سودان: جنگ داخلی جمعیت را در یک فاجعه انسانی فرو می برد.

نوشته ساسکیا جاشک
یونگه ولت
ترجمه مجله هفته

ده ماه از آغاز جنگ در سودان بین ارتش (SAF) تحت رهبری عبدالفتاح البرهان و شبه‌نظامیان نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) به رهبری محمد حمدان دقلو معروف به «حمتی» می‌گذرد.

بر اساس گزارش سازمان ACLED، در این درگیری تاکنون حداقل ۱۳۰۰۰ نفر کشته شده‌اند. با این حال، به دلیل محدودیت‌های شدید در گزارش‌دهی، این آمار واقعی کشته شدگان احتمالاً بسیار بیشتر است.

پوشش خبری این جنگ بسیار کم است و بسیاری از مناطق به دلیل درگیری‌های شدید برای رسانه‌ها و کمک‌های بشردوستانه غیرقابل دسترس هستند.

در اوایل فوریه، اینترنت و تلفن در سراسر کشور قطع شد. میلیون‌ها نفر حدود سه روز در اضطراب و نگرانی به سر می‌بردند و از حال بستگان و دوستان خود بی‌خبر بودند. در بسیاری از مناطق، اینترنت هنوز به طور کامل قطع است.

این بلاتکلیفی مردم را به ستوه آورده است. آنها در شبکه‌های اجتماعی به دنبال اعضای خانواده گمشده، داروهای حیاتی و راه‌های فرار هستند. بسیاری نیز از احتمال وقوع یک قتل‌عام وحشت دارند، زیرا در گذشته نیز اینترنت قبل از چنین جنایاتی قطع شده بود.

بقاء در سودان روز به روز دشوارتر می‌شود. طبق گزارش سازمان ملل، تاکنون بیش از ۷.۹ میلیون نفر آواره شده‌اند که این کشور را به بزرگترین بحران آوارگی در جهان تبدیل کرده است.

تخمین زده می‌شود که هزاران نفر به دلیل عواقب غیرمستقیم جنگ جان خود را از دست داده‌اند. برای مثال، بیش از ۱۰۰۰۰ مورد ابتلا به وبا هستند و تابحال حدود ۳۰۰ نفر به دلیل ابتلا به این بیماری جان خود را از دست داده‌اند.

حتی در مناطق امن نیز کمبود شدید دارو وجود دارد. مردم به دلیل بیماری‌هایی مانند مالاریا، دیابت و سایر بیماری‌های قابل درمان جان خود را از دست می‌دهند.

حدود ۲۵ میلیون نفر – بیش از نیمی از جمعیت – به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. هفته‌ها است که کارشناسان در مورد قحطی هشدار می‌دهند، اما تاکنون توجه چندانی به این موضوع نشده است.

هفته گذشته، برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد از مرگ انسان‌ها بر اثر گرسنگی خبر داد. به گزارش «پزشکان بدون مرز»، در اردوگاه پناهندگان زامزام در شمال دارفور، هر دو ساعت یک کودک به دلیل سوء تغذیه جان خود را از دست می‌دهد.

مردم با وجود همدردی با قربانیان سایر مناطق جنگی، از اینکه به حال خود رها شده‌اند، ناامید و خشمگین هستند. یک زن پناهنده در گفتگو با یونگه ولت می‌گوید: «تمام دنیا در مورد غزه صحبت می‌کند. ما چه؟ مردم سودان به سادگی فراموش شده‌اند. هیچ‌کس به ما اهمیت نمی‌دهد.»

کشورهای غربی تمایل چندانی به دخالت دیپلماتیک در این بحران نشان نداده‌اند. به عنوان مثال، آنالنا بئربوک، وزیر امور خارجه آلمان، در اوایل فوریه به شرق آفریقا سفر کرد تا با مقامات دولتی در مورد راه‌های احتمالی پایان جنگ گفتگو کند. با این حال، تاکنون هیچ اطلاعاتی در مورد جزئیات یا نتایج این گفتگوها منتشر نشده است.

اکنون، مداخله دیپلماتیک بیش از هر زمان دیگری ضروری است. جنگی که به عنوان یک درگیری بین دو ژنرال آغاز شده بود، به یک جنگ داخلی با بازیگران متعدد تبدیل شده است.

مردم غیرنظامی از ترس حملات، خود را مسلح می‌کنند. این امر نه تنها شکاف بین طرفداران RSF و SAF را عمیق‌تر می‌کند، بلکه جنایات علیه بشریت را نیز افزایش می‌دهد. این جنایات شامل غارت، تجاوز و بازداشت غیرنظامیان، تخریب کامل زیرساخت‌ها و «پاکسازی قومی» می‌شود.

درگیری در سودان به طور فزاینده‌ای رنگ و بوی قومی به خود می‌گیرد. سیاست‌های هویتی قدیمی دوباره شعله‌ور شده و نفرت بین گروه‌های مختلف را دامن می‌زند. این امر ساختار اجتماعی را به خطر می‌اندازد: افراد از همه طبقات اجتماعی و سنی – از جمله افراد زیر سن قانونی – اکنون خود را برای مبارزه مسلحانه آماده می‌کنند.

در جنگ سیاسی اخیر، دقلو پیشتاز بود. او در اوایل سال به شش کشور آفریقایی سفر کرد و در آنجا با رهبران سیاسی و نمایندگان سازمان توسعه بین دولتی (ایگاد) دیدار کرد. این سازمان منطقه‌ای توسعه بین دولتی در شمال شرق آفریقا، مدتی کوتاهی بعد او را به طور رسمی به یک نشست سران دعوت کرد. این موضوع خشم عبدالفتاح البرهان، رئیس‌جمهور دوفاکتو را برانگیخت و وزارت خارجه سودان بلافاصله خروج این کشور از این جامعه اقتصادی را اعلام کرد. اقداماتی از این دست، پایان جنگ که به شدت مورد نیاز است را به آینده‌ای دور موکول می‌کند.