اشغالگر در برابر دادگاه

رسیدگی به پرونده اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری: سرکوب فلسطینیان در حال بررسی است. چین بر حق «مبارزه مسلحانه» فلسطینی ها تأکید می‌کند.

نویسنده: یاکوب رایمان
یونگه ولت
ترجمه مجله هفته

پایان جلسات استماع دیوان بین‌المللی دادگستری در مورد اشغالگری اسرائیل

جلسات استماع دیوان بین‌المللی دادگستری (IGH) در مورد اشغالگری اسرائیل در سرزمین های فلسطین روز دوشنبه به پایان رسید. قضات در لاهه به مدت یک هفته به این پرسش پرداختند که آیا اشغالگری چندین دهه‌ای اسرائیل مغایر با حقوق بین‌الملل است و چه پیامدهای حقوقی برای اسرائیل و سایر کشورها دارد.

نمایندگان ۵۲ کشور و سه سازمان بین‌المللی در یک رویداد تاریخی دیدگاه‌های خود را ارائه کردند. اسرائیل از حضور در این جلسات خودداری کرد و آن را «سوء استفاده از حقوق بین‌الملل» خواند. این موضوع جدا از «پرونده نسل‌کشی» علیه این کشور است که در ژانویه در همین دادگاه آغاز شد و به جنگ فعلی اسرائیل علیه مردم غزه می‌پردازد.

در دسامبر ۲۰۲۲، مجمع عمومی سازمان ملل متحد از دیوان بین‌المللی دادگستری خواست تا این نظر مشورتی غیرالزام‌آور را تهیه کند. آلمان به همراه اسرائیل، ایالات متحده و بیش از ۲۰ کشور دیگر در آن زمان به بررسی قانونی بودن اشغال اسرائیل توسط دیوان بین‌المللی دادگستری رای منفی دادند.

وزیر خارجه فلسطین، ریاض المالکی، در سخنرانی خود گفت: «من در حالی در اینجا ایستاده‌ام که ۲.۳ میلیون فلسطینی در غزه، که نیمی از آنها کودک هستند، تحت محاصره و بمباران، کشته و زخمی، گرسنه و آواره شده‌اند.» وی با اشاره به ۳.۵ میلیون فلسطینی در کرانه باختری و شرق بیت المقدس که «در معرض شهرک‌سازی و خشونت نژادپرستانه قرار دارند» خواستار پایان دادن به «معافیت از مجازات اسرائیل» شد.

عفو بین‌الملل آلمان در بیانیه‌ای در ابتدای مذاکرات هفته گذشته اعلام کرد: اشغال‌های نظامی می‌توانند با حقوق بشر دوستانه همسو باشند، تا زمانی که «فقط موقتی» باشند. با این حال، این بیانیه می‌افزاید: «در طول چند دهه، اشغال نظامی اسرائیل بر مناطق فلسطینی به یک اشغال دائمی تبدیل شده است که به طور آشکار نقض حقوق بین‌الملل است.» «علاوه بر این، اشغال عنصر اصلی سیستم موجود آپارتاید است.»

نمایندگان کشورهای جنوب جهان در لاهه همبستگی خود را با فلسطینیان نشان دادند. احمد لاربا، استاد حقوق الجزایری، گفت که اسرائیل در مناطق فلسطینی به دنبال «نقطه‌ای بدون بازگشت» است تا «هر امکان ایجاد یک دولت فلسطینی را از بین ببرد.» بولیوی، کلمبیا، کوبا و برزیل همچنین موضوع پرداخت غرامت از سوی اسرائیل به فلسطینیان را مطرح کردند.

نماینده چین مبارزه فلسطینیان را به طور خاص در چارچوب مبارزات آزادیبخش ضد استعماری قرار داد و بر حق آنها در استفاده از زور علیه اشغال اسرائیل تأکید کرد. به نقل از میدل ایست آی، ژانگ جون، سفیر چین در سازمان ملل متحد روز پنجشنبه گفت: «این حق غیرقابل انکار و در حقوق بین‌الملل ریشه‌دار است.» «مردم مختلف با استفاده از «همه ابزارهای موجود، از جمله مبارزه مسلحانه» خود را از سلطه استعماری رها کرده‌اند.»

انتظار می‌رود دیوان بین‌المللی دادگستری در شش ماه آینده در این مورد تصمیم بگیرد. ریاض منصور، سفیر فلسطین در سازمان ملل متحد در سخنرانی خود در ابتدای جلسات استماع گفت: این تصمیم می‌تواند به «هموار کردن راه برای صلحی عادلانه و پایدار» کمک کند. «آینده‌ای که در آن نه فلسطینی و نه اسرائیلی کشته نشوند. آینده‌ای که دو دولت در کنار یکدیگر در صلح و امنیت زندگی کنند.»