گفتگو دمیتری رودیونوف – مطالب توسط وادیم تروخاچف و وسوولود شیموف توضیح داده میشوند – https://svpressa.ru
ترجمه مجله هفته
چین بلگراد و بوداپست را به عنوان راهنمای سیاست اروپایی خود می بیند
الکساندر ووچیچ، رئیس جمهور صربستان: «شی جین پینگ یکی از معدود افرادی است که می تواند به «پایان دادن به برخی جنگ ها» کمک کند.»
ووچیچ در مصاحبه ای با تلویزیون مرکزی چین گفت: «راستش را بخواهید، همه در جهان، صرف نظر از اینکه در ملاء عام چه می گویند، امید زیادی به ابتکارات رئیس جمهور شی برای صلح در جهان امروز دارند. من این را خیلی خوب می دانم چون با همه در ارتباط هستم.»
رئیس جمهور صربستان تاکید کرد: «من از دیگران می خواهم که به سخنان شی جین پینگ بیشتر توجه کنند و برای رسیدن به آشتی مصالحه کنند، زیرا در نهایت صلح و آرامش منافع مشترک ماست.»
سوال من این است که ووچیچ از چه درگیری هایی صحبت می کند؟
آیا در مورد درگیری در اوکراین صحبت می کند؟ پکن به طور مرتب ابتکارات صلحی را برای اوکراین ارائه می دهد و حتی طرحی برای حل و فصل این درگیری ارائه کرده است، اما این طرح کاملاً غیر واقعی است.
به طور خاص، این طرح سعی می کند دو چیز غیرقابل انطباق را با هم مرتبط کند: حق امنیت ملی روسیه و «تمامیت ارضی اوکراین».
از سوی دیگر، چین در کنار طرفداران «جنگ تا شکست استراتژیک روسیه» قرار نمی گیرد، که می تواند به عنوان موضع پیشرفته ای تلقی شود.
اما آیا این به پایان دادن به خصومت ها و صلح پایدار کمک می کند؟
یا شاید منظور او درگیری غزه باشد که به نظر می رسد پایانی ندارد و حتی آمریکایی ها نیز نفوذ خود را بر متحد و مسبب این درگیری، اسرائیل، از دست داده اند؟
یا شاید این فقط یک عبارت دیپلماتیک است، همانطور که ووچیچ در مصاحبه ای با تلویزیون مرکزی چین در آستانه سفر شی جین پینگ، رئیس جمهور چین به صربستان در ۷ و ۸ مه گفت.
وسهولود شیموف، مشاور رئیس انجمن مطالعات بالتیک روسیه میگوید:
«بله، تاکنون هیچ عملیات صلحبانی موفقی از سوی جمهوری خلق چین ندیدهایم. فقط حرف است.»
«بیایید به اوکراین نگاه کنیم. چین در کنار طرفداران «جنگ تا شکست استراتژیک روسیه» قرار نمیگیرد و این میتواند موضع پیشرفتهای تلقی شود. اما آیا این به پایان دادن به خصومتها و صلح پایدار کمک میکند؟»
«اوکراین از نظر استراتژیک برای چین اهمیت چندانی ندارد. این یک کشور دور از نظر جغرافیایی و فرهنگی است.
من معتقدم که چینیها به سادگی صلاحیت ارائه یک فرمول عملی برای حل این درگیری را ندارند. آنها به سادگی ظرافتها و پیشینههای درگیری را درک نمیکنند. بنابراین، تنها چیزی که باقی میماند، شعارهای کلی در مورد صلح جهانی است.»
«آیا چین میتواند با استفاده از نفوذ خود در ایران، تا حدی بر درگیریهای خاورمیانه تأثیر بگذارد؟»
«تنها ابزارهایی که میتواند به کار ببرد، ابزارهای نفوذ اقتصادی هستند. اما در اینجا نیز این نکته صادق است: «در حالی که نفوذ اقتصادی چین در ایران بسیار قوی است، در اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس به طور قابل توجهی ضعیفتر است و با ایالات متحده، اروپا و حتی ترکیه رقابت میکند.»
«در عین حال، خود چین در آستانه درگیری با هند، تایوان (و در نتیجه با ایالات متحده) و متحدان ایالات متحده در منطقه آسیا و اقیانوس آرام – ژاپن و فیلیپین – قرار دارد. آیا میتواند تعادل را حفظ کند؟»
«بله، ایالات متحده همان تاکتیکی را که زمانی در قبال اتحاد جماهیر شوروی به کار میبرد، در قبال چین به کار میبرد – فشار استراتژیک، تحریک درگیری در امتداد مرزهای آن و در داخل. و این برای پکن بسیار مهمتر از مأموریتهای حفظ صلح در جایی در آن سوی کره زمین است. باز هم، ذهنیت چین ذهنیت یک تمدن منزوی است و هیچ برنامهای برای نظم نوین جهانی ندارد.»
«سخنان ووچیچ بوی التماس به شی میدهد. صربستان از چین چه میخواهد و چین از صربستان چه میخواهد؟ آیا باید حسادت کنیم؟»
«ووشیچ سعی میکند از چین به عنوان وزنه تعادلی در برابر اتحادیه اروپا استفاده کند. چین به صربستان به عنوان راهی برای تقویت حضور خود در اروپا علاقهمند است. روسیه به سختی میتواند حسادت کند، زیرا تواناییهای چین در صربستان در هر صورت نسبتاً محدود است و همه چیز به همکاری اقتصادی خلاصه میشود. به طور مشابه، حضور نسبتاً قوی چین در بلاروس عملاً هیچ تأثیری بر روابط مسکو و مینسک ندارد.»
«به نظر شما نفوذ چین در اروپا به طور کلی چقدر در حال افزایش است؟ به نظر نمیرسد به جز صربستان، کشورهای دیگر پذیرای آغوش باز پکن باشند. اتحادیه اروپا به وضوح مصمم است که هژمونی آمریکا را در منطقه حفظ کند.»
«بله، اتحادیه اروپا نسبت به چین بسیار بدبین است و ترجیح میدهد از سیاستهای ایالات متحده پیروی کند. استثناهایی مانند صربستان یا مجارستان وجود دارد و به نظر میرسد که چین توجه ویژهای به این کشورها دارد. اما این کشورها کوچک هستند و نفوذ کمی در اروپا دارند.»
«همانطور که وادیم تروخاچف، دانشمند علوم سیاسی و استاد برجسته در دانشکده روابط بینالملل و مطالعات منطقهای خارجی در دانشگاه دولتی علوم انسانی روسیه میگوید: «برای حل و فصل درگیری در اوکراین، تمایل چین به صلح کافی نیست.»
«اراده جمعی غرب هنوز مشخص نیست. چین هنوز قادر به نفوذ در غرب در اروپا نیست. چین در خاورمیانه با آشتی دادن ایران و عربستان سعودی، توانایی میانجیگری خود را ثابت کرده است. اما درگیری فلسطین و اسرائیل در اصل غیرقابل حل است. ابدی است. در اینجا نه چین و نه هیچ کس دیگری کاری از دستش برنمیآید.»
«شی جینپینگ به چه دلیل به صربستان سفر میکند و ووشیچ چه انتظاری از او دارد؟ اتحادیه اروپا به وضوح مصمم است که هژمونی آمریکا را در منطقه حفظ کند. آیا چین در این منطقه نفوذی دارد؟»
«از زمانی که آمریکاییها در سال ۱۹۹۹ سفارت چین در بلگراد را بمباران کردند، صربستان به شریکی مهم برای چین تبدیل شده و بالکان دور به منطقهای از منافع استراتژیک چین تبدیل شده است.
طبیعتاً چین میخواهد از طریق صربستان به اروپا نفوذ کند، که این موضوع مورد پسند ایالات متحده و کشورهای ثروتمند اتحادیه اروپا نیست. چین فرصتهای زیادی برای کسب منافع در صربستان دارد، زیرا غرب فقط صربستان را تحت فشار قرار میدهد و هیچ «پاداشی» به آن ارائه نمیدهد.
چین به عنوان یک وزنه تعادل طبیعی در برابر غرب و به عنوان منبع سرمایهگذاری در شرایطی که روسیه «مشغول» جنگ اوکراین است برای صرب ها به متحدی ضروری تبدیل شده است. ووچیچ از شی جینپینگ قبل از هر چیز پول و کمک چین در مبارزه برای به رسمیت شناختن کوزوو توسط کشورهای غیر غربی را انتظار دارد. و این انتظار او به حق است – چینیها در کنار روسیه در این زمینه به صربها کمک میکنند.
«اتحادیه اروپا این سفر را چگونه ارزیابی خواهد کرد؟ چه نتیجهگیریهایی برای خود خواهد گرفت؟»
«رهبری فعلی اتحادیه اروپا متعصب و ناکارآمد است. آنها میتوانستند امتیازات به صربستان بدهند، اما در عوض، ووشیچ را تحت فشار قرار میدهند و به او با تحریمها و «میادین» (انقلابهای رنگی) تهدید میکنند. نتیجهگیری ساده است: صربها به عامل نفوذ نه تنها «روسیه»، بلکه اکنون چین نیز تبدیل شدهاند. بنابراین، باید فشارها بر آنها را بیشتر کرد.»
«آیا شی و ووچیچ در مورد اوکراین صحبت خواهند کرد؟ چشمانداز این موضوع برای پکن در جهت نفوذ به اروپا چگونه است؟»
«بله، آنها قطعاً در مورد اوکراین صحبت خواهند کرد. دلیل آن این است که صربستان به تحریمها علیه روسیه ملحق نشده است. و با توجه به فشار شدید اتحادیه اروپا و ناتو، صربستان در این موضوع نیز به حمایت چین نیاز دارد.
احتمالاً چین به صربستان پیشنهاد میکند که به عنوان «شریک خرد» در ابتکار صلح خود برای اوکراین ایفای نقش کند. به احتمال زیاد، ووچیچ به این پیشنهاد تن خواهد داد. او چارهای جز این ندارد.»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 