ونزوئلا: اختلاف بر سر اِسکِیبو پس از رفراندوم شدت می‌گیرد

اثر فولکر هرمزدورف
یونگه ولت
ترجمه مجله هفته

طرح‌های ایجاد یک ایالت جدید شکل می‌گیرد: در روز چهارشنبه، مذاکرات در مورد یک پیش‌نویس قانون در مجلس ملی ونزوئلا آغاز شد که قرار است شرایط تشکیل یک ایالت جدید به نام گویانا اِسکِیبو را تعیین کند. رئیس‌جمهور نیکولاس مادورو اعلام کرد که هدف این قانون، اجرای نتایج همه‌پرسی روز یکشنبه گذشته است. با اجرایی شدن این قانون، یک منطقه که بزرگتر از یونان و غنی از نفت و مواد معدنی است، رسماً بخشی از ونزوئلا اعلام خواهد شد. در این همه‌پرسی، حدود ۱۰.۵ میلیون ونزوئلایی در آخر هفته گذشته، ادعای کشورشان بر منطقه مرزی باگویان را تأیید کردند. رای‌دهندگان به این امر رأی دادند که به ساکنان آن منطقه، تابعیت ونزوئلایی «مطابق با حقوق بین‌الملل و توافقنامه ژنو ۱۹۶۶» اعطا شود.

ونزوئلا مواضع خود را با این توافق‌نامه استدلال می‌کند، که در آن دو کشور پس از استقلال‌گویان متعهد شده بودند که یک راه‌حل توافقی برای اختلاف مرزی پیدا کنند. دولت در جورج‌تاون، با این حال، به یک حکم داوری پاریس در سال ۱۸۹۹ استناد می‌کند که این منطقه را به قدرت استعماری انگلیس واگذار کرده بود. در پایان سال ۲۰۲۰، دیوان بین‌المللی دادگستری سازمان ملل متحد در لاهه (ICJ) صلاحیت خود را برای رسیدگی به این پرونده اعلام کرد. این دادگاه در روز جمعه گذشته از ونزوئلا خواست «از هرگونه اقدامی که وضعیت موجود در منطقه مورد مناقشه را تغییر دهد، خودداری کند». با این حال، کاراکاس همچنان بر خواسته‌های خود اصرار داشت و به‌گویان پیشنهاد مذاکره داد. اکثریت شرکت‌کنندگان در همه‌پرسی نیز صلاحیت ICJ را رد کردند و توافقنامه ژنو را که توسط سازمان ملل متحد میانجی‌گری شده بود، به عنوان تنها ابزار قابل قبول برای حل این اختلاف معرفی کردند.

درگیری بر سر منطقه اِسکِییبو در ماه‌های اخیر تشدید شده است، پس از آنکه دولت جمهوری کوپراتیو گیانا با جمعیتی حدود ۸۰۰ هزار نفر، فراخوان‌های جدیدی برای حفاری نفت در آب‌های سرزمینی منطقه اِسکِییبو منتشر کرد. این فراخوان‌ها می‌تواند به شرکت انرژی آمریکایی اکسون موبیل اجازه دهد تا منابع بیشتری را استخراج کند.

حضور نظامیان آمریکایی و مذاکرات در مورد «پایگاه‌های عملیاتی با مشارکت خارجی» در اِسکِییبو، ظاهراً به حق کاراکاس را به وحشت انداخته است. » نیروهای دفاعی‌گویان در بالاترین سطح آماده‌باش هستند»، رئیس‌جمهور ایرفان علی پس از همه‌پرسی گفت. او به مادورو اتهام «بی‌احترامی آشکار به دیوان بین‌المللی دادگستری» را وارد کرد و در عین حال تأکید کرد که سرمایه‌گذاران خارجی درگویان هیچ خطری را تهدید نمی‌کنند. » شرکای ما و جامعه بین‌المللی آماده هستند و حمایت خود را به ما تضمین کرده‌اند»، علی توضیح داد.

مادورو در پاسخی به علی گفت: «رئیس‌جمهور می‌گوید که او نیروهای آمریکایی دارد که آماده جنگ با ونزوئلا هستند. به عبارت دیگر، ایالات متحده دوباره همان کاری را انجام می‌دهد که همیشه انجام می‌دهد. آن‌هاگویان را با وعده‌ها فریب می‌دهند و آن‌ها را تشویق می‌کنند که ونزوئلا را تحریک کنند».

رئیس‌جمهور ونزوئلا روز سه‌شنبه – به عنوان اولین نتیجه همه‌پرسی – برنامه‌های اجتماعی را برای جمعیت منطقه اِسکِییبو اعلام کرد، جایی که علی‌رغم ذخایر نفتی که عمدتاً توسط اکسون موبیل استخراج می‌شود، بیش از ۳۶ درصد از جمعیت در فقر زندگی می‌کنند. او ژنرال مایور الکسیس رودریگز کابلو را به عنوان سرپرست موقت «منطقه گویانای اِسکِییبو» منصوب کرد. علاوه بر این، او شرکت ملی نفت PDVSA و شرکت دولتی تولید آهن و فولاد CVG را مجاز کرد تا بخش‌های جدیدی در محل تأسیس کنند و مجوزهای بهره‌برداری برای اکتشاف و استخراج نفت، گاز و معدن صادر کنند.

دولت کاراکاس اظهارات تحریک کننده سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده، متیو میلر، در مورد همه‌پرسی را «مداخله غیرقابل قبول» رد کرد. مادورو گفت که ایالات متحده باید «خود را کنار بکشد و به‌گویان و ونزوئلا اجازه دهد تا این موضوع را در آرامش حل کنند».