بریکس در ابتدای سال ۲۰۲۴ با دو برابر شدن اعضایش، با وظایف عظیمی روبرو است: ادغام اعضای جدید، توسعه معیارهای پذیرش آینده، تعمیق پایه‌های این نهاد و مهمتر از همه، راه‌اندازی سازوکارهایی برای دور زدن دلار آمریکا در امور مالی بین‌المللی.

په‌په اسکوبار

مسکو – در سراسر جنوب جهان، کشورها برای پیوستن به بریکس چند قطبی و آینده عاری از هژمونی که وعده داده است، صف کشیده اند. هجوم علاقه‌مندی به این گروه، در طول این سال مهم ریاست روسیه بر بریکس فعلی که ده کشور عضو دارد، به موضوعی اجتناب ناپذیر برای بحث تبدیل شده است.

اندونزی و نیجریه در بین نامزدهای برتر برای پیوستن به این گروه هستند. همین مورد در مورد پاکستان و ویتنام نیز صدق می کند. مکزیک در وضعیتی بسیار پیچیده قرار دارد: چگونه به این گروه بپیوندد بدون اینکه خشم قدرت هژمون را برانگیزد.

و سپس نامزدی جدیدی وجود دارد که به سرعت در حال پیشرفت است: یمن، که از حمایت قابل توجه روسیه، چین و ایران برخوردار است.

این وظیفه سرگئی ریابکوف، معاون بسیار توانمند وزیر امور خارجه روسیه و نماینده ارشد بریکس بوده است که  مسائل پیش رو را روشن کند. او به تاس می گوید:

ما باید برای کشورهایی که به برقراری روابط نزدیک با بریکس علاقه مند هستند، بستری فراهم کنیم تا بتوانند بدون اینکه احساس عقب ماندن از قافله به ریتم همکاری بپیوندند و به طور عملی کار کنند. و در مورد تصمیم گیری در مورد گسترش بیشتر – این موضوع باید حداقل تا زمان تشکیل اجلاس سران در کازان برای تصمیم گیری به تعویق بیفتد.

تصمیم کلیدی در مورد گسترش بریکس پلاس تنها از اجلاس کازان در اکتبر آینده حاصل خواهد شد. ریابکوف تاکید می کند که دستور کار ابتدا «ادغام کسانی است که به تازگی پیوسته اند.» این بدان معناست که «ما به عنوان یک گروه ده نفره، حداقل به اندازه گذشته یا بهتر از زمانی که پنج عضو اولیه بودیم کارآمد عمل می کنیم.»

تنها در آن صورت، بریکس-۱۰ «دسته کشورهای شریک» را توسعه خواهد داد، که در واقع به معنای ایجاد فهرستی مبتنی بر اجماع از ده ها کشوری است که به معنای واقعی کلمه مشتاق پیوستن به این گروه هستند.

ریابکوف همیشه در ملاء عام و جلسات خصوصی تاکید می کند که دو برابر شدن اعضای بریکس از اول ژانویه ۲۰۲۴ «رویدادی بی سابقه برای هر ساختار بین المللی» است.

ریابکوف می گوید: این کار آسانی نیست:

سال گذشته، یک سال طول کشید تا معیارهای پذیرش و گسترش در سطح مقامات ارشد تدوین شود. موارد معقول زیادی تدوین شد. و بسیاری از چیزهایی که در آن زمان فرموله شد، در لیست کشورهای پیوسته منعکس شد. اما به احتمال زیاد رسمی کردن الزامات نامناسب خواهد بود. در نهایت، پذیرش در این گروه موضوع یک تصمیم سیاسی است.

در حاشیه کنفرانس اخیر چندقطبی در مسکو، وزیر امور خارجه روسیه، سرگئی لاوروف، در یک نشست خصوصی با تعدادی از افراد منتخب، به طور مفصل درباره گروه بریکس صحبت کرد و از همتایان خود، وانگ یی از چین و اس. جایشانکار از هند، به طور ویژه تمجید کرد.

لاوروف انتظارات زیادی از بریکس-۱۰ در سال جاری دارد، اما در عین حال یادآور می‌شود که این گروه هنوز در حال توسعه نهادی است و برای مثال، به مانند سازمان همکاری شانگهای (SCO) نیاز به دبیرخانه دارد.

ریاست جمهوری روسیه در ماه‌های آینده وظایف سنگینی در زمینه مدیریت طیف وسیعی از بحران‌های ژئوپلیتیکی و به ویژه مسائل ژئواقتصادی خواهد داشت. در یک نشست وزارتی مهم در ماه ژوئن، که فقط سه ماه دیگر باقی مانده است، باید یک برنامه عملیاتی دقیق تا زمان برگزاری اجلاس در کازان، چهار ماه بعد، تعیین شود.

همچنین، تحولات پس از انتخابات ریاست جمهوری روسیه در این هفته بر سیاست‌های بریکس تأثیر خواهد گذاشت. دولت جدید روسیه تا اوایل ماه مه سوگند یاد نخواهد کرد. انتظار می‌رود که تغییرات قابل توجهی در وزارت دارایی، بانک مرکزی، وزارت امور خارجه و بین مشاوران ارشد کرملین رخ ندهد.
بنابراین، می‌توان انتظار داشت که استمرار در سیاست‌های بریکس رویه غالب باشد.
در این میان، موضوع کلیدی ژئواقتصادی این است که کشورهای بریکس در زمینه دور زدن دلار آمریکا در نظام مالی بین‌المللی پیشگام هستند.
ایجاد سیستم پرداخت مستقل مبتنی بر ارزهای دیجیتال و بلاک چین

هفته گذشته، یوری اوشاکوف، مشاور ارشد کرملین، اعلام کرد که بریکس در حال تلاش برای ایجاد یک سیستم پرداخت مستقل مبتنی بر ارزهای دیجیتالی و زنجیرهٔ بلوک یا بلاک چین  است.
اوشاکوف تأکید کرد که این سیستم از «ابزارهای مدرن مانند فناوری‌های دیجیتال و بلاک چین» استفاده خواهد کرد و «مهمتر از همه، برای دولت‌ها، شهروندان و شرکت‌ها راحت، مقرون به صرفه و عاری از سیاست خواهد بود.»

اوشاکوف به طور صریح به آن اشاره نکرد، اما یک سیستم جایگزین جدید از قبل وجود دارد. در حال حاضر، این سیستم یک پروژه کاملاً محرمانه است که در قالب یک کتاب سفید مفصل ارائه شده و اعتبار علمی آن نیز تأیید شده است. این کتاب سفید شامل پاسخ‌هایی به سؤالات متداول احتمالی نیز می‌شود.

طی سال گذشته، در چندین نشست با گروهی کوچک از متخصصان برجسته فین‌تک، اطلاعات مربوط به این سیستم به «The Cradle» ارائه شده است. این سیستم همچنین به خود اوشاکوف معرفی شده است. در حال حاضر، این سیستم در آستانه دریافت چراغ سبز نهایی از دولت روسیه است. پس از انجام یک سری آزمایشات، این سیستم آماده ارائه به تمام اعضای بریکس-۱۰ قبل از اجلاس کازان خواهد بود.
همه اینها در ارتباط با اظهارات عمومی اوشاکوف مبنی بر اینکه یکی از وظایف ویژه در سال ۲۰۲۴ تقویت نقش بریکس در نظام پولی و مالی بین‌المللی است، قرار دارد.

اوشاکوف به یاد می‌آورد که چگونه رهبران کشورهای عضو بریکس در بیانیه ژوهانسبورگ در سال ۲۰۲۳ بر افزایش تسویه حساب‌ها به نرخ ارزهای ملی و تقویت شبکه‌های بانک‌های کارگزار تمرکز کردند. هدف این بود که «ترتیبات ذخیره ارزی مشروط را بیشتر توسعه دهیم، به ویژه با توجه به استفاده از ارزهای دیگر به جای دلار آمریکا.»

در آینده نزدیک شاهد ارز واحد نخواهیم بود.

تمام اینها حول محور یک سوال کلیدی می‌چرخد که در حال حاضر در مسکو، در چارچوب همکاری روسیه و چین و به زودی در بین بریکس-۱۰ مورد بحث قرار می‌گیرد:

ابزارهای پرداخت جایگزین به جای دلار آمریکا

توسعه تجارت بین «کشورهای دوست»
کنترل فرار سرمایه
ریابکوف با توضیحات خود در این هفته، جزئیات مهمی به این بحث اضافه کرد:
ایجاد یک ارز واحد مشابه اتحادیه اروپا در آینده نزدیک بعید به نظر می‌رسد.
بریکس می‌تواند به دنبال ایجاد سیستم‌های تسویه حساب و پایاپای مانند ECU (واحد پول اروپایی) در مراحل اولیه اتحادیه اروپا باشد.
هدف این سیستم، استفاده موثرتر از منابع کشورهای عضو در معاملات با یکدیگر و جلوگیری از ضرر ناشی از نوسانات نرخ ارز است.
به نظر ریابکوف، این مسیر مناسب برای بریکس است و در حال حاضر در حال بررسی می‌باشد.
به گفته ریابکوف، بریکس به جای ایجاد یک اتحادیه پولی و مالی، باید بر ایجاد سیستم‌های پرداخت و تسویه حساب تمرکز کند که به «نظم بین‌المللی مبتنی بر قواعد» نامطمئن وابسته نباشند.

ایده‌ها و ابتکارات جدید:

سرگئی گلازیف، وزیر ادغام و اقتصاد کلان اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU)، ایده‌ها و ابتکاراتی را در این زمینه ارائه کرده است.
او در مصاحبه‌ای اختصاصی به این موضوعات پرداخته است.
علاوه بر این، یک پروژه جدید و پیشگامانه در حال حاضر در آستانه دریافت چراغ سبز از دولت روسیه قرار دارد.
ریابکوف تأیید کرد که «یک گروه کارشناسی به رهبری وزارتخانه‌های دارایی و نمایندگانی از بانک‌های مرکزی کشورهای [بریکس]» به طور مداوم روی این پرونده کار می‌کنند. علاوه بر این، «مشورت‌هایی در قالب‌های دیگر، از جمله با مشارکت نمایندگانی از «غرب تاریخی» وجود دارد.»
اظهارات ریابکوف انعکاسی از خواسته‌های بریکس به عنوان یک کل است:

ما باید به طور مشترک محصولی را ارائه دهیم که از یک طرف بسیار بلندپروازانه باشد (زیرا ادامه دیکتاتوری غرب در این زمینه غیرممکن است) اما در عین حال واقع‌بینانه و عاقلانه باشد. به عبارت دیگر، محصولی که کارآمد باشد. و همه اینها باید در کازان به رهبران سیاسی برای بررسی ارائه شود.

به طور خلاصه:

پیشرفت بزرگ به معنای واقعی کلمه می‌تواند در انتظار بریکس باشد. فقط به چراغ سبز ساده دولت روسیه بستگی دارد.

حال بریکس را که در حال ترسیم خطوط کلی یک پارادایم ژئو-اقتصادی جدید است، با غرب جمعی مقایسه کنید که در حال فکر کردن به سرقت واقعی دارایی‌های مصادره شده روسیه به نفع سیاه‌چاله‌ای به نام اوکراین است.

این اقدام، جدا از اینکه عملاً به منزله اعلام جنگ ایالات متحده و اتحادیه اروپا علیه روسیه است، پتانسیل نابودی کامل سیستم مالی جهانی فعلی را دارد.

در صورت سرقت دارایی‌های روسیه، حداقل دو عضو مهم بریکس، یعنی چین و عربستان سعودی که از وزن اقتصادی قابل توجهی برخوردارند، به شدت آشفته خواهند شد. چنین اقدامی از سوی غرب مفهوم حاکمیت قانون را که به طور تئوری اساس سیستم مالی جهانی را تشکیل می‌دهد، به طور کامل نابود خواهد کرد.

پاسخ روسیه شدید خواهد بود.

بانک مرکزی روسیه می‌تواند به سرعت یوروکلییر بلژیک، یکی از بزرگترین سیستم‌های تسویه و پایاپای جهان که حساب‌های آن با ذخایر روسیه مسدود شده است، را به دادگاه کشانده و دارایی‌های آن را مصادره کند.

و این علاوه بر مصادره دارایی‌های یوروکلییر در روسیه است که بالغ بر ۳۳ میلیارد یورو می‌شود. از آنجایی که یوروکلییر با کمبود سرمایه مواجه است، بانک مرکزی بلژیک باید مجوز آن را لغو کند که منجر به یک بحران مالی بزرگ خواهد شد.

تغییر پارادایم: غارتگری غرب در مقابل یک سیستم تجارت و تسویه حساب عادلانه در جنوب جهانی