود کردند. اکنون، به این یا آن شکل، در بازگشت آشکار به روزهای اشغالگری استعماری، نیروهای فرانسوی و دیگر کشورهای عضو ناتو در سراسر آفریقای مرکزی، غربی و شمالی مستقر شده اند. تاکنون آمریکای لاتین و کارائیب از سرنوشت آفریقا احتراز کرده اند. اما دولت ایالات متحده و متحدین آن از تجاوز مستمر، و نیاز به گفتن ندارد، از مداخله سیاسی غیرقانونی و بیثبات کردن اقتصادی برای حمله و خنثا کردن پیروزیهای رهایی و همگرایی منطقهای استفاده میکنند. با این وجود، استقلال فزاینده آمریکای لاتین در فنآوری ماهوارهای نشان میدهد، که در لحظه کنونی، نخبگان سرمایهداری غربی و گماشتگان آنها در دولتها، مسابقه را باخته اند و جهان چندقطبی که آنها اینهمه از آن بیزار و متنفر هستند، سرانجام از آنها پیشی میگیرد.
توضیحات عدالت:
۱– مدار زمینثابت مداری است که در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری از سطح دریا قرار دارد. سرعت دَورانی در این مدار برابر است با سرعت چرخش زمین به دور خود. نتیجتاً، ماهوارهای که در این مدار قرار میگیرد از منظر کسی که روی زمین ایستاده، ثابت به نظر میرسد. لذا، ماهوارهای مخابراتی–رادیویی، تلویزیونی– در این مدار قرار داده میشوند.
۲– مدار نزدیک زمین مداری است که در ارتفاع ۱۶۰ تا ۲۰۰کیلومتر از سطح دریا قرار دارد.
۳– «گلوناس» یا «سامانه ماهوارهای موقعیتیاب جهانی» گزینه در برابر «جی. پ. اس» با «سامانه موقعیتیاب جهانی» است. گلوناس در سال ۱۹۷۶ در اتحاد شوروی به وجود آمد. از ۱۲ اکتبر ۱۹۸۲، ماهوارههای گوناگون به فضا پرتاب شد و سرانجام در سال ۱۹۹۵ سامانه کامل گردید. در زمان ریاست جمهوری پوتین تقویت سامانه یکی از اولویتهای دولت شد. یکی از مزیتهای سامانه «گلوناس» بر سامانه «جی. پی. اس» این است که تلفنهای هوشمند با سامانه «گلوناس» دریافت صوتی و تصوبری دقیقتری دارند و تعیین محل تلفن با خطای کمتر از دو متر صورت میگیرد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 