کلمبیا: پیشرفت اولیه در مذاکرات بین چریکهای ELN و دولت حاصل شد
نوشته سارا مایر، بوگوتا
یونگه ولت
ترجمه مجله هفته

هیئت‌های صلح دولت کلمبیا و ارتش آزادی‌بخش ملی (ELN) روز دوشنبه با تعهد به آتش‌بس شش ماهه، توقف گروگان‌گیری و اخاذی، و عدم جذب کودکان، میزگردی را در هاوانا، پایتخت کوبا ترک کردند. ورا گرابه، مذاکره‌کننده ارشد دولت، توافقات اعلام‌شده را «تاریخی» خواند و به تعهد این گروه شورشی مبنی بر عدم گروگان‌گیری برای تامین مالی خود اشاره کرد.

صلح هزینه دارد

طرفین مذاکره همچنین پیشنهاد گوستاوو پترو، رئیس‌جمهور کلمبیا برای ایجاد یک صندوق صلح را پذیرفتند. این صندوق به عنوان ابزاری برای جلوگیری از گروگان‌گیری و سایر جرایم اقتصادی عمل خواهد کرد. منابع این صندوق توسط کشورهایی مانند برزیل، مکزیک، آلمان و سوئیس که به طور مداوم روند صلح را دنبال می‌کنند، تامین خواهد شد. با این حال، پابلو بلتران، مذاکره‌کننده ارشد ELN، یادآور شد که صندوق‌های مشابه صلح در دولت‌های قبلی با طمع‌کاری و فساد عجین بوده است.

ایجاد یک نهاد ناظر بر گروه‌های شبه‌نظامی

یکی دیگر از توافقات که می‌توان آن را ابتکاری جدید دانست، ایجاد یک نهاد ناظر بر گروه‌های شبه‌نظامی است. این اقدام به این دلیل حائز اهمیت است که علاوه بر ELN، سایر گروه‌های چپ‌گرای شورشی نیز در گذشته فعالیت خود را با این توجیه که توسط شبه‌نظامیان راست‌گرا تهدید می‌شوند و باید از مردم دفاع کنند، مشروعیت می‌بخشیدند.
مذاکرات صلح در هاوانا قرار است در ماه آوریل ادامه یابد. علیرغم شکست بیش از شش رئیس‌جمهور سابق در مذاکره با ELN، هیئت‌های صلح دو طرف علی‌رغم موانع، در یک و نیم سال گذشته به چندین دستاورد مهم دست یافته‌اند. به عنوان مثال، چندین پروتکل بشردوستانه برای حفاظت از غیرنظامیان امضا شده و ۲۳ نفر از ۲۶ گروگان آزاد شده‌اند. در واقع، هیئت نظارت سازمان ملل متحد به لطف توافق برای توقف تمام عملیات تهاجمی در اواخر سال گذشته، کاهش خشونت ناشی از ELN را تأیید کرد.
دولت در استان ناریو نیز در سطح محلی با ارتش آزادیبخش ملی (ELN) مذاکره می‌کند. این استان که محل حضور پررنگ این گروه چریکی است، ماه‌هاست که توسط شبه‌نظامیان و باندهای مواد مخدر مورد حمله قرار گرفته است. سال گذشته، تلاش‌هایی برای مشارکت مردم در روند صلح آغاز شد. هدف از این کار ایجاد یک توافقنامه صلح فراگیر است که با خواست اقشار مختلف مردم مطابقت داشته باشد.

مشارکت گسترده در فرایند صلح

نه تنها مدافعان حقوق بشر، فعالان محیط زیست یا نمایندگان ادیان، بلکه کودکان و جوانان، زندانیان، کارگران غیررسمی و اقشار محلی جامعه مانند جوامع بومی و آفریقایی-کلمبیایی نیز در کمیته مشارکت دیده می‌شوند.
طبق گزارش صلیب سرخ جهانی، در حال حاضر حداقل هفت درگیری مسلحانه داخلی در کلمبیا وجود دارد. تعداد قابل توجهی از افراد در فعالیت‌های گروه‌های سیاسی و غیرسیاسی مسلح شرکت دارند. بنیاد صلح و آشتی کلمبیا (PARES) تعداد آنها را ۱۷۶۰۰ نفر تخمین می‌زند. در طول سال‌ها، این درگیری‌ها منجر به فرار هشت میلیون نفر در داخل کشور شده است که دومین آمار در جهان پس از سوریه است. در طول دهه‌ها درگیری بیش از ۴۵۰ هزار کلمبیایی جان خود را از دست داده‌اند که ۸۰ درصد آنها غیرنظامی بوده‌اند. در حال حاضر، نهاد ملی مدافع حقوق بشر از ادامه جنایات حقوق بشری هشدار می‌دهد که گفته می‌شود یک پنجم آنها توسط ELN انجام می‌شود.
از نوامبر ۲۰۲۲ گوستاوو پترو، اولین رئیس‌جمهور چپ‌گرای کلمبیا، برای یک پروژه صلح جامع تلاش می‌کند. او می‌خواهد به چیزی دست یابد که در دهه‌های گذشته هیچ رئیس‌جمهوری به آن دست نیافته است: هدایت جامعه  به سمت صلح پایدار تا ماه مه ۲۰۲۵.

برنامه «صلح فراگیر»

با شعار «صلح فراگیر»، پترو تلاش می‌کند تا با گفتگو با اکثر گروه‌های مسلح غیرقانونی و ساختارهای جنایت‌کارانه‌ای که  تقریباً در تمام نقاط این کشور آمریکای جنوبی فعالیت می‌کنند، گفتگو و مذاکره کند و به درگیری‌های مسلحانه مداوم در کلمبیا پایان دهد. در عین حال، او سعی می‌کند توافقنامه صلح 2016 را که دولت با  Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia (FARC) منعقد کرده بود و توسط دولت قبلی نادیده گرفته شده بود، اجرا کند. علاوه بر این، پترو گام‌های بی‌سابقه‌ای برای حل مشکل از ریشه برمی‌دارد و قصد دارد سیاست دیرینه مواد مخدر را به طور کامل بازنگری کند.
ELN بزرگترین گروه چریکی فعال در کشور است. تعداد جنگجویان این گروه در حال حاضر بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود. ELN در دهه ۱۹۶۰ به عنوان یک گروه مارکسیستی به نام «مردم عادی» مبارزه مسلحانه را آغاز کرد که در آن زمان به ویژه علیه شرکت‌های نفتی بود. در حالی که پیشرفت‌هایی در مذاکرات با ELN گزارش می‌شود، تاکنون موفقیت‌های بزرگی در گفتگو با سایر گروه‌های مسلح مانند فارک-انشعابی باقی‌مانده یا Clan del Golfo که به صورت مافیایی سازماندهی شده‌اند، حاصل نشده است.
.