حمله به سفارت
اکوادور: نیروهای ویژه برای دستگیری سیاستمداران چپ به نمایندگی مکزیک در کیتو یورش بردند.  انتقاد شدید پس از نقض قوانین بین المللی

اثر فولکر هرمزدورف

یونگه ولت

دولت راست‌گرای اکوادور به رهبری دانیل نوبوا، که خود یک سرمایه دار تولید موز است، با یورش به سفارت مکزیک در کیتو قوانین بین‌المللی را نقض کرد و خود را در انزوای جهانی قرار داد.

در بامداد روز شنبه، یک یگان ویژه مسلح به سفارت مکزیک در کیتو یورش برد تا خورخه گلاس، معاون رئیس‌جمهوری سابق اکوادور را بازداشت کند. گلاس از اعضای حزب مخالف چپ‌گرای «Revolución Ciudadana» (RC) است و مقامات دولت نوبوا به اتهام اختلاس، حکم بازداشت او را صادر کرده بودند. مکزیک پس از «تحلیل دقیق»، به این سیاستمدار محبوب پناهندگی سیاسی اعطا کرده بود.

پس از این اتفاق، مکزیک روابط دیپلماتیک خود با اکوادور را قطع کرد و به دلیل نقض مصونیت سفارتخانه خود و تعرض به کارکنان آن، به دیوان بین‌المللی دادگستری شکایت کرد. نیکاراگوئه نیز به عنوان اولین کشور دیگر در منطقه، روابط خود را با اکوادور قطع کرد.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، به مصونیت اماکن دیپلماتیک و کنسولی اشاره کرد و گفت که نقض این اصل، روابط عادی بین‌المللی را که برای ترویج همکاری بین کشورها ضروری است، به خطر می‌اندازد.

در حالی که دولت‌های بولیوی، برزیل، شیلی، کلمبیا، کوبا، هندوراس، نیکاراگوئه، پاناما، پاراگوئه، پرو، جمهوری دومینیکن، اروگوئه، ونزوئلا و حتی دولت خاویر میلئی، رئیس‌جمهوری راست‌گرای آرژانتین، حمله را به فورا محکوم کردند، ایالات متحده و دیگر متحدان رژیم نوبوا در ابتدا سکوت اختیار کرده بودند.

ایوان گیل، وزیر خارجه ونزوئلا، روز شنبه در واکنش به سکوت واشنگتن، این کشور را به دلیل استفاده ابزاری از حقوق بین‌الملل و سکوت در برابر وحشیگری‌های دست‌نشانده‌هایش به باد انتقاد گرفت.
«آنها به استفاده از قوانین بین المللی به همان اندازه که خودشان تشخیص می دانید عادت کرده اید. و در برابر بربریتی که نوکران آنها مرتکب شده اند، سکوت میکنند.»
شیومارا کاسترو، رئیس‌جمهوری هندوراس و رئیس دوره‌ای جامعه آمریکای لاتین و کارائیب (CELAC)، در پی این اتفاق، وزرای خارجه ۳۳ کشور عضو را برای روز سه‌شنبه به یک نشست اضطراری (به صورت آنلاین) فراخواند تا «تهاجم را تجزیه و تحلیل و در مورد پیامدهای آن رایزنی کنند».

بر اساس گزارش رسانه‌های محلی، قرار است در نشست آتی سازمان اقتصادی مرکوسور در ۲۹ آوریل، موضوع تعلیق عضویت اکوادور به عنوان عضو وابسته بررسی شود.

به نظر می‌رسد فشارهای بین‌المللی، واشنگتن را به صدور یک یادداشت اعتراضی – هرچند ملایم – واداشته است. وزارت خارجه آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «ما هر دو کشور را تشویق می‌کنیم که اختلافات خود را مطابق با هنجارهای بین‌المللی حل و فصل کنند».

این اتفاق می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری برای دولت راست‌گرای اکوادور داشته باشد. هیئت نظارت بر مجلس ملی سه وزیر مسئول این حمله را برای روز چهارشنبه آینده احضار کرده است تا «مسئولیت کسانی که قانون را زیر پا گذاشته‌اند» را بررسی کند. ویویانا ولوز، معاون رئیس مجلس، این حمله را به خاک مکزیک «casus belli» (اعلام جنگ) قلمداد کرد. رافائل کورئا، رئیس‌جمهوری سابق اکوادور که در تبعید در بلژیک زندگی می‌کند، با ابراز تاسف از این اتفاق، گفت که رژیم حاکم اکوادور این کشور را به یک «منفور جهانی» تبدیل کرده است. لئونیداس ایزا، رئیس کنفدراسیون ملیت‌های بومی اکوادور (CONAIE) نیز اعلام کرد که اگر سیاست‌های نوبوا به قطع روابط با «کشورهای برادر آمریکای لاتین» منجر شود، «بهترین کار این است که او استعفا دهد».

اکوادور حمله به سفارت مکزیک را توجیه کرد.

مقامات از فرار یک معاون سابق رئیس جمهور اکوادور متهم به فساد که در این سفارتخانه پناهنده شده بود بیم داشتند.

اکوادور روز شنبه یورش به سفارت مکزیک در کیتو را با این استدلال توجیه کرد که این تصمیم توسط رئیس جمهور دانیل نوبوا برای جلوگیری از «فرار قریب الوقوع» معاون سابق رئیس جمهور این کشور، خورخه گلاس، که در سفارت پناه گرفته بود، گرفته شده است.

گلاس سال گذشته پس از محکومیت به شش سال زندان به اتهام رشوه و فساد به سفارت گریخته بود. پس از آن، مکزیک درخواست‌های مکرر اکوادور برای اجازه بازداشت این سیاستمدار را رد کرد. روز جمعه مکزیک به گلاس پناهندگی اعطا کرد زیرا او اصرار داشت که مورد آزار و اذیت سیاسی قرار گرفته است. با این حال، روز جمعه شب پلیس اکوادور به سفارت یورش برد و او را دستگیر کرد.

گابریلا سومرفلد، وزیر امور خارجه اکوادور، اعلام کرد این یورش آخرین راه حل پس از آن بود که همه امکانات گفتگوی دیپلماتیک با مکزیک به بن بست رسید.

سومرفلد در بیانیه‌ای در روز شنبه گفت: «تصمیم رئیس‌جمهور [اکوادور] با توجه به خطر واقعی فرار قریب‌الوقوع این شهروند گرفته شد.»

او همچنین اظهارات قبلی آندرس مانوئل لوپز اوبرادور، رئیس‌جمهور مکزیک مبنی بر اینکه گلاس یک «پناهنده» است که «مورد آزار و اذیت و شکنجه» قرار گرفته است را رد کرد، در حالی که سفارت این یورش را «نقض آشکار حقوق بین‌الملل» خواند.

سومرفلد گفت: «این شهروند … به هیچ وجه نمی‌تواند به عنوان فردی مورد آزار و اذیت سیاسی، مذهبی یا قومی در نظر گرفته شود.» وی افزود که سفارت مکزیک با اعطای پناهندگی به گلاس «به او کمک کرد تا به تعهد خود برای حضور هفتگی در برابر مقامات قضایی عمل نکند، که این امر به نهادهای دموکراتیک اکوادور لطمه زد» و «به طور واضح ناقض اصل اساسی عدم مداخله در امور داخلی سایر کشورها بود.»

سومرفلد تأکید کرد که مکزیک در پذیرش گلاس رفتار نامناسبی داشته است زیرا «غیرقانونی» است که به افرادی که «به جرم جرایم عادی و توسط دادگاه‌های صالح محکوم یا تحت تعقیب هستند» پناهندگی اعطا شود.

پس از دستگیری گلاس در سفارت، او به دادستانی کل در کیتو و سپس به شهر بندری گوایاکیل منتقل شد، جایی که در یک زندان با حداکثر امنیت زندانی خواهد شد. سونیا ورا، وکیل گلاس، به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که تیم وکلای او در حالی که او در دفتر دادستانی بود، مجاز به صحبت با معاون سابق رئیس جمهور نبودند. این تیم در حال حاضر در حال تهیه یک دادخواست است.

پس از یورش به سفارت، مکزیک روابط دیپلماتیک خود را با اکوادور به حالت تعلیق درآورد. تعدادی از کشورهای آمریکای لاتین، از جمله آرژانتین، بولیوی، برزیل، شیلی، ونزوئلا و دیگران، اقدامات اکوادور را محکوم کردند. نیکاراگوئه به مکزیک پیوست و روابط دیپلماتیک خود را با کیتو به طور رسمی قطع کرد.

موجی از محکومیت‌ها در پی یورش پلیس اکوادور به سفارت مکزیک در کیتو، پایتخت این کشور، به راه افتاده است. این اقدام که نقض آشکار قوانین بین‌المللی و مصونیت دیپلماتیک محسوب می‌شود، منجر به قطع کامل روابط دیپلماتیک نیکاراگوئه با اکوادور شد.

نیکاراگوئه در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقابل قبول» و «توهین به حقوق بین‌الملل» خواند و تأکید کرد که پلیس به جای حفظ نظم و امنیت، به آن خدشه وارد کرده است. این کشور همچنین به نقض حقوق جولیان آسانژ، بنیانگذار ویکی‌لیکس، در دوران پناهندگی او در سفارت اکوادور در لندن اشاره کرد و آن را نمونه‌ای دیگر از رفتار غیرقابل قبول دولت اکوادور دانست.

نیکاراگوئه با ابراز همبستگی با دولت مکزیک، اعلام کرد که از هرگونه واکنش قانونی این کشور به این تعرض حمایت می‌کند. این کشور همچنین ابراز تاسف کرد که مردم اکوادور در حال تجربه «زمانی از بی‌رحمی غیرقابل تصور» هستند.

قطع روابط دیپلماتیک نیکاراگوئه با اکوادور، انزوای دیپلماتیک این کشور را در پی یورش به سفارت مکزیک افزایش می‌دهد. این اقدام همچنین نشان‌دهنده نارضایتی فزاینده از نقض حقوق بشر و قوانین بین‌المللی توسط دولت اکوادور است.

در این میان، مردم اکوادور منتظرند تا ببینند که دولت این کشور چه پاسخی به این بحران دیپلماتیک خواهد داد و چه اقداماتی برای ترمیم روابط با کشورهای آسیب‌دیده انجام خواهد داد.
در شامگاه ۵ آوریل (به وقت محلی)، پلیس اکوادور در اقدامی تهاجمی به سفارت مکزیک در کیتو، پایتخت این کشور، یورش برد. هدف این یورش، دستگیری خورخه گلاس، معاون رئیس جمهور سابق اکوادور بود که به جرم فساد به چندین سال حبس محکوم شده بود. گلاس از دسامبر ۲۰۲۳ در سفارت مکزیک پناه گرفته بود و دولت مکزیک به او پناهندگی سیاسی داده بود.

در جریان این یورش، روبرتو کانسکو، کاردار موقت مکزیک، به زمین انداخته شد و چندین دیپلمات دیگر نیز مجروح شدند. در واکنش به این اقدام، دولت مکزیک روابط دیپلماتیک خود با اکوادور را قطع کرد.

این یورش، تنش شدیدی را در روابط دو کشور ایجاد کرده است. مکزیک این اقدام را نقض آشکار قوانین بین‌المللی و مصونیت دیپلماتیک می‌داند. اکوادور اما می‌گوید که این یورش بر اساس قانون داخلی این کشور انجام شده و پلیس حق دستگیری یک مجرم فراری را داشته است.

هنوز مشخص نیست که این تنش دیپلماتیک چگونه و چه زمانی حل خواهد شد. قطع روابط دیپلماتیک، ضربه بزرگی به روابط دو کشور خواهد زد و می‌تواند پیامدهای منفی برای هر دو کشور داشته باشد.