چین جایگزین اروپا میشود!

منبع رسانه های روسیه

ترجمه مجله هفته

روسیه با یک تغییر تاریخی در مهمترین شریک تجاری خود روبرو است. 

۲۰۰ میلیارد دلار گردش تجاری بین روسیه و چین در سال گذشته میلادی به ثبت رسیده است.

اتحادیه اروپا به عنوان مهمترین شریک تجاری روسیه در گذشته تاریخ سپرده شده است و برای اولین بار در تاریخ جمهوری خلق چین این نقش را به عهده می گیرد.

بر اساس گزارش اداره کل گمرک چین، روسیه و چین در سال ۲۰۲۲ شاهد گردش تجاری بی سابقه ای بودند که برای سومین سال نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش یافت و به ۱۹۰.۲۷ میلیارد دلار رسید. 

این پیشرفته خارق‌العاده در حالتی رخ داد که روسیه و جمهوری خلق چین در نظر داشتند که حجم مبادلات اقتصادی خود را تا سال ۲۰۲۴ به ۲۰۰ میلیارد دلار برسانند.

با توجه به روند معاملات اقتصادی دو کشور، شکی نیست که این هدف در اوایل سال ۲۰۲۳ محقق خواهد شد. این امر به ویژه زمانی محتمل است که هزینه های انرژی کاهش یابد. 

دنیس پرپلیتسا، رئیس بخش بازارهای مالی جهانی در دانشگاه اقتصاد روسیه پلخانوف معتقد است:

«به احتمال زیاد رسیدن حجم مبادلات دو کشور به ۲۰۰ میلیارد دلار نیاز به مبادلات بیشتر کالاها ندارد و تنها از طریق تورم قیمت‌ها می توان به این سطح از مبادلات رسید.»

اما حتی اگر  سیستم قیمت گذاری پلکانی حفظ شود، این هدف احتمالاً محقق خواهد شد زیرا حجم واردات در سال ۲۰۲۳ افزایش خواهد یافت. 

برای دست یافتن به هدف تعیین شده مبادلات ۲۰۰ میلیارد دلاری، فروش کالا فقط باید ۱۰ درصد افزایش یابد، در حالی که در سال‌های اخیر رشد بسیار سریع‌تری داشته است. 

ولادیمیر چرنوف، تحلیلگر فریدوم فاینانس گلوبال معتقد است: که حتی در سال ۲۰۲۱ سال بیماری همه گیری بود این رشد یک سوم افزایش داشت و سال گذشته نیز به همین منوال یک سوم افزایش پیدا کرد.

در سال ۲۰۲۳ با حذف تدریجی سیاست تحمل صفر چین در مورد کووید-۱۹، گردش تجاری منجر به افزایش تقاضا برای منابع انرژی خواهد شد و مطمئناً از ۲۰۰ میلیارد دلار فراتر خواهد رفت. 

به گفته کارشناسان، زمان آن فرا رسیده است که مرتبه هدف گذاری ارتقا یابد و ۳۰۰ میلیارد دلار مبادله را هدف گذاری کنیم. پیش بینی می شود:

«یک تغییر مهم دیگر برای روسیه در راه است. در سال ۲۰۲۳، اتحادیه اروپا به عنوان مهمترین شریک تجاری به تاریخ خواهد پیوست و جمهوری خلق چین جایگزین آن خواهد شد.»

جالب اینجاست که در سال ۲۰۲۲ اتحادیه اروپا همچنان شریک تجاری اصلی روسیه بود. جالب است که بدانیم حجم معاملات دو طرف حتی رشد قابل توجهی را نشان داد. 

حداقل در ده ماهه اول سال ۲۰۲۲، تجارت تقریباً ۲۰ درصد افزایش یافت و به ۲۲۷.۷ میلیارد یورو رسید و معاملات تجاری با جمهوری خلق چین در این سال به وضوح از این مبلغ عقب تر بود. 

تعجب آور نخواهد بود اگر چین اتحادیه اروپا را در سال ۲۰۲۳ از جایگاه اول پایین بکشد. تحلیلگر فریدوم فاینانس گلوبال معتقد است:

«واقعیت این است که سال گذشته کشورهای اتحادیه اروپا واردات انرژی از روسیه را برای تکمیل و افزایش ذخایر خود به شدت افزایش دادند. آنها در نظر داشتند روسیه را تحت شدیدترین تحریم‌ها قرار دهند و بدین خاطر با واردات خود از روسیه ذخایر انرژی خود را پر کردند.

در سال جاری، تمام محدودیت‌های و تحریم های علیه روسیه اجرایی شده است، بنابراین تجارت با کشورهای اتحادیه اروپا به شدت کاهش خواهد یافت. 

از سوی دیگر، تجارت با چین به سرعت در حال افزایش است، بنابراین می‌توان انتظار داشت که چین مهمترین شریک تجاری روسیه در سال ۲۰۲۳ باشد. 

صادرات چین به روسیه با ۱۲.۸ درصد افزایش به ۷۶.۱۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۲ رسید. 

واردات از روسیه به چین با ۴۳.۴ درصد افزایش به ۱۱۴.۱۵ میلیارد دلار رسید. نفت، گاز خط لوله، گاز طبیعی مایع، زغال سنگ و نفت سیاه بیش از ۷۰ درصد از کل صادرات روسیه به چین را تشکیل می دهند. 

به گفته چرنوف اینها در سال گذشته با قیمت بسیار جذابی فروخته شدند که چینی ها نتوانستند از آن بگذرند. او شرح می دهد:

به عنوان مثال، چین به طور کلی واردات نفت خود را در سال ۲۰۲۲ به دلیل محدودیت های کووید-۱۹ بر شهروندان و روند کند شدن اقتصاد کاهش داده است. 

اما در مورد نفت روسیه اینطور نبود. چین آن را در چند ماه در مقادیر بی سابقه خرید. 

«زیرا نفت ما با تخفیف فروخته می‌شود و چین با توجه به شرایط دیگر، آن را به نفت گران‌تر عربستان یا نفت دیگران ترجیح داده است.»

چین خط لوله گاز روسیه را مورد استفاده کامل  قرار میدهد و از ظرفیت خط لوله حداکثر استفاده را میکند، این در حالی که بخشی از گاز طبیعی مایع خود را مجدداً به اروپا می‌فروشد. 

به هر حال، گاز روسیه که قیمت آن بر اساس قرارداد تعیین می شود، ارزان تر از LNG است که قیمت آن به قیمت های لحظه ای بازار بستگی دارد. 

در نهایت، چین خرید زغال سنگ روسیه را افزایش داد که آن هم با قیمت تخفیف تحریمی ویژه به جمهوری خلق عرضه می شد. 

در اینجا هم رکوردهای جدیدی ثبت شد. علاوه بر این، فعالان بازار خاطرنشان کردند که اگر روسیه توسعه مسیرهای حمل و نقل فدرال – دومین خط اصلی بایکال آمور و راه آهن ترانس سیبری – را تکمیل کرده بود، چین حتی زغال سنگ بیشتری از روسیه خریداری می کرد. 

در حال حاضر، بزرگترین موانع رشد تجارت روسیه با چین، لجستیک و زیرساخت های محدود است. 

خط لوله گاز «قدرت سیبری» با حداکثر ظرفیت خود به خوبی کار می کند به گفته چربی ناف بسیار عاقلانه است اگر بتوانیم حداقل یک خط لوله گاز دیگر از سیبری به جمهوری خلق چین ایجاد کنیم.

با این حال، انتظار نمی رود این خط لوله که «قدرت سیبری شماره ۲» نام دارد تا قبل از سال ۲۰۳۰ در دسترس قرار گیرد. 

در عین حال، هنوز هیچ توافق تجاری بین روسیه و چین برای تامین گاز از طریق خط لوله شماره ۲ سیبری وجود ندارد. 

در عین حال توافق با بستن قرارداد تا قبل از پایان ساخت و ساز شبکه لوله گازی سیبری شماره ۲ می‌تواند برای روسیه مضر باشد زیرا به چین اجازه می دهد قیمت های پایین تر را برای واردات گاز از روسیه تعیین کند.

بنابراین مذاکرات دشوار با پکن قریب الوقوع است. چرنوف خاطرنشان می کند:

کریدور راه آهن در حال حاضر با حداکثر ظرفیت خود کار میکند٬ اما تلاش می کنیم این مشکل را به تدریج حل کنیم. 

تا پایان سال ۲۰۲۲، ظرفیت انتقال کریدور راه آهن شرق با حدود ۱۴ میلیون تن در سال افزایش یافت و به ۱۵۸ میلیون تن رسید. 

و با دستور رئیس جمهور روسیه، ظرفیت انتقال راه آهن شرق تا سال ۲۰۲۴ به ۱۸۰ میلیون تن در سال و در مجموع ۲۴۰ میلیون تن در سال افزایش می یابد. 

روسیه برای اینکه نفت را از طریق دریا و در نفتکش ها حمل کند و بتواند چنین محموله هایی را بیمه کند، در حال ایجاد ناوگان سایه خود و سیستم بیمه برای چنین محموله هایی است. 

با این حال، محرک اصلی صادرات روسیه به چین در سال ۲۰۲۳ ٬ رشد خود اقتصاد چین خواهد بود. 

تحلیلگر فریدوم فاینانس گلوبال توضیح می دهد:

چین در سال گذشته برای جلوگیری از رکود اقتصادی تحت محدودیت هایی قرار گرفته است که منجر به کاهش تولید صنعتی و تولید ناخالص داخلی در این کشور و در نتیجه کاهش تقاضا برای فرآورده های نفتی و فلزات شده است. 

در سال ۲۰۲۳ بسیاری از محدودیت‌های کلیدی برداشته شده‌اند، بنابراین اقتصاد، تولید صنعتی و در نتیجه تقاضا برای انرژی و فلزات باید دوباره رشد کنند. 

چین کودهای معدنی، الوار، محصولات کشاورزی و غذاهای دریایی را از روسیه خریداری می کند. در اینجا نیز پتانسیل رشد مبادلات وجود دارد. از سوی دیگر، انتظار می رود با توقف واردات از اروپا، جریان کالاهای چینی به روسیه افزایش یابد. 

روسیه عمدتاً لوازم الکترونیکی مصرفی چینی، بیل مکانیکی، اتومبیل، ریزپردازنده، پوشاک، کفش و کالاهای مصرفی را وارد می کند. چرنوف معتقد است:

«روسیه خرید لوازم الکترونیکی و خودروهای ساخت چین را به میزان قابل توجهی افزایش داده است. 

پتانسیل رشد در اینجا هنوز بسیار زیاد است زیرا هنوز کمبود چنین کالاهایی در بازار روسیه وجود دارد.»

اکثر کالاهای «تحریمی» قبلا با معادل های چینی و روسی جایگزین شده اند. 

دنیس پرپلیتسا می گوید، با این حال، پتانسیل رشد واردات وجود دارد، به ویژه با توجه به گذار روسیه به صنعتی شدن فعال اقتصاد، که به ابزارهای ماشینی، تجهیزات، قطعات و غیره زیادی نیاز دارد. 

به گفته وی، بزرگترین مشکل روسیه تامین تجهیزات با دقت بالا برای تولید تراشه و همچنین تولید خود تراشه است.پرپلیتسا معتقد است:

«این دستگاه ها در تایوان، ژاپن، آمریکا و اتحادیه اروپا تولید شده اند و جمهوری خلق چین نمی تواند جایگزینی برای همه این محصولات وارداتی شود.»