منبع: دنیای جوان
تارنگاشت عدالت

س: پس از تیرباران دیکتاتور سابق یمن «علی عبدﷲ صالح» (که به جبهه عربستان پیوسته بود) توسط شورشیان حوثی واکنش شدیدی از طرف ریاض پدید آمد. آیا اکنون ما شاهد زوال جنبش انصارﷲ حوثی‌ها خواهیم بود؟
پ: تصور نمی‌کنم، عربستان سعودی و امارات متحده عربی خطای بزرگی مرتکب شدند و حوثی‌ها از حمایت بزرگ مردم برخوردارند. ابوظبی کوشش کرد با سهیم‌ کردن صالح، رهیافتی از این مناقشه پیدا کند ولی برای متقاعد کردن ریاض وقت زیادی لازم بود و وقتی که امارات به هدف نزدیک شد، دیگر دیر بود. هیچ‌کس عمق نفوذ شورشیان را در کشور درک نکرده است. همین‌طور ایالات متحده آمریکا که تا چندی پیش توان این جنبش را در نظر نگرفته بود.منطق‌های کهنه قبیله‌ای تقریباً کاملاً محو و ناپدید شده است. مردم یمن از یک ساختار اجتماعی قبیله‌ای به جامعه‌ای که تحت تأثیر یک جهان‌بینی است (فارغ از این‌که سیاسی و یا مذهبی باشد) رسیده اند. حوثی‌ها هم از طرف نسل جوان و هم از طرف مردم بالغ کشور مورد حمایت اند. این امر در سپتامبر ۲۰۱۴ هنگامی‌که کنترل کامل کشور را بدون آن‌که با مقاومتی روبه‌رو شوند به دست گرفتند، قابل مشاهده بود. یمن به هویت اولیه خویش که در قرن گذشته با دخالت ریاض و با ترویج و تبلیغ وهابی‌گری و با اشاعه استعمال مواد مخدر به گمراهی کشیده شده بود، بازگشته است.س: آیا تغییرات زیادی در جبهه‌های جنگ به وجود نخواهد آمد؟
پ: به غیر از تشدید وضعیت نظامی چیز جدیدی پیش نخواهد آمد. تعداد شبه‌نظامیان صالح زیاد نیست و صفوف آنان به دلایل افت حمایت از دیکتاتور سابق خالی‌تر شده است. گفته می‌شود که فرزند یکی از معتمدین بسیار نزدیک وی او را لو داده است. بمب‌های عربستان سعودی تنها حمایت کسانی را که با تجاوز مقابله می‌کنند، یعنی حوثی‌ها را بیش‌تر تقویت خواهد کرد. حمایت تاریخی قبایل از صالح دیگر تعیین کننده نیست. عملاً نفوذ وی از مدت‌ها پیش از بین رفته بود و امیرنشینان نیز از این امر مطلع بودند. هنگامی که صالح روز ۲ دسامبر جدايی خود را از حوثی‌ها اعلام کرد جنبش برای اولین بار موشکی به ابوظبی پرتاب کرد. پیام این اقدام روشن بود: سیستم موشکی در دست حوثی‌هاست و نه در دست صالح.

س: چرا ماشین جنگی بسیار مدرن عربستان سعودی و امارات متحده قادر نیست مقاومت حوثی‌ها را درهم بشکند؟
پ: ریاض نمی‌تواند پیروز شود، زیرا نیروی زمینی ندارد. در یمن به جز نیروهای ارتشی یمن که بخش اعظم آن‌ها تنها به خاطر پول در ارتش خدمت می‌کنند و علاقه‌ای برای احراز اهداف سیاسی ندارند، هیچ شبه‌نظامی وجود ندارد که برای ریاض برزمد. یمن از نظر جغرافیايی سرزمینی کوهستانی و صعب‌العبور است. کسی که در آنجا می‌رزمد باید منطقه را خوب بشناسد. حوثی‌ها بر منطقه مسلط اند.

س: آیا ممکن است که به دلایل مالی جنگ برای کسانی که آن را آغاز کردند به زودی به پایان برسد؟
پ: ظواهر امر مبین چنین برداشتی نیست. جنگ فقط به دلایل استراتژیک و سیاسی و منافع نفتی آغاز نشد. این جنگ زیر فشار قدرت‌های مشخص غربی به وجود آمد. در وهله نخست بریتانیا و ایالات متحده آمریکا دو کشور صادر کننده عمده تسلیحاتی به ریاض که علاقمند به بی‌ثباتی منطقه اند. یک خلیج باثبات وابستگی کم‌تری به ابزار و ادوات نظامی و تسلیحاتی غربی خواهد داشت.

س: آیا ایران به حوثی‌ها کمک می‌کند؟
پ: در سال ۲۰۰۹ طی جنگ شش روزه دولت علیه حوثی‌ها، صالح خواستار ورود سعودی‌ها شد و در اینجا از برگ «تهدید شیعه» استفاده کرد. در آن زمان روابط ایران با انصارﷲ بسیار کم بود و شاید اصلاً رابطه‌ای وجود نداشت ولی از آن زمان تاکنون نزدیکی‌هايی صورت گرفته است و حمایت ایران امروز در چارچوب کمک‌های تدارکاتی، اطلاعات جاسوسی و مالی صورت می‌گیرد. ایران نه اسلحه و نه پرسنل نظامی به یمن ارسال می‌دارد! سلاح‌هايی را که حوثی‌ها به کار می‌برند شباهت‌های زیادی به سلاح‌هايی دارد که جبهه هوادار بشار اسد در سوریه استفاده می‌کند ولی با آن‌ها یکسان نیست، زیرا تهران سلاح‌های خود را به آنجا ارسال نمی‌دارد، بلکه به حوثی‌ها می‌آموزد با دست خود موشک تولید کنند و برای این کار کارشناسان خود را به یمن اعزام می‌دارد.

—————————
* علی آل‌احمد شهروند عربستان سعودی است. او مؤسس و مدیر «انستیتوی روابط خلیج» در واشنگتن است. این مصاحبه اول در روزنامه چپ ایتالیايی «ایل مانیفستو» به چاپ رسید.