زلنسکی دستور میدهد که حمله متوقف شود و ارتش آماده دفاع کردن شود. ساخت استحکامات در طول کل جبهه برنامه ریزی شده است.

نوشته راینهارد لاوترباخ

یونگه ولت

ترجمه مجله هفته

اینکه که مقامات دولت اوکراین، در گفتگو با مجله آمریکایی تایمز ولودیمیر زلنسکی را به عنوان فردی که از مشورت امتناع می ورزد توصیف کرده اند که با توجه به درگیری قدرت بالقوه با سران نظامی و کاهش محبوبیت خود، دچار اضطراب شده است، از تعدادی قابل توجهی از نشانه ها بیرون میزند. سخت ترین نشانه این است که به دستور ویژه زلنسکی، به رئیس جمهور سابق، پیترو پروشنکو، در روز جمعه گذشته اجازه خروج از کشور داده نشد. پروشنکو قصد داشت از طریق لهستان به ایالات متحده پرواز کند، جایی که قرار بود روز دوشنبه در یک رویداد «اتحادیه بین المللی دموکراسی» (IDU) سخنرانی کند. اما این اتفاق نیفتاد؛ مرزبان، مجوز خروج پروشنکو از پارلمان اوکراین را به عنوان «غیرضروری» کنار گذاشت. پروشنکو ظاهراً برای این وضعیت آماده بود و یکی از دستیاران خود را مأمور کرد که کل درگیری را فیلمبرداری و در اینترنت منتشر کند.

اینکه آیا شایعات مبنی بر اینکه ایالات متحده به عنوان طرح B برای زلنسکی، از قبل خروج او به ایالات متحده با اعطای سریع تابعیت آمریکایی و چشم انداز زندگی بازنشستگی در فلوریدا را آماده کرده است، فعلاً حدس و گمان است. با این حال، قابل توجه است که همسر زلنسکی اخیراً مصاحبه ای انجام داده است که در آن به تفصیل در مورد برنامه های آینده خود صحبت کرده و اعلام کرده است که مخالف آن است که همسرش دوباره نامزد شود. نظر اولنا زلنسکا در اصل چندان مهم نیست، اما این نوع اظهارات برای حمایت از خروج زلنسکی از صحنه سیاسی بسیار مناسب هستند.

در همین حال، روسیه آتش بس سریع در جنگ اوکراین را رد کرد. معاون وزیر امور خارجه روسیه، سرگئی ریابکوف گفت که انتظار دارد درگیری ها تا کل سال ۲۰۲۴ ادامه داشته باشد. به هر حال، توافق مینسک سومی با روسیه وجود نخواهد داشت. این بدان معناست که روسیه مایل نیست مشکل اوکراین را با یک راه حل نادرست به غرب واگذار کند.

****

رئیس‌جمهور اوکراین، ولودیمیر زلنسکی، دستور داده است که ارتش اوکراین در جنگ با روسیه دیت دفاع بزند. در امتداد کل خط مقدم و مرز با بلاروس قرار است چندین خط از استحکامات ساخته شود تا حملات احتمالی آینده روسیه به همان اندازه که استحکامات و میدان‌های مین روسی در جنوب اوکراین حمله تابستانی اوکراین را متوقف کرد، ناکام شود.

فرمان زلنسکی در سطح فوری به این واقعیت پاسخ می‌دهد که حمله اوکراین با تلفات سنگین و دستاوردهای ارضی اندک شکست خورده است. رئیس‌جمهور به خبرگزاری آمریکایی آسوشیتدپرس گفت که متأسفانه غیرقابل انکار است که اوکراین اهداف مورد نظر خود را محقق نکرده است. او گفت که از این که ارتش عقب نشینی نکرده خوشحال است و به این که نیروهایش در برابر ارتش «دومین ارتش برتر جهان بر روی کاغذ» مقاومت می‌کنند، افتخار می‌کند. با این حال، او از تلفات بالایی که متحمل شده‌اند، ابراز تأسف کرد.

در سخنرانی خود در مقابل دانشجویان در شهر میکولایف در جنوب اوکراین، رئیس‌جمهور صریح‌تر بود: «بازپس‌گیری دونباس بسیار دشوار خواهد بود، و این به دلیل نگرش جمعیت ساکن در آن منطقه است. این جمعیت از سال‌ها جنگ سخت آسیب دیده است و تقریباً هر خانواده‌ای در آنجا به خاطر دست دادن اقوام خود عزادار است.»

این اظهارات رئیس‌جمهور – که هدف جنگی خود یعنی بازگرداندن مرزهای سال ۱۹۹۱ است را نقض می‌کند – به این دلیل قابل توجه است که زلنسکی از زمان به قدرت رسیدن در سال ۲۰۱۹ می‌توانست حملات به اهداف غیرنظامی در دونباس را متوقف کند. او تاکنون هرگز از اظهارات سلف خود، پیترو پروشنکو، در سال ۲۰۱۵ که تفاوت بین دونباس و اوکراین در این است که «کودکان ما به مدرسه می‌روند، در حالی که آنها باید در زیرزمین بنشینند»، فاصله نگرفته است. از اعلامیه او در انتخابات که گفته بود «حتی با شیطان کچل هم مذاکره می‌کنم» تا پایان جنگ، نیز چیزی باقی نمانده است. در عوض، مذاکرات با روسیه در اوکراین تا زمانی که ولادیمیر پوتین در آنجا حکومت می‌کند، صریحاً ممنوع است.

از این جهت، پیشنهاد زلنسکی در آخر هفته منحصربه‌فرد است: او از غرب خواست تا در مورد این فکر کند که آیا نباید به انتخابات ریاست‌جمهوری پوتین در ماه مارس آینده که قابل پیش‌بینی است، مشروعیت ندهد و او را به عنوان یک غاصب تلقی کند. این امر پوتین را مطمئناً هدف قرار خواهد داد.

در همین حال، اردوگاه زلنسکی در اوکراین تلاش می‌کند تا از یک آزمایش مشابه مانند انتخابات ریاست‌جمهوری در روسیه در کشور خود اجتناب کند. به طور رسمی، این امر با این استدلال توجیه می‌شود که قانون اساسی اوکراین برگزاری انتخابات پارلمانی را در طول جنگ و یک سال و نیم پس از آن ممنوع می‌کند. این امر برای انتخابات ریاست‌جمهوری نیز صدق می‌کند، اما فقط با یک قانون ساده ممنوع است که در صورت نیاز می‌تواند سریع‌تر و ساده‌تر تغییر کند.
آشکار است که از پشت پرده، به ویژه از سوی ایالات متحده، فشار بر زلنسکی برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری به طور معمول اعمال می شود تا بتوان استدلال کرد که اوکراین یک کشور دموکراتیک است. زلنسکی تاکنون همیشه با این استدلال این درخواست را رد کرده است که در طول جنگ، امکان ایجاد شعبه های انتخاباتی در سنگر ها و برای میلیون ها اوکراینی که به اروپا گریخته اند وجود ندارد. و حتی اگر غرب باید پول شعبه های انتخاباتی در خط مقدم و در خارج از کشور را تأمین کند، او – زلنسکی – ترجیح می دهد این منابع را برای خرید سلاح های بیشتر صرف کند.

اما در واقع، پس زمینه این امتناع ساده تر است: طبق نظرسنجی های اخیر، زلنسکی احتمالا در انتخابات شکست خواهد خورد. احتمالی ترین رقیب او، فرمانده ارتش، ژنرال والری زالوشنی است که زلنسکی پس از مصاحبه وی با اکونومیست بریتانیا درباره وضعیت بن بست ادعایی در خط مقدم، به صراحت از تلاش برای سیاست‌ورزی هشدار داده است. یک نظرسنجی توسط موسسه رتبه بندی کیف به نمایندگی از آژانس توسعه ایالات متحده USAID اکنون نشان می دهد که سالوشنی در دور دوم انتخابات در برابر زلنسکی پیروز خواهد شد و مهمتر از همه، او از اعتماد بخش بزرگی از شرکت کنندگان در نظرسنجی نسبت به رئیس فعلی دولت برخوردار است. با این حال، مهمتر از همه، ارتش اوکراین به وضوح پشت سالوشنی است.
در حال حاضر از طرف «مقامات ارشد نظامی» شایعاتی نقل می شود که می گویند اگر زلنسکی به دستور عملیات تهاجمی «انتحاری» ادامه دهد، ارتش این دستور را رد خواهد کرد.

از این نظر، دستور زلنسکی برای رفتن به حالت تدافعی چیزی بیش از امتیاز دادن به یک مرکز احتمالی اپوزیسیون در صفوف خود او نیست.

در همین حال، تلاشی از سوی اداره ریاست جمهوری برای بی اعتبار کردن زالوشنی – که قطعاً یک ملی گرای افراطی اوکراینی است – به دلیل پایبند بودن او به واقع گرایی حرفه ای صورت گرفته است.
نماینده مجلس ماریانا بسگلایا از حزب «خدمتگزار مردم» زلنسکی، به او اتهام زد که نه تنها هیچ برنامه مناسبی برای عملیات تابستانی تدوین نکرده است، بلکه در تأمین سرباز جدید برای ارتش در مقدار مورد نیاز نیز ناتوان بوده است. ناظران در کی یف این احتمال را رد نمی کنند که زالوشنی به زودی از سمت خود برکنار شود.