
انتخابات ریاست جمهوری آذربایجان
نوشته راینهارد لاوترباخ
یونگه ولت
ترجمه میرفخرایی
این واضح است که وقتی یک رئیس جمهور ۲۱ سال است که حکومت میکند و قبل از انتخابات، روزنامهنگاران منتقد و سیاستمداران مخالف را دستگیر میکند، دیگر آن انتخابات، انتخابات نیست. انتخابات ریاست جمهوری در آذربایجان یک رفراندوم است که در آن رئیس جمهور الهام علیاف به دنبال تبدیل پیروزی خود در جنگ علیه ارمنستان و فتح قرهباغ آنرا به رای گذاشته است.
زمانی که علیاف دلیل تعجیل در انتخابات را نیاز به «مشروعیت جدید» پس از «اتحاد کشور» عنوان میکند، در واقع بیانگر دیدگاه کلی خود نسبت به انتخابات است: ابراز تائید و تمجید از وضع موجود. از طرفی، خروج بیش از ۱۰۰ هزار نفری که به طور قطع به او رای نمیدادند از منطقه قرهباغ پس از الحاق آن به خاک آذربایجان، کار را برای علیاف آسانتر کرده است.
الهام علیاف میتواند این نمایش مضحک را به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی مطلوبی که در آن قرار دارد، اجرا کند. برای ترکیه، آذربایجان به عنوان پل ارتباطی برای منافع ژئواستراتژیک آن در آسیای مرکزی عمل میکند. به همین دلیل، ترکیه این کشور را تجهیز و برای پیروزی در مقابل ارمنستان آماده کرده است.
روسیه نیز ناگزیر به حفظ روابط خوب با باکو است. آذربایجان با مسیر ترانزیتی مهم بین روسیه و ایران که در دوران تحریمها و جنگ اوکراین اهمیت پیدا کرده است، هم مرز است و در صورت لزوم میتواند آن را مسدود کند. به همین دلیل، روسیه در درگیری با آذربایجان، حداکثر حمایت کلامی از متحد سنتی خود، ارمنستان، انجام داد و عملاً آن را رها کرد. در نتیجه، ارمنستان اکنون به دنبال حامیانی در بروکسل و واشنگتن است.
در طول دهههای گذشته، غرب نیز در برابر تمام گرایشهای اقتدارگرایانه و فساد آشکار نظام دولتی آذربایجان سکوت اختیار کرده است. غرب با آذربایجان مانند یک شیخنشین نفتی دیگر رفتار میکند و کمبودهای حقوقی آن را مانند سایر کشورهای این دسته نادیده میگیرد.
علاوه بر این، با الیگارشی این کشور نیز میتوان تجارتهای پرسودی انجام داد و این رژیم پول کافی برای حفظ و گسترش نفوذ سیاسی خود در برلین و بروکسل را دارد.
آذربایجان به همان اندازه «خودکامه» اداره میشود که روسبه، اما از دیدگاه غرب، این مزیت بزرگ را دارد که آذربایجان، روسیه نیست. علاوه بر این، آذربایجان یک کشور ترانزیتی مهم برای جبران عطش غرب برای منابع آسیای مرکزی است که تاکنون از طریق خطوط لوله روسیه به بازار عرضه میشود. البته این موضوع تا زمانی است که چین در ساخت خطوط لوله از قزاقستان یا ترکمنستان سریعتر عمل نکند.
تمام این موارد، تضمینی برای بقای سیاسی پسر آخرین رهبر حزب جمهوری آذربایجان شوروی هستند.
الهام علیاف در انتخابات ریاست جمهوری دوباره انتخاب شد
الهام علیاف برای پنجمین دوره به عنوان رئیس جمهور آذربایجان انتخاب شد. به گزارش کمیسیون مرکزی انتخابات، پس از شمارش حدود ۹۳ درصد از آرا، وی ۹۲.۰۵ درصد از آرا را کسب کرد.
انتخابات ریاست جمهوری در ۷ فوریه در آذربایجان برگزار شد. رئیس کمیسیون مرکزی انتخابات گفت که پس از شمارش حدود ۹۳ درصد از آرا، الهام علیاف، رئیس جمهور فعلی، ۹۲.۰۵ درصد از آرا را کسب کرد. سایر نامزدها کمتر از ۳ درصد آرا را کسب کردند.
بلینکن با پاشینیان و علیاف درباره معاهده صلح بین ارمنستان و آذربایجان گفتگو میکند.
انتخابات ریاست جمهوری قرار بود در آوریل ۲۰۲۵، زمانی که دوره ریاست جمهوری علیاف به پایان میرسد، برگزار شود. با این حال، او در دسامبر ۲۰۲۳ فرمانی برای برگزاری انتخابات زودهنگام امضا کرد و این تصمیم را با بازگرداندن تمامیت ارضی کشور توجیه کرد.
در ۱۹ سپتامبر، آذربایجان عملیات نظامی را در قرهباغ آغاز کرد که فقط یک روز به طول انجامید. مقامات این منطقه انحلال جمهوری به رسمیت شناخته نشده را در ۱ ژانویه ۲۰۲۴ اعلام کردند. در اکتبر ۲۰۲۳، نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان، بیانیهای را امضا کرد که در آن جمهوری قرهباغ را به عنوان بخشی از آذربایجان به رسمیت شناخت.
رؤسای جمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو، تاجیکستان، امامعلی رحمان، صربستان، الکساندر ووچیچ، ترکیه، رجب طیب اردوغان و بلاروس، الکساندر لوکاشنکو به علیاف برای پیروزی او تبریک گفتند. ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه نیز به او تبریک گفت.
علیاف از اکتبر ۲۰۰۳ رئیس جمهور آذربایجان است. او این مقام را از پدرش به ارث برد.

