از آژیتاتور ناسیونالیسم افراطی روسی تا عزیز لیبرال های غربی: الکسی ناوالنی که بود؟

ترجمه حمید علوی

الکسی ناوالنی روز جمعه در یک اردوگاه کار اجباری در شمال مدار قطب شمال که در آن به دلیل فعالیت های افراطی به ۱۹ سال محکوم شده بود، درگذشت. او ۴۷ ساله شد. وی در غرب به عنوان منتقد کرملین و «رهبر مخالفان» روسیه شهرت داشت. در اوکراین، او را به عنوان یک ملی گرای روس محکوم کردند. در خود روسیه، میراث او در بهترین حالت پیچیده است.

ناوالنی در سال ۱۹۷۶ به دنیا آمد، در سال ۱۹۹۸ از دانشکده حقوق فارغ التحصیل شد و در سال ۲۰۰۱ مدارکی در زمینه سرمایه گذاری و دلالی مالی کسب کرد. او در طول دوران حرفه ای خود به کار در زمینه حقوق، سرمایه گذاری و فعالیت های بورس مشغول بود، اما همچنان گاهگاهی به سیاست باز می گشت.

او در سال ۲۰۰۹ به کومرسانت-مانی گفت: «من همیشه درباره سیاست حساسیت داشته ام.»

دوره ملی گرایی

بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۷، ناوالنی عضو حزب لیبرال یابلوکو بود، قبل از اینکه به تأسیس یک جنبش ملی گرای قومی به نام «نارود» کمک کند. او در دو ویدیوی بدنام یوتیوب برای این جنبش ظاهر شد، یکی طرفدار حق حمل سلاح برای مبارزه با «مگس ها و سوسک ها» (در حالی که مسلمانان و خاورمیانه ای ها و قفقازی ها را نشان می داد) و دیگری مهاجران را معادل دندان پوسیده می‌دانست که باید آن را کند و دور انداخت.

ناوالنی در آگوست ۲۰۰۸ از مداخله روسیه علیه گرجستان به نمایندگی از اوستیای جنوبی محاصره شده حمایت کرد. او در سه راهپیمایی سالانه «راهپیمایی روسیه» با طرفداران ملی گرایی قومی شرکت کرد. فعال اوگنیا آلبرتس بعداً گفت که از ناوالنی خواسته بود تا برای مقابله با کرملین به راهپیمایی‌های ملی گرایانه بپیوندد. در سال ۲۰۱۰، آلبرتس از طریق برنامه یل ورلد فلوز، شش ماه اقامت ناوالنی در ایالات متحده را به طور مشترک حمایت مالی کرد.
ناوالنی در آن زمان از تخصص مالی خود برای راه اندازی یک گروه فعال سرمایه گذاری به نام «اتحاد سهامداران اقلیت» استفاده کرده بود که تلاش می کرد شرکت های بزرگ مانند Rosneft، گازپروم، لوک اویل و دیگران را تحت فشار قرار دهد. شبکه سازمان غیردولتی چتری او، بنیاد مبارزه با فساد (FBK)، در سپتامبر ۲۰۱۱ ثبت شد. ناوالنی همچنان دولت مسکو، فرمانداران منطقه ای و شرکت ها را به کلاهبرداری، رشوه و فساد متهم می کرد – و اغلب در این فرآیند با شکایت به عنوان زننده افترا روبرو می شد.

مدال اعطایی «رهبر مخالفان» توسط غرب

تا فوریه ۲۰۱۱، ناوالنی وارد کارزارهای سیاسی نیز شد. او به حزب حاکم روسیه متحد به عنوان مجموعه ای از «کلاهبرداران و دزدان» حمله کرد و در دسامبر ادعا کرد که انتخابات ملی را به سرقت برده است. پس از سخنرانی‌های متعدد در اعتراضات ضد دولتی که به دنبال آن رخ داد، رسانه‌های غربی او را «رهبر مخالفان روسیه» لقب دادند.
اوج فعالیت سیاسی ناوالنی، انتخابات شهرداری مسکو در جولای ۲۰۱۳ بود، جایی که او با کسب ۲۷.۲۴ درصد آراء شکست خورد. تلاش او برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۸ به دلیل سوابق کیفری رد شد.

پرونده‌های کیرولس و ایو روشه:

اولین محکومیت کیفری ناوالنی به اتهام اختلاس از کیرولس، یک شرکت دولتی جنگلداری بود. در سال ۲۰۱۳، او به پنج سال زندان محکوم شد، اما بعداً این حکم به تعلیق درآمد. دادگاه حقوق بشر اروپا (ECHR) در سال ۲۰۱۶ اعلام کرد که اقدامات او “با فعالیت‌های تجاری مشروع قابل تفکیک نیست.”

ناوالنی در دادگاه اتهامات را با انگیزه سیاسی محکوم کرد و علیه “نظام فئودالی منزجر کننده” که در آن “صد خانواده” ادعا می شود روسیه را غارت می کنند، خشمگین بود.

ناوالنی و برادرش اولگ – کارمند پست – در سال ۲۰۱۲ با اتهامات بیشتری مبنی بر اختلاس از شعبه روسی غول لوازم آرایشی فرانسه، ایو روشه، روبرو شدند. در دسامبر ۲۰۱۴، برادران مجرم شناخته شدند، اما الکسی حکم زندان تعلیقی گرفت.

در سال ۲۰۱۹، دولت روسیه بنیاد مبارزه با فساد (FBK) ناوالنی را به عنوان “عامل خارجی” معرفی کرد که فعالیت‌های آن را به شدت محدود کرد.

مسمومیت و دستگیری ۲۰۲۰:

در آگوست ۲۰۲۰، ناوالنی در پروازی از تومسک به مسکو بیمار شد و برای درمان به آلمان منتقل شد. پزشکان غربی ادعا کردند که او با یک ماده عصبی “نوویچوک” مورد هدف قرار گرفته است، که مسکو آن را به عنوان یک “تحریک” سیاسی رد کرد. ناوالنی پس از بازگشت به روسیه به دلیل نقض شرایط آزادی مشروط دستگیر و به یک اردوگاه کار اجباری فرستاده شد.

او با اتهامات اضافی کلاهبرداری و اهانت به دادگاه مواجه شد و در سال ۲۰۲۲ حدود ۹ سال حبس دیگر دریافت کرد. در آگوست ۲۰۲۳، ناوالنی به اتهام تحریک، تأمین مالی و انجام فعالیت‌های افراط‌گرایانه و “تطهیر” ایدئولوژی نازی به ۱۹ سال زندان دیگر محکوم شد. FBK به دستور دولت تعطیل شد.

در دسامبر ۲۰۲۳، ناوالنی به یک اردوگاه کار اجباری در منطقه یامال-ننتس در شمال سیبری منتقل شد. علت مرگ او در روز جمعه هنوز در حال بررسی است.