ریشه‌کنی فلج اطفال: راه پیشِ رو

منبع: نیوزکلیک
نویسنده: تیم دیده‌بان سازمان جهانی بهداشت

تارنگاشت عدالت

۷۲–مین مجمع بهداشت جهانی بر اجرای استراتژی مرحله پایانی «ابتکار ریشه‌کنی جهانی فلج اطفال»، و بسیج منابع لازم برای حرکت به پیش برای ریشه‌کنی فلج اطفال تمرکز نمود.

مقاله زیر بخشی از برنامه «دیده‌بان سازمان جهانی بهداشت» است، که خود بخشی از «جنبش بهداشت مردم» به شمار می‌آید. برنامه در راستای دمکراتیزه کردن حکمرانی جهانی برای بهداشت و درگیر نمودن فعالین جوان در نشست‌های شورای حکام سازمان جهانی بهداشت– نشست هيأت اجرایی در ژانویه و مجمع بهداشت جهانی در مه– هر سال، فعالیت می‌کند. فلج اطفال یک بیماری ویروسی است که کودکان را مبتلا می‌کند. يک بیماری، که ویروس وحشی پولیو (Polio) موجب آن است، و معمولاً از طریق مسیر مدفوع–دهان یا آب و غذای آلوده منتقل می‌شود.

در درصد کمی از مبتلایان به ویروس پولیو، بیماری موجب فلج دايم و ناتوانی جسمی می‌شود. فلج اطفال درمان ندارد و پیش‌گیری تنها راه مقابله با آن است.

پاسخ جهانی به فلج اطفال
در سال ۱۹۸۸، مجمع بهداشت جهانی، عزم خود را برای ریشه‌کنی فلج اطفال اعلام نمود. دولت‌های عضو احساس کردند که برای عملی نمودن این تصمیم، به یک سازوکار هماهنگ جهانی نیاز است. در نتیجه، در سال ۱۹۸۸، «ابتکار ریشه‌کنی جهانی فلج اطفال» آغاز شد (شمار مبتلایان به پولیو در آن سال ۳۵۰ هزار نفر تخمین زده می‌شد). این ابتکار، که هدف ریشه‌کنی ویروس وحشی پولیو (Polio) را تا سال ۲۰۰۰ در برابر خود قرار داد، در حال حاضر به مثابه یک مشارکت عمومی–خصوصی، به وسیله سازمان بهداشت جهانی، صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف)، مراکز کنترل و پیشگیری بیماری ایالات متحده و بنیاد بیل و ملیندا گیتس مدیریت می‌شود.

سازمان جهانی بهداشت از طريق «ابتکار ریشه‌کنی جهانی فلج اطفال» به دولت‌های عضو در کارزارهای مایه‌کوبی، رصد، مدیریت زنجیره عرضه، و آگاهی بهداشتی کمک کرد. اما، فلج اطفال در نخستین هدف زمانی ریشه‌کنی نشد. در واقع، موارد فلج اطفال در سال ۲۰۱۰، در مقایسه با سال ۲۰۰۰ بیش‌تر بود. چیزی که اتفاق افتاد این بود که یک‌سری ضرب‌الاجل، بدون قطع انتقال فلج اطفال سپری شد. ضرب‌الاجل برای قطع انتقال چندین بار تغییر کرد: نخست به سال ۲۰۰۵، سپس به سال ۲۰۱۲، بعد از آن به سال ۲۰۱۸ و اکنون به سال ۲۰۲۰.

نمودار: موارد گزارش شدۀ فلج اطفال با سال

تلاش‌های «ابتکار ریشه‌کنی جهانی فلج اطفال»، گرچه خیرخواهانه بود، اما فقط با سرعتی حرکت کرد که برای هر مداخله عمومی یا گزینشی مراقبت بهداشتی قابل دسترسی است.

موضوعاتی مانند فقر، جنگ، درگیری، حملات به کارگران بهداشتی و کارزارهای ضدواکسن، برخی از ابعاد اجتماعی–اقتصادی هستند ک دستیابی به اهداف «ابتکار ریشه‌کنی جهانی فلج اطفال» را تضعیف نموده اند، و فراتر از حوزه تلاش عمومی یا گزینشی مورد تمرکز ابتکار قرار دارند. این محدودیت‌ها به ضرورت تمرکز بر مراقبت بهداشتی اولیه جامع و بهبود مؤلفه‌های ساختاری بهداشت به مثابه تلاش اساسی برای ریشه‌کنی فلج اطفال اشاره می‌کنند.

در حال حاضر، در پاکستان، افعانستان و نیجریه ابتلای بومی به ویروس وحشی پولیو وجود دارد. در سال ۲۰۱۸، موارد ویروس وحشی پولیو در پاکستان و افغانستان شناسایی شد.

نمودار: موارد فلج اطفال در سال ۲۰۱۸
قرمز: موارد ابتلا به ویروس وحشی پولیو
آبی: موارد مشتق از واکسن پولیو

فلج اطفال در ۷۲–مین مجمع جهانی بهداشت
۷۲–مین مجمع جهانی بهداشت به گزارش‌ها پیرامون ریشه‌کنی پولیو (پولیوی وحشی) و انتقال پولیو اشاره نمود. گزارش «ریشه‌کنی پولیو» بر اجرای «استراتژی نهایی ابتکار ریشه‌کنی جهانی فلج اطفال ۲۰۲۳–۲۰۱۸» تمرکز نمود، نقشه استراتژیک ۲۰۱۸–۲۰۱۳ قرار بود ما را به مرحله ریشه‌کنی کامل برساند اما در انجام آن ناموفق ماند. استراتژی جدید ۲۰۲۳–۲۰۱۹ که (در اوايل ۲۰۱۹ نهایی شد) بر ریشه‌کنی نهایی انتقال ویروس وحشی پولیو در سال ۲۰۲۰ قرار دارد. احساس می‌شد که فرصت برای ریشه‌کنی پولیو را، به علت رخوت ایجاد شده در نتیجۀ از دست رفتن ضرب‌الاجل‌های پیشین، نباید از دست داد.

گابون، با گفتن این‌که به دست آوردن میزان کافی واکسن فلج اطفال به یک چالش مبدل شده است، نظر همه کشورهای آفریقایی را بیان نمود. نیجر نیز موضوع مشابهی را درباره دسترسی به واکسن‌های ارزان مطرح کرد.

راه پیشِ رو

ریشه‌کنی پولیوی وحشی از جهان بسیار مهم است و نیاز به حمایت از «ابتکار ریشه‌کنی جهانی فلج اطفال» با پول کافی و دیگر منابع وجود دارد، زیرا رسیدن به آخرین ایستگاه ریشه‌کنی پولیو، بیش‌ترین تلاش را می‌طلبد.

موضوعات مرتبط با انتقال تأمین بودجه ریشه‌کنی به بودجه‌های بهداشتی ملی برای تقویت نظام‌های بهداشتی و مایه‌کوبی، از جمله فعالیت‌هایی است که به توجه بیش‌تر نیاز دارد.

موضوع تعیین‌کننده دیگر این است که ریشه‌کنی پولیو باید با تمرکز بر بهبود مؤلفه‌های گسترده‌تر اجتماعی–اقتصادی بهداشت، عمدتاً توسعه زیرساخت‌ها در عرصه آب و فاضلاب، حل درگیری‌های خشونت‌بار، و ایجاد نظام‌های اقتصادی که به جای رشد اقتصادی به بهداشت انسانی و زیست‌بومی اولویت می‌دهد، حمایت شود.