ساحل: مالی توافقنامه صلح را لغو کرد. سربازان روسی در بورکینافاسو

نوشته یورگ تیجن
یونگه ولت
ترجمه مجله هفته

رویدادهای منطقه ساحل با سرعتی فزاینده در حال وقوع است. روز پنجشنبه شب، دولت مالی توافقنامه الجزیره را که در سال ۲۰۱۵ با گروه‌های مسلح مختلف در شمال این کشور امضا کرده بود، لغو کرد. به عنوان دلیل این اقدام، اشاره می‌شود که برخی از امضاءکنندگان در ماه‌های اخیر به «تروریسم» متوسل شده‌اند. منظور این است که گروه‌های مسلحی که توسط توآرک اداره می‌شوند، می‌خواستند مانع از ورود ارتش دولتی با کمک روسیه به پایگاه‌هایی شوند که توسط نیروهای مینوسما سازمان ملل که اکنون به طور کامل از مالی خارج شده‌اند، تخلیه شده بودند. در این میان، درگیری‌های شدیدی بین توآرکها و ارتش دولتی رخ داد.

علاوه بر این، مالی اتهامات سنگینی را علیه الجزایر مطرح می‌کند که این پیمان صلح را به همراه سازمان ملل میانجیگری کرده بود. به این کشور همسایه متهم می‌شود که گروه‌های شمال مالی را با پذیرش نمایندگان آنها و امکان نگهداری دفاتر ارتباطی برای آنها، حمایت می‌کند. همچنین شکایت می‌شود که الجزایر در نشست اخیر کشورهای غیرمتعهد علیه مالی دسیسه کرده است. در باماکو روز پنجشنبه تأکید شد که مالی «گماشته» یا «پادو»ی الجزایر نیست. این اتهامات اگرچه از سوی الجزایر در پیش‌زمینه تکذیب شده بود، اما ظاهراً این تکذیب بی‌نتیجه بوده است.

بورکینافاسو نیز این هفته در صدر اخبار قرار داشت. روز چهارشنبه، یک گردان مرکب از ۱۰۰ سرباز روسی وارد پایتخت این کشور، اوآگادوگو، شد و طبق گزارش روزنامه لوموند، ۲۰۰ سرباز دیگر نیز به آنها میپیوندند. گفته می‌شود که این افراد اعضای سابق «نیروهای واگنر» هستند که اکنون در ارتش منظم روسیه ادغام شده‌اند و به طور خاص در آفریقا به کار گرفته می‌شوند و در آنجا تحت نام «آفریقایکورپس» که از نظر تاریخی سابقه‌دار است، ظاهر می‌شوند. در بورکینافاسو، هدف اصلی محافظت از رئیس‌جمهور انتقالی ابراهیم ترآوره است که از سپتامبر تاکنون دو بار تلاش برای کودتا علیه او انجام شده است.

همچنین روز چهارشنبه، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده که در حال حاضر در سفر به آفریقا بود، در مصاحبه‌ای با مجله ژون آفریک گفت که از حضور نیروهای روسی در ساحل نگران است و معتقد است که این امر خطر تروریسم را افزایش می‌دهد: «اگر در مالی، بورکینافاسو و سایر کشورها از نیروهای خارجی مانند «واگنر» برای پاسخگویی به مشکلات امنیتی استفاده شود، نتیجه چه خواهد بود؟ ما می‌بینیم که مشکلات جدی‌تر و دشوارتر می‌شوند.» با این حال، این ادعا را نمی‌توان با هیچ مدرکی تأیید کرد. در مقابل، روزنامه‌نگار آمریکایی نیک تورس در اواخر نوامبر در مجله آنلاین «Responsible Statecraft» استدلال کرد که حضور ایالات متحده در ساحل منجر به افزایش فعالیت‌های جهادی شده است.

در اوایل ماه جاری، روزنامه وال استریت ژورنال از طرح‌های واشنگتن برای گسترش حضور خود در آفریقا و ایجاد پایگاه‌های جدید پرتاب پهپاد در کشورهایی مانند بنین، غنا و ساحل عاج خبر داد. این کشور می‌خواهد با این کار جبران کاهش تعداد سربازان آمریکایی در نیجر را بکند که همچنان بزرگترین پایگاه پهپادی جهان در آن قرار دارد. این کشور پس از یک کودتا در سال گذشته با مالی و بورکینافاسو به یک اتحاد ساحلی پیوسته است. اکنون می‌توان گفت که نیروهای آمریکایی به حاشیه این اتحاد جدید منتقل می‌شوند تا آن را زیر نظر داشته باشند و از بروز هرگونه مشکلی جلوگیری کنند.