نويسنده: تیری میسان
ولترنت

واکنش سیاسی نسبت به پاندمی کوید – ۱۹ ضعف‌های غافلگیرکننده دمکراسی‌های غربی را عیان می‌سازد: پیشداوری و جهل. برعکس، به نظر می‌رسد که چین و کوبا برای استقبال آینده آماده‌ترند

رؤسای جمهور «شی» و «دیاس‌کانل» در نوامبر ۲۰۱۸

کوبا آزمايشگاه «چانگ – هبر» را در «جی‌لین» تأسیس کرد که روزی داروهایی را تولید خواهد کرد که با موفقیت علیه کوید – ۱۹ به کار گرفته خواهد شد.

هر دو «دیکتاتور کمونیست» توانستند بهتر از «دمکرات‌های لیبرال» از شهروندان خود محافظت کنند.

بستن ناگهانی و گسترده مرزها و در بسیاری از کشورها مدارس، دانشگاه‌ها، شرکت‌ها و خدمات دولتی و همین‌طور ممنوعیت تجمعها جامعه را به طور اساسی تغییر خواهد داد. این جامعه‌ها چند ماه بعد دیگر آن‌چه که قبل از پاندمی بودند، نخواهند بود.

و قبل از هر چیز این واقعیت برداشت ما را از آزادی، طرحی که ایالات متحده امریکا بر پایه آن بنا گردیده بود، تغییر خواهد داد. بنا بر تعبیر آنان (که هنوز به تنهایی مدعی حفظ آنند) آزادی نباید دارای هیچ حد و مرزی باشد. برعکس، کلیه کشورهای دیگر جهان به خوبی اعتراف می‌کنند که هیچ آزادی بدون قبول مسؤولیت وجود ندارد و از این رو ادعا می‌کنند که نمی‌توان بدون آن‌که حد و مرزی برای آن تعیین شود از آزادی استفاده کرد.

هر چند امروز فرهنگ ایالات متحده نفوذ تعیین کننده‌ای بر تمامی کشورها اعمال می‌کند ولی اکنون پاندمی به مخالفت با آن برخاسته است.

پایان جامعه باز
برای فیلسوف انگلیسی اتریشی‌تبار «کارل پوپر» آزادی در یک جامعه نسبت به باز بودن آن سنجیده می‌شود. بدیهی است که آزادی حرکت افراد، کالاها و سرمایه از مشخصات جامعه مدرن محسوب می‌شود. این نظر طی بحران پناهجویان در سال ۲۰۱۵ حاکم بود. طبیعی است که برخی از مدت‌ها پیش اشاره کرده بودند که این گفتمان به سوداگرانی چون «جورج سوروس» اجازه خواهد داد کارگران فقیرترین کشورها را استثمار کند. او مدافع از میان برداشتن مرزها و اکنون کشورها به نفع یک دولت جهانی فراملیتی در آینده است.

مبارزه علیه پاندمی ناگهان به ما یادآور شد که وظیفه کشورها حفاظت از شهروندان خود است. در جهان پس از ویروس کوید – ۱۹ باید دیگر «نهادهای غیردولتی بدون مرز» رفته‌رفته ناپدید شوند و هوداران لیبرالیسم سیاسی به این امر بیاندیشند که همان‌طور که «تامس هوبز» می‌گفت: بدون دولت «انسان تنها یک گرگ برای انسان است.» از آنجا مثلاً به این نتیجه خواهیم رسید که دیوان بین‌المللی دادگستری با در نظر گرفتن حقوق بین‌الملل پوچ و بی‌معنی است.

چرخش ۱۸۰ درجه‌ای ريیس‌جمهور امانوئل ماکرون این آگاهی نوین را مشهود می‌سازد. او تا چندی پیش از این «جذام ناسیونالیستی» را محکوم می‌کرد و آن را با «هراس پوپولیسم» مقایسه می‌نمود و امروز ملیت را ستایش می‌کند و تنها چارچوب مشروع برای بسیج اشتراکی می‌داند.

منافع عمومی
ولی عبارت منافع عمومی که در فرهنگ آنگلوساکسون از دوران تجربه تراژیک «اولیور کراموِل» زیر سؤال رفت، برای مقابله با پاندمی اجتناب‌ناپذیر است.

‌در پادشاهی متحده نخست‌وزیر «بوریس جانسون» کوشش می‌کند تا با اقدامات اقتدارگرایانه تندرستی دستوری اعمال دارد، زیرا مردم این کشور این نو اقتدارگری را تنها در شرایط جنگی می‌پذیرند. در ایالات متحده آمریکا، رییس‌جمهور دونالد ترامپ مجاز نیست مردم این کشور را در سطح کشور زیر قرنطینه قرار دهد، زیرا این امر تنها در صلاحیت تک تک ایالات قرار دارد. او مجبور است متون قانون از جمله قانون کمک‌های امدادی در فاجعه و شرایط اضطراری استافورد را وارونه کند.

وداع با آزادی بی حد و مرز شرکت‌ها
پس از این‌که کلیه مغازه‌ها و رستوران‌ها و حتی استادیوم‌های ورزشی اقتدارگرایانه تعطیل شد، از نظر اقتصادی دیگر ممکن نخواهد بود فرضیه آدام اسمیت مبنی بر let do, let go را دنبال کرد . ما مجبور خواهیم بود مرزهایی را برای شرکت‌های آزاد که تاکنون از مصونیت تام برخوردار بودند، در نظر بگیریم.

مبارزه علیه پاندمی به ما یادآور شد که منافع عمومی می‌تواند زیر سؤال بردن هر نوع فعالیت انسانی را توجیه کند.

اختلال
ما در این بحران نقص فنی جامعه‌های خود را احساس می‌کنیم. مثلاً تمام دنیا می‌داند که پاندمی، اول در چین تجربه شد ولی چین بر آن غلبه کرد و اقدامات اقتدارگرایانه‌ای که در آغاز بحران اتخاذ گردید، اکنون لغو گردیده است. ولی به ندرت کسی می‌داند که چینی‌ها چگونه بر کوید – ۱۹ پیروز شدند.
رسانه‌های بین‌المللی تشکر رییس‌جمهور «شی جین‌پینگ» را در روز ۲۸ فوریه از همکار کوبایی خود «میگل دیاس کانل» به کلی نادیده گرفتند. آن‌ها نقش اینترفرون Alfa 2B (IFNrec) را یادآور نشدند ولی استفاده از کلروکین‌فسفات را که در درمان مالاریا به کار می‌رود، منتشر کردند. آن‌ها اطلاعی هم در مورد سطح تحقیقات برای کشف واکسن عرضه نکردند.

چین احتمالاً تا آخر آوریل اولین تحقیقات خود را روی انسان انجام خواهد داد، زیرا لابراتوار انستیتوی سنت‌پترزبورگ برای تحقیقات واکسن و سرم هم‌اکنون ۵ نمونه اولیه واکسن را یافته است.

این نوع اغماض‌ها را می‌توان با خودمحوربینی آژانس‌های خبری بزرگ توضیح داد. ما در حالی‌که فکر می‌کنیم به قول «مارشال مک‌لوهان» در «دهکده جهانی» زندگی می‌کنیم، از نظر اطلاعاتی تنها از طرف دنیای کوچک غرب تغذیه می‌شویم.

این کمبود اطلاعات از طرف لابراتوارهای بزرگ غرب که به شدت در کشف واکسن و دارو با یکدیگر رقابت می‌کنند، مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد. همه چیز درست مثل دهه ۸۰ تکرار می‌شود. در آن زمان نوعی اپیدمی «ذات‌الریه هم‌جنس‌گرایان» که در سال ۱۹۸۳ به نام AIDS شناخته شد باعث مرگ توده‌ای در محافل هم‌جنس‌گرا در سانفرانسیسکو و نیویورک شد. هنگامی‌که این بیماری به اروپا راه یافت، نخست‌وزیر وقت فرانسه «لوران فابیوس» اجازه استفاده از تست غربالگری آمریکایی را صادر نکرد تا انستیتو پاستور فرانسه فرجه‌ای پیدا کند و سیستم خود را تکامل داده و به ثبت رساند. این ماجرای مالی به قیمت جان هزاران نفر تمام شد.

ژئوپلیتیک پس از پاندمی
اپیدمی هیستری که اپیدمی کوید – ۱۹ را مشایعت می‌کند اخبار سیاسی را زیر پرده نگاه می‌دارد.

هنگامی‌که بحران از سر ما گذشت و عقل مردم مجدداً سر جای خود بازگشت، احتمالاً دنیا به شکل دیگری خواهد بود. هفته گذشته در مورد تهدید حیاتی سخن می‌گفتیم که پنتاگون برای عربستان سعودی و ترکیه، دو کشوری که قرار است نابود شوند، به وجود آورده.^۱ پاسخ هر دو کشور تهدید ایالات متحده از دو طرف با شدیدترین فاجعه‌ها بود: فروپاشی صنایع شیل نفتی آمریکا (Oil shale) به همت عربستان سعودی و جنگ با روسیه به همت ترکیه. دو شرط‌بندی بسیار خطرناک. این تهدیدها به قدری سنگین است که باید سریعاً پاسخ داده شود و احتمالاً ۳ ماه وقت نیاز نخواهد داشت.

۱– هدف بعدی پس از سوريه چه خواهد بود؟ از تیری میسان

جهان پس از پاندمی