منبع: دمکراسی مردم

تارنگاشت عدالت

یک مشخصه مهم انقلاب اکتبر تشکیل یک اتحاد کارگری-دهقانی بود. لنین این اتحاد استراتژیک را برای تکمیل انقلاب ملی دمکراتیک و برای پیشروی به سوی سوسیالیسم اساسی می‌دانست. منطبق با این اتحاد کارگری-دهقانی بود که لنین شعار دیکتاتوری انقلابی کارگران و دهقانان را مطرح کرد.

پیرامون مسألۀ ارضی، برنامه حزب بلشویک خواهان «ملی کردن همه اراضی در کشور، تقسیم اراضی توسط شوراهای نمایندگان کارگران کشاورزی و دهقان» بود.

اما، دهقانان که اراضی مالکان و نجبا را تصرف کرده بودند خواهان تقسیم آن در میان خود بودند. این خواست توسط اس آرهای چپ، که عمدتاً دهقانان را نمایندگی می‌کردند و در جریان انقلاب اکتبر با حزب بلشویک متحد شده بودند، مطرح می‌شد. گرچه برنامه حزب بلشویک خواهان ملی کردن همه اراضی، به مثابه یک انقلاب سوسیالیستی بود، اما لنین به حزب بلشویک توصیه کرد خواست تقسیم اراضی بین دهقانات فقیر و کارگران کشاورزی را بپذیرد. او استدلال می‌کرد که اقدامات انتقالی استفاده برابر از زمین و تقسیم زمین بین هقانان فقیر برای حفظ اتحاد کارگری-دهقانی ضروری بود.

نامه زیر که در ۱۸ نوامبر ۱۹۱۷ توسط لنین به روزنامه «پراودا» نوشته شد، توضیح می‌دهد چرا حمایت از خواست تقسیم اراضی بین دهقانان بر بستر اتحاد بین طبقه کارگر و دهقانان استثمار شونده، ضروری بود.

نامه به هیأت تحریریۀ «پراودا»*

امروز، شنبه ۱۸ نوامبر، در چهارچوب يک سخنرانی که در کنگرۀ دهقانان داشتم، در حضور همه از من سؤالی شد که بلافاصله بدان جواب دادم. ضروری است که اين پرسش و پاسخ من به آن، بی‌درنگ به اطلاع همۀ کسانی که خواندن می‌توانند برسد، زیرا در حالی‌که من در ظاهر فقط از جانب خودم صحبت می‌کردم، در ماهیت امر از طرف تمام حزب بلشویک سخن می‌گفتم.

مطلب از این قرار بود.

من در نطق خود، ضمن آن‌که به موضوع اتحاد کارگران بلشویک با اس آرهای چپ که اکنون مورد اعتماد بسیاری از دهقانان هستند، پرداخته بودم، ثابت می‌کردم که این اتحاد می‌تواند یک «ائتلاف شرافتمندانه»، یک اتحاد شرافتمندانه باشد، زیرا بین مصالح کارگران مزدور و مصالح دهقانان زحمتکش و استثمار شونده اختلاف اساسی وجود ندارد. سوسیالیسم کاملاً می‌تواند مصالح هر دوی آن‌ها را تأمین نماید. فقط سوسیالیسم می‌تواند مصالح آنان را تأمین نماید. از اینجا است امکان و ضرورت «ائتلاف شرافتمندانه» بین پرولتارها و دهقانان زحمتکش و استثمار شونده. بالعکس «ائتلاف» (اتحاد) بین طبقات زحمتکش و استثمار شونده از یک‌طرف و بورژوازی از طرف دیگر، به علت احتلاف اساسی بین مصالح این طبقات نمی‌تواند یک«ائتلاف شرافتمندانه» باشد.

من گفتم: فرض کنید که بلشویک‌ها در هیأت دولت در اکثریت و اس آرهای چپ در اقلیت باشند. حتا فرض کنید که فقط یک اس آر چپ و آن‌هم کمیسر کشاورزی باشد. آیا بلشویک‌ها در چنین صورتی می‌توانند ائتلاف شرافتمندانه‌ای را عملی دارند؟

می‌توانند. زیرا بلشویک‌ها به علت آشتی‌ناپذیری خود در مبارزه با عناصر ضدانقلابی (و از آن‌جمله با اس آرهای راست و دفاع‌طلبان) مؤظفند هنگام اخذ رأی درباره مسايل مربوط به مواد صرفاً اس آری برنامۀ زمین، که در دومین کنگرۀ کشوری شوراهای روسیه به تصویب رسیده است، ممتنع بمانند. از این قبیل است ماده مربوط به برابری در استفاده از زمین و تجدید تقسیم زمین بین خورده مالکین.

بلشویک‌ها با امتناع از رأی دادن به چنین ماده‌ای سر سوزنی هم از برنامه خود انحراف نمی‌ورزند، زیرا در صورت پیروزی سوسیالیسم (کنترل کارگری در فابریک‌ها و سپس سلب مالکیت آن‌ها، ملی کردن بانک‌ها، تشکیل شورای عالی اقتصادی برای تنظیم کلیۀ امور اقتصاد ملی کشور) کارگرانمؤظفند با اقدامات مربوط به دوران انتقال، که از طرف دهقانان خرده‌پای زحمتکش و استثمار شونده پیشنهاد می‌شود، در صورت بی‌زیان بودن این اقدامات برای امر سوسیالیسم، موافقت نمایند. من گفتم- کائوتسکی هم زمانی‌که هنوز مارکسیست بود (در سال‌های ۱۸۹۹-۱۹۰۹) به کرّات تصدیق می‌کرده، که اقدامات دوران انتقال به سوسیالیسم نمی‌توانند در کشورهای دارای زراعت بزرگ و کشورهای دارای زراعت کوچک یکسان باشند.

ما بلشویک‌ها مؤظف خواهیم بود در شورای کمیسرهای ملی یا در هر کمیتۀ اجرايیۀ مرکزی هنگام اخذ رأی دربارۀ چنین ماده‌ای ممتنع بمانیم. آنگاه موضوع برابری در استفاده از زمین فقط یکی از اقدامات دوران انتقال به سوسیاليسم کامل خواهد بود. تحمیل این اقدامات انتقالی از طرف پرولتاریا، عمل بی‌معنایی خواهد بود؛ پرولتاریا مؤظف است، به خاطر پیروزی سوسیاليسم، در مورد انتخاب این اقدامات انتقالی در حق دهقانان زحمتکش و استثمار شونده گذشت قايل شود، زیرا این قبیل اقدامات به امر سوسیالیسم زيانی نخواهند رساند.

در آن موقع، یکی از اس آرهای چپ (که اگر اشتباه نکنم رفیق فئوفیلاکتف بود) از من سؤال زیر را پرسيد:
«اگر در مجلس مؤسسان دهقانان بخواهند قانون برابری در استفادۀ از زمین را بگذرانند، بورژوازی در جبهۀ مخالف دهقانان قرار گیرد و اتخاذ تصمیم هم منوط به رأی بلشویک‌ها باشد، بلشویک‌ها چگونه رفتار خواهند کرد؟»

در جواب گفتم: اتحاد کارگران با دهقانان زحمتکش و استثمار شونده حزب پرولتاریا را مؤظف می‌کند، در صورتی که امر سوسیاليسم در نتیجه برقراری کنترل کارگری، ملی کردن بانک‌ها و غیره تأمین باشد، علیه بورژوازی بر له دهقانان رأی دهد. بلشویک‌ها، به عقیدۀ من، در چنین صورتی حق خواهند داشت هنگام رأی دادن نظر مخصوص خود را اظهار دارند. عدم موافقت خود و غیره را قید کنند ولی ممتنع ماندن در چنین صورتی، معنایش خیانت ورزیدن به متفقین خود در مبارزه برای سوسیالیسم، به خاطر اختلاف خصوصی با آنان خواهد  بود. بلشویک‌ها در چنین وضعی هرگز به دهقانان خیانت نخواهند کرد. برابری در استفاده از زمین و اقدامات نظیر آن، در صورتی‌که قدرت حاکمه در دست دولت کارگری و دهقانان باشد، در صورتی‌که کنترل کارگری و ملی کردن بانک‌ها عملی شده باشد و مؤسسه عالی اقتصادی کارگری و دهقانی که کلیه اقتصاد ملی و غیره را هدایت می‌نماید (تنظیم می‌نماید) ایجاد شده باشد، هرگز برای سوسیالیسم زیانبخش نخواهد بود.

این بود پاسخ من.

ن. لنین

http://peoplesdemocracy.in/2017/0528_pd/alliance-between-workers-and-exploited-peasants

——————-
* ترجمه فارسی نامه لنین برگرفته از آثار منتخب در دو جلد، اداره نشریات به زبان‌های خارجی، مسکو، ۱۹۵۰.