پس ۵۰ سال ثابت شد: نرودا را پینوشه به قتل رسانده است.

تحقیقات پزشکی قانونی تایید می کند: شاعر کمونیست شیلیایی در سال ۱۹۷۳ توسط کودتاگران فاشیست مسموم شده است.

فولکر هرمزدورف
یونگه ولت
ترجمه مجله هفته

تقریباً ،۵ سال پس از مرگ پابلو نرودا، یک تیم بین المللی از دانشمندان پزشکی قانونی تشخیص دادند که شاعر شیلیایی و برنده جایزه نوبل ادبیات بر اثر مسمومیت درگذشته است.
طبق نسخه رسمی قبلی، نرودا در ۲۳ سپتامبر – دوازده روز پس از کودتای آگوستو پینوشه علیه دولت چپ‌گرای رئیس‌جمهور سالوادور آلنده که توسط سیا مهندسی شد. چند ساعت قبل از اینکه هواپیمایی او را به مکزیک محل تبعیدش برساند، بر اثر سرطان پروستات در کلینیکی در سانتیاگو درگذشت.
منشی و راننده سابق او، مانوئل آرایا، شهادت داد که شاعر برجسته و مخالف برجسته حکومت فاشیستی پینوشه در آنجا به وسیله تزریق آمپول سمی به قتل رسید.
اکنون مسلم به نظر می رسد که نرودا، که عضو کمیته مرکزی حزب کمونیست شیلی نیز بود، به قتل رسیده است.

روز چهارشنبه (به وقت محلی)، هیئتی از کارشناسان گزارش پزشکی قانونی را به وزیر پائولا پلازا ارائه کردند که تحویل آن دو بار به دلیل آتش سوزی های جنگلی فعلی در شیلی به تعویق افتاده بود.
طبق اطلاع مقامات قضایی، نتایج کامل این گزارش قرار است ۷ مارس یا ۱۶ اسفندماه منتشر شود.
با این حال، برادرزاده نرودا، وکیل رودولفو ریس، قبلاً در مورد محتوای گزارش اولیه اظهار نظر کرده بود. پس از معاینه پزشکی قانونی، باکتری کلستریدیوم بوتولینوم در بدن شاعر شناسایی شد.
این باکتری سمی تولید می کند که ماهیچه ها را فلج می کند و می تواند منجر به مرگ شود.
ریس روز دوشنبه به خبرگزاری اسپانیایی افه گفت: «ما امروز می دانیم که هیچ دلیل علمی و پزشکی وجود ندارد که کلستریدیوم بوتولینوم در استخوان های یک فرد وجود داشته باشد.»
نرودا در کنار همسرش ماتیلده اوروتیا در زادگاه دیرینه اش ایسلا نگرا (۱۲۰ کیلومتری غرب سانتیاگو دی شیلی) به خاک سپرده شده است.
بر اساس گزارش پزشکی قانونی کارشناسان، میکروب ها علت بیرونی نداشتند و نه از تابوت و نه از محیط اطراف به بدن شاعر نفوذ نکرده اند.
ریس توضیح داد: «این بدان معناست که نرودا در سال ۱۹۷۳ با دخالت ماموران دولتی به قتل رسیده است.»

تحقیقات اخیر اتهاماتی را که راننده سابق نرودا را بیش از ده سال پیش ابراز کرده بود را تایید می کند. آرایا همیشه ادعا کرده بود که چند ساعت قبل از مرگش، نرودا با هیجان از بیمارستان به او زنگ زد و گفت در حالی که خواب بوده به او آمپول زده شده.
پس از اینکه این اتهام در ابتدا مورد بررسی قرار نگرفت، حزب کمونیست شیلی در سال ۲۰۱۱ شکایتی کیفری به ظن قتل به دادگستری ارائه کرد تا شاید این نهاد را مجبور به تحقیقات در این مورد کند.
بر اساس این شکایت، دادگاه سانتیاگو دستور نبش قبر بقایای نرودا را در سال ۲۰۱۳ صادر کرد.
به گفته مقامات شیلی در سال ۲۰۱۵، این شاعر به احتمال زیاد توسط شخص ثالثی به قتل رسیده.
با این حال، آنها جزئیات بیشتری را نمی توانستند تشخیص دهند زیرا موسسه پزشکی قانونی شیلی در آن زمان فناوری لازم برای اثبات مسمومیتی که در ۴۰ سال پیش اتفاق افتاده را نداشت.
با این حال، کارشناسان بین المللی در سال ۲۰۱۷ تایید کردند که نویسنده بر اثر سرطان پروستات فوت نکرده است.
پابلو نرودا کمونیست یکی از برجسته ترین حامیان بین المللی دولت جبهه مردمی شیلی (Unidad Popular) و از مخالفان جدی ژنرال های کودتاچی فاشیست بود.
آثار این شاعر که در سال ۱۹۷۱ برنده جایزه نوبل ادبیات شد، از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۹۰ در شیلی ممنوع شد.
قبل از نبش قبر در سال ۲۰۱۳، ادواردو کنترراس، وکیل حزب کمونیست، مشکوک بود که انگیزه قتل احتمالی جلوگیری از فرار نرودا به مکزیک بوده است.
نرودا قصد داشت از آنجا مقاومت جهانی علیه دیکتاتوری فاشیست مورد حمایت امپریالیست های غربی را در سرزمین خود سازماندهی کند.
کنتراس توضیح داد که به دلیل شهرت و نفوذ بین المللی نرودا در تبعید هم برای دیکتاتور پینوشه و حکومت نظامی او و هم برای ایالات متحده که سرویس های مخفی آن کودتا را آماده و از آن حمایت کرده بودند، تهدیدی محسوب می شد.
در آن زمان، رودولفو ریس شهادت داد که اندکی پس از مرگ نرودا، مادرش به او گفته بود: «آنها عمویت را به قتل رساندند.»