حمله اسرائیل به نوار غزه منجر به قحطی فاجعه بار شده است. با این حال، این اولین بار نیست که اسرائیل تلاش می کند مردم غزه را گرسنه نگه دارد: اسناد دولت اسرائیل نشان می دهد که این استراتژی به صراحت از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ دنبال شده است.

نوشته آرویند دیلاور

ژاکوبین

ترجمه مجله هفته

«معاون وزیر دفاع برای تضمین نیازهای اولیه غزه، ورود ۱۰۶ کامیون حامل کمک‌های بشردوستانه به غزه را مجاز دانسته است.»

این جمله می‌تواند یکی از بی‌شماره اظهارات مشابهی باشد که دولت اسرائیل از زمان آغاز کشتار غزه توسط اسرائیل بیان کرده است. اما در واقع، این جمله از اسناد وزارت دفاع اسرائیل در سال ۲۰۰۸ گرفته شده است.

ارائه «مصرف غذا در نوار غزه – خطوط قرمز» به طور دقیق مقدار غذای مصرف شده، تولید شده و توزیع شده در غزه را نشان می‌دهد. هدف از این طرح، کمک به دولت اسرائیل در دستیابی به هدف اعلام شده خود برای محدود کردن واردات غذا به غزه است.

وزارت دفاع اسرائیل مدعی است که «خطوط قرمز» (همانطور که این طرح اکنون به طور مکرر نامیده می‌شود) فقط یک پیش نویس بوده و «هرگز به عنوان مبنایی برای اجرای سیاست‌های مدنی در قبال غزه مورد استفاده قرار نگرفته است.» با این حال، به نظر می‌رسد این استراتژی حداقل از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ دنبال شده باشد.

هنگامی که این طرح سال‌ها بعد علنی شد، تنها چیزی که مردم غزه قبلاً تجربه و حدس زده بودند را تأیید کرد: اسرائیل سعی داشت آنها را از گرسنگی هلاک کند.
پس از پیروزی حماس در انتخابات فلسطین و به دست گرفتن کنترل غزه در سال ۲۰۰۷، اسرائیل محاصره این منطقه را آغاز کرد. هدف اصلی این محاصره، محدود کردن تدارکات غزه از جمله سوخت، برق و همچنین محدودیت تردد افراد بود. اما اسرائیل مسئله غذا را نیز نادیده نگرفت.

این موضوع در «خطوط قرمز» که یک طرح از وزارت دفاع اسرائیل است، به وضوح قابل مشاهده است. این طرح به تخمین مقدار غذای مورد نیاز برای تغذیه مردم غزه، شامل انواع مختلف مواد غذایی مانند آرد، سبزیجات، شیر و غیره می‌پردازد. این تخمین شامل غذاهایی می‌شود که در داخل غزه تولید می‌شوند و همچنین محصولاتی که از طریق گذرگاه‌های محدودی که توسط اسرائیل در مرز این منطقه ایجاد شده‌اند، وارد می‌شوند.

به گفته شای گرونبرگ، سخنگوی سازمان حقوق بشری گیشا Gisha، «هدف آشکار این سیاست، به راه انداختن یک جنگ اقتصادی بود.» گیشا در سال ۲۰۱۲ پس از یک دعوای حقوقی سه ساله با وزارت دفاع اسرائیل که سعی داشت مانع انتشار این سند شود، «خطوط قرمز» را منتشر کرد.
«خطوط قرمز» اسرائیل حداقل مقدار غذای مورد نیاز برای جلوگیری از سوء تغذیه در غزه را تعیین می‌کرد. این مقدار ۱۰۶ کامیون غذا در روز بود. اما تحقیقات گیشا نشان می‌دهد که در سه سال اول محاصره اسرائیل، به ندرت این مقدار غذا به غزه می‌رسید.

از زمان آغاز محاصره در سپتامبر ۲۰۰۷ تا زمان لغو جزئی آن در جولای ۲۰۱۰، فقط در یک ماه (مارس ۲۰۰۹) تعداد کامیون‌های حامل غذا به غزه به مقدار تعیین شده در «خطوط قرمز» رسید. در بقیه زمان، این تعداد به طور قابل توجهی کمتر بود و در نوامبر ۲۰۰۸ به تقریباً صفر رسید.

با وجود سیاست‌های اسرائیل برای محدود کردن ورود غذا به غزه، بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ هیچ سوءتغذیه در این منطقه رخ نداد. گیشا این موضوع را به دو دلیل می‌داند:
اول بدلیل انباشت آذوقه توسط بازرگانان غزه و توزیع کمک ها توسط سازمان های بشردوستانه.
علاوه بر این، در ژانویه ۲۰۰۸، حماس با استفاده از برش‌دهنده‌ها بتون، قسمتی از دیوار حائل در گذرگاه مرزی با مصر را تخریب کرد و برای یک هفته، غزه به مصر وصل شد. در این مدت، مردم غزه توانستند غذای کافی برای سه ماه را از مصر خریداری و به غزه منتقل کنند.

در ماه مه ۲۰۱۰، پس از حمله به ناوگان حامل کمک‌های بشردوستانه برای غزه که منجر به کشته شدن ۱۰ فعال توسط ارتش اسرائیل شد، اسرائیل محاصره غزه را تا حدی لغو کرد. تحقیقات گیشا نشان می‌دهد که از جولای ۲۰۱۰ تعداد کامیون‌های حامل غذا به غزه معمولاً بیش از ۱۰۶ کامیون در روز بوده است. با این حال، گیشا تأکید می‌کند که لغو جزئی محاصره به معنای لغو کامل آن نیست.
حتی پس از لغو محدودیت‌های اسرائیل برای ارسال مواد غذایی، محدودیت‌های تردد افراد و کالا همچنان پابرجا بود و مانع از توسعه اقتصادی غزه و زیرساخت‌های مدنی شد. این امر منجر به رکود و افزایش شدید فقر در غزه شد و به نوبه خود، امنیت غذایی را به خطر انداخت. به گفته گرنبرگ، پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۸۰ درصد از جمعیت غزه برای تامین نیازهای اولیه خود به کمک‌های بشردوستانه وابسته بودند.

به نظر می‌رسد اسرائیل از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ تلاش کرده است از غذا به عنوان نوعی جنگ اقتصادی استفاده کند. از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، غذا بدون شک به بخشی از سیاست جنگی اسرائیل تبدیل شده است. کشتار مداوم در غزه که به گفته الجزیره جان حداقل ۳۳۰۰۰ فلسطینی از جمله بیش از ۱۳۰۰۰ کودک و ۸۴۰۰ زن را گرفته است، چندین ویژگی محاصره قبلی را منعکس می‌کند. با این حال، این بار به نظر می‌رسد هدف ایجاد قحطی واقعی باشد.
گیشا اقداماتی را که اسرائیل برای ایجاد گرسنگی در غزه انجام می‌دهد، فهرست می‌کند:

بمباران و عملیات زمینی ارتش اسرائیل که به تولید و توزیع مواد غذایی آسیب می‌رساند.
محدودیت‌های شدید برای واردات، از جمله تعطیلی همه گذرگاه‌های مرزی به جز دو مورد.
عدم دسترسی یا دشواری شدید دسترسی برای پرسنل بشردوستانه.
خودداری از لغو اعتراضات [شهرک نشینان] اسرائیلی در گذرگاه‌هایی که هنوز باقی‌مانده بودند.
حمله به اسکورت‌های پلیس فلسطین برای کاروان‌های کمک‌های بشردوستانه یا حمله به خود کاروان‌ها.
گرنبرگ می‌گوید: «سوء استفاده اسرائیل از کنترل خود بر آزادی تردد و دسترسی پس از ۷ اکتبر به ابعاد جدیدی رسیده است.» به گفته وی، این شامل «تصمیمات برای قطع برق، محدودیت قابل توجه در تامین آب و سوخت و همچنین ادامه محدودیت اسرائیل در دسترسی و توزیع کمک‌های بشردوستانه، به ویژه در شمال غزه» می‌شود.

در پی این اقدامات دولت اسرائیل، گیشا و چهار سازمان حقوق بشری دیگر اسرائیل در اوایل این ماه عریضه‌ای به دیوان عالی اسرائیل ارائه کردند. در این عریضه، آنها دولت را به ممانعت فعال از ارسال مواد غذایی و سایر کمک‌های بشردوستانه به غزه متهم می‌کنند. آنها از دادگاه می‌خواهند که دولت را ملزم به اجازه ورود تمام کمک‌های بشردوستانه، تجهیزات و پرسنل کمک به غزه از طریق گذرگاه‌های مرزی اضافی کند. آنها همچنین به طور قاطعانه ادعای عدم ممانعت از کمک‌رسانی را رد می‌کنند و به ناکافی بودن اقدامات سایر ملل، که تنها اقدام به پرتاب هوایی پراکنده یا تلاش برای ارسال کمک از طریق دریا می‌کنند، اشاره می‌کنند.

در این عریضه آمده است: «وضعیت میدانی نشان می‌دهد که اسرائیل از جمله از مجازات جمعی استفاده می‌کند – و این در حدی است که می‌توان از گرسنگی به عنوان سلاح جنگی صحبت کرد.» «مرگ و میر کودکان در شمال غزه به دلیل سوء تغذیه و ادامه این وضعیت باید جامعه اسرائیل، مردم و کل جهان را در بنیان خود لرزاند.»