آرامش در ساحل
جامعه اقتصادی غرب آفریقا ECOWAS می خواهد به مالی، بورکینافاسو و نیجر نزدیک شود و تحریم ها را کاهش دهد.

نوشته رافائل اشملر
یونگه ولت
ترجمه مجله هفته

جامعه اقتصادی غرب آفریقا (ECOWAS) در بحران به سر می‌برد. منشأ این بحران، اختلاف با مالی، بورکینافاسو و نیجر است که در اواخر ژانویه به خروج این سه کشور ساحل از این سازمان منجر شد. اخیراً، آژانس رتبه‌بندی مودیز هشدار داد که این موضوع ثبات اقتصادی منطقه را به خطر می‌اندازد. این آژانس توضیح داد که به عنوان مثال، مشکلات پرداخت نیجر به دلیل تحریم‌های جامعه اقتصادی غرب آفریقا می‌تواند برای بانک‌های غرب آفریقا مانند یک بومرنگ عمل کند.

به منظور جلوگیری از تنش، جامعه اقتصادی غرب آفریقا اکنون قصد دارد با این سه کشور که اکنون در قالب «اتحادیه کشورهای ساحل» (AES) متحد شده‌اند، تعامل کند.  آفریقای جوان در روز دوشنبه گزارش داد که در اولین قدم، تحریم‌ها علیه نیجر لغو خواهد شد. این روزنامه به نقل از چندین سیاستمدار دولتی در غرب آفریقا نوشت که این اعلامیه قبل از شروع ماه رمضان در ۱۰ مارس انجام خواهد شد. یک وزیر جامعه اقتصادی غرب آفریقا به آفریقای جوان گفت: «هنوز دو یا سه کشور مخالف وجود دارند که باید آرام شوند، اما نباید مانعی وجود داشته باشد.» او ابراز امیدواری کرد که این ژست به عنوان «دست دراز شده» تلقی شود و بتواند «خروج AES از جامعه اقتصادی غرب آفریقا» را لغو کند.

وزیر دیگری از غرب آفریقا لغو قریب الوقوع تحریم‌ها را اینگونه توجیه کرد: «تحریم‌ها ابدی نبودند. آنها برای توقف سریع موج کودتا و بازگرداندن رئیس جمهور محمد بازوم در نیجر به قدرت بودند. اما این کارساز نبود و به عنوان یک سیاستمدار، وظیفه ماست که این تصمیم را زیر سوال ببریم.» با این حال، کشورهایی که هنوز تردید دارند، نگرانند که این تصمیم به عنوان نوعی «باج‌گیری» تلقی شود.

با وجود فشارهای اقتصادی، این اعلامیه غافلگیرکننده بود. زیرا از زمان کودتاهای نظامی متوالی در مالی (۲۰۲۰)، بورکینافاسو (۲۰۲۲) و نیجر (۲۰۲۳)، بحرانی عمیق بین این سه کشور ساحل و جامعه اقتصادی غرب آفریقا وجود داشته است. جامعه اقتصادی غرب آفریقا با تحریم‌های شدید به وقایع این منطقه واکنش نشان داده بود.

بنابراین به نظر می‌رسد که مالی، بورکینافاسو و نیجر با خروج خود از جامعه اقتصادی غرب آفریقا، این سازمان را غافلگیر کرده‌اند. یک سیاستمدار دولتی در غرب آفریقا به طور غیرمستقیم این موضوع را به آفریقای جوان اذعان کرد. او گفت که جامعه اقتصادی غرب آفریقا نه تنها از نظر اقتصادی، بلکه از نظر سیاسی نیز مجبور به تعامل با کشورهای ساحل است. این سازمان امروز بیش از هر زمان دیگری مورد مناقشه است. وی اذعان داشت: «آیا باید آن را به طور کامل زیر سوال برد؟ باید این بحث را آغاز کرد.»