جو بایدن، رئیس جمهور ایالات متحده و آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده، ظاهراً یک «چین ستیز» را به «روس ستیز» ترجیح می دهند. این می‌تواند عامل تعیین‌کننده‌ای برای کنار رفتن نولاند باشد.

نویسنده سرگئی استروکان
ترجمه مجله هفته

استعفای قریب الوقوع ویکتوریا نولند، معاون وزیر امور خارجه آمریکا، نظریه های مختلفی را در مورد دلیل خروج غیر منتظره وی از وزارت خارجه مطرح کرده است. مسکو معتقد است که این به دلیل شکست «کورس ضد روسی» و کل «پروژه اوکراین» ایالات متحده است.

علاوه بر این، توجه در واشنگتن به انتصاب کرت کمپبل، که در حال حاضر مسئول سیاست هند و اقیانوسیه است، به عنوان دومین مقام بلندپایه در وزارت امور خارجه است.

رسانه ها و تحلیلگران این را به عنوان نشانه‌ای تفسیر می کنند که آسیا در حال تبدیل شدن به اولویت اصلی واشنگتن در بحبوحه کاهش علاقه ایالات متحده به اوکراین است.

اعلامیه نولند برای بسیاری تعجب آور بود. این دیپلمات کهنه کار آمریکایی که به طور فعال در رویدادهای میدان اوکراین در سال 2014 شرکت داشت، نه تنها به خاطر توزیع بیسکویت ها در کیف، بلکه به خاطر مشارکت در بحران ها و درگیری های بین المللی بزرگ در دهه های اخیر به یاد می آید.

بیش از 35 سال خدمت او در وزارت امور خارجه ایالات متحده تحت دولت های مختلف، چشمگیرتر از کارنامه وزیر خارجه فعلی بلینکن است. روز سه‌شنبه، خود بلینکن برای ارج نهادن به دستاوردهای نولاند شتافت و او را به طور تشریفاتی از وزارت امور خارجه خارج کرد و مستقیماً وارد کتاب‌های تاریخ و دیپلماسی شد.

بلینکن با یادآوری اینکه در دوره شش رئیس جمهور ایالات متحده و 10 وزیر امور خارجه خدمت کرده است، گفت که در آخرین پست خود در دولت جو بایدن، او مظهر تمایل به بازگرداندن «رهبری جهانی آمریکا» بود.

رئیس وزارت امور خارجه به ویژه بر نقش نولاند در تشکیل ائتلاف ضد روسیه پس از آغاز درگیری روسیه و اوکراین تأکید کرد. او تلاش های آنها را ضروری خواند و گفت که توسط دیپلمات های آینده و دانشمندان مشتاق مورد مطالعه دقیق قرار خواهد گرفت.

وظیفه اصلی که نولند در سال های اخیر روی آن کار کرده است، «شکست استراتژیک» روسیه بوده است، اما همچنین حمایت از اوکراین در تلاش هایش برای «ایستادن روی پای خود از نظر دموکراتیک، اقتصادی و نظامی».

اما علیرغم تمام تجربیات و تأثیراتش، به نظر نمی رسد بلینکن سعی داشته باشد که او را از استعفا منصرف کند. این خبر موجی از واکنش‌های سیاستمداران، دیپلمات‌ها، کارشناسان و رسانه‌های برجسته روسیه را برانگیخت.

به گفته ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، نولند به دلیل شکست سیاست بایدن درباره روسیه مجبور به استعفا شد.

زاخارووا گفت: «این شکست سیاست مرتبط با نولند است، زیرا او شخصیت اصلی سیاست روس هراسی در قبال کشور روسیه بود. کل این داستان به نولند مرتبط بود.»به گفته وی، معاون وزیر خارجه آمریکا که در حال خروج است، «نه تنها یک نماینده ارشد وزارت امور خارجه، بلکه یک چهره کلیدی در همکاری بین سازمانی ایالات متحده بود.» سخنگوی وزارت خارجه روسیه افزود:

او یک هماهنگ کننده احساسات ضد روسی و سیاست ضد روسی ایالات متحده، به ویژه در رابطه با اوکراین بود. «نمی توانم بگویم که او یک ایدئولوگ بود. افرادی هستند که بیشتر از ما متنفرند، اما او واقعاً یک هماهنگ کننده بود، او با این سیاست مرتبط است. به همین دلیل با او خداحافظی کردند.»

در همین حال، در واشنگتن، این نظریه مطرح می شود که استعفای نولاند نتیجه یک جنگ قدرت بود که در آن رقابت برای معاون اول رئیس سیاست خارجی شکست خورد.

برخی از کارشناسان این را نبرد روایاتی می دانند که در آن شخصیت ها در پشت صحنه جابجا یا برکنار می شوند. همه اینها بخشی از مناقشه بر سر شکل بلندمدت سیاست خارجی ایالات متحده و اولویت های آن است.

همچنین لازم به یادآوری است که پس از استعفای وندی شرمن از سمت معاون وزیر امور خارجه آمریکا در تابستان گذشته، وظایف وی به مدت شش ماه توسط نولاند انجام شد. با این حال، در اواخر سال گذشته، کاخ سفید تصمیم غیرمنتظره ای گرفت تا کمپبل، یکی دیگر از کهنه کار دیپلماسی ایالات متحده، را برای دومین پست خدمات دیپلماتیک نامزد کند.

کمپبل که در دنیای دیپلماسی به اندازه نولاند معروف نیست، وظایف خود را نه در اروپا-آتلانتیک، بلکه در منطقه هند و اقیانوسیه انجام داد.

نیویورک تایمز در مورد این تغییر توضیح داد: «خانم نولاند به عنوان یک نامزد طبیعی برای جایگزینی دائمی خانم شرمن در نظر گرفته می شد. اما آقای بلینکن کرت کمپبل، نماینده سابق شورای امنیت ملی در آسیا را نامزد کرد.»

جیمز کاردن، یکی از مقامات سابق وزارت خارجه آمریکا به ریانووستی گفت:

من واقعاً متعجب شدم که او به اندازه او دوام آورد. وقتی به کرت کمپبل دومین مقام عالی در وزارت داده شد، متوجه شدم که زمان او تمام شده است.

هنگامی که سنا در 6 فوریه رای داد، نامزدی کمپبل مورد حمایت گسترده دو حزب قرار گرفت: 92 سناتور به او و پنج سناتور علیه او رای دادند.

انتخاب رئیس‌جمهور بایدن برای کرت کمپبل نشان‌دهنده تمایل رئیس‌جمهور برای ادامه تلاش‌هایی است که دهه‌ها پیش توسط اسلاف او برای تغییر تمرکز سیاست خارجی آمریکا به چین به‌عنوان بزرگ‌ترین چالش پیش روی آمریکا در آینده آغاز شد. خبرگزاری آمریکایی AP این تغییر سازمان را اعلام کرد.

یوری تاوروفسکی، رئیس شورای کارشناسان کمیته دوستی، صلح و توسعه روسیه و چین، به روزنامه روسی کومرسانت گفت: «کورت کمبل نقش کلیدی در توسعه «محور آسیا» رئیس جمهور باراک اوباما در استراتژی هند و اقیانوسیه بایدن داشت. وی در عمل به ویژه در ایجاد بلوک نظامی ضد چینی AUKUS (استرالیا، بریتانیای کبیر و ایالات متحده آمریکا) و تقویت بخش نظامی گروه QUAD (گفتگوی امنیتی چهارجانبه – استرالیا، هند، ایالات متحده آمریکا و ژاپن فعال بود.)، تاوروفسکی در ادامه گفت:

انتصاب کمپبل به عنوان دومین پست عالی وزارت خارجه نشان دهنده سیاست بلندمدت کاخ سفید برای مهار چین است، علیرغم سخنان و حرکاتی است که ظاهرا باید میل به آشتی آمریکا با چین را نشان دهد.

به گفته تاوروسکی، «مقام دوم در وزارت امور خارجه آمریکا از بزرگترین روس ستیز،  به بزرگترین چین ستیز منتقل شد.»