هدف از رزمایش نظامی روسیه با استفاده از تسلیحات اتمی تاکتیکی، بازداشتن غرب از تشدید بیشتر درگیری در اوکراین است. به گفته مقامات روسی، هرگونه مداخله نظامی غرب در اوکراین منجر به جنگی اتمی و نه یک جنگ متعارف خواهد شد.

نویسنده: داوید نارمانیان

دیدگاه ژاپن در مورد بمب اتمی

فوميو کیوما، وزیر دفاع سابق ژاپن، در سال 2007 گفت: «استفاده از بمب اتمی به جنگ پایان داد و به گمانم اجتناب‌ناپذیر بود.»  کیوما خود در سال 1940 در استان ناگازاکی متولد شد. زمانی که بمب «مرد چاق» در 9 آگوست 1945 در 60 کیلومتری خانه او منفجر شد، او کمتر از 5 سال سن داشت.

البته می‌توان این نظر را نظر شخصی این مقام بلندپایه دانست، به خصوص که او خود را توجیه می‌کرد: «فقط از دیدگاه آمریکا اجتناب‌ناپذیر بود.» با این حال، موضع توکیو در این مورد به سادگی «اینگونه شد» این ماجرا را خلاصه می‌کند و به قول خودمان سمبل می‌کند و نیازی به پرداختن به گذشته و جستجوی مقصر نیست. گویی بمب‌ها خود به خود بر سر شهرهای ژاپن فرود آمده‌اند و نه توسط آمریکایی‌ها.

ایالات متحده نیز به مانند روسیه، هیچ عجله‌ای برای نشان دادن پشیمانی از جنایات خود ندارد. زمانی که رابرت اوپنهایمر، دانشمند هسته‌ای، به هری ترومن، رئیس جمهور وقت آمریکا، ابراز نگرانی کرد که «خون انسان‌ها بر دستان او و همکارانش سنگینی می‌کند»، ترومن با بی‌تفاوتی پاسخ داد: «نگران نباشید، به راحتی با آب شسته می‌شود.»

متأسفانه، تاریخ با قاطعیت تمام نشان می‌دهد که هیچ جنایتی وجود ندارد که با کارزار تبلیغاتی ماهرانه قابل توجیه و پنهان کردن نباشد.
خوشبختانه، تاکنون هیچ سخنی از تکرار این تجربه تلخ از سوی روسیه به میان نیامده است. با این حال، کرملین به تازگی از برگزاری رزمایش‌های نظامی با استفاده از تسلیحات اتمی تاکتیکی خبر داده است. لازم به ذکر است که بمب‌های «پسر بچه» و «مرد چاق» که در هیروشیما و ناگازاکی مورد استفاده قرار گرفتند، هر کدام حدود 20 کیلوتن قدرت تخریب داشتند و در دسته تسلیحات اتمی تاکتیکی طبقه‌بندی می‌شوند.

این اقدام روسیه را می‌توان پاسخی به تلاش‌های کشورهای غربی برای تشدید تنش در بحران اوکراین و روابط با مسکو به طور کلی دانست. این تلاش‌ها شامل موارد زیر می‌شود:

ادعای امانوئل مکرون مبنی بر احتمال اعزام نیروهای فرانسوی برای کمک به ارتش اوکراین
سخنان دیوید کامرون مبنی بر مجاز بودن حمله به خاک روسیه با استفاده از تسلیحات بریتانیا
اعلامیه رئیس جمهور لهستان مبنی بر احتمال استقرار سلاح‌های هسته‌ای آمریکا در خاک این کشور
و در نهایت، استقرار اخیر موشک‌های میان‌برد آمریکا در فیلیپین. این اولین بار پس از جنگ جهانی دوم است که آمریکا اقدام به استقرار چنین موشک‌هایی در خارج از خاک خود می‌کند. اگرچه برد این موشک‌ها به روسیه نمی‌رسد، اما این احتمال وجود دارد که در صورت عدم وجود بازدارنده قوی در اروپا یا ژاپن، کشورهای دیگری نیز از فیلیپین الگو بگیرند.

پیامدهای اقدامات تحریک‌آمیز

اقدامات تحریک‌آمیز غرب، روسیه را به نمایش قدرت و اعلام آمادگی برای استفاده از تسلیحات اتمی در صورت لزوم، واداشته است. این موضوع تنش‌ها را به شدت افزایش داده و جهان را به لبه پرتگاه جنگ اتمی نزدیک می‌کند.

کمبود اطلاعات در مورد تسلیحات اتمی تاکتیکی روسیه در منابع عمومی، نشان‌دهنده تمایل کرملین به حفظ تعادل قوا در این زمینه است. گزارش‌ها در این خصوص مشمول هیچ توافقی نیست که مسکو ملزم به رعایت آن باشد. با این حال، به طور قطع می‌دانیم که روسیه انواع مختلفی از این تسلیحات را در زرادخانه خود دارد، از جمله گلوله‌های توپخانه، بمب‌های هوایی و موشک‌های کروز. بدون شک، این «باروت» به دقت نگهداری می‌شود.
جالب توجه است که اعلام برگزاری رزمایش‌های نظامی روسیه، به سرعت نتیجه داد. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، به سرعت اعلام کرد که فرانسه نه علیه روسیه و نه علیه مردم روسیه نمی‌جنگد. وزارت امور خارجه فرانسه نیز به سرعت تأکید کرد که هیچ نیروی فرانسوی در اوکراین حضور ندارد
سیاست همواره هنر انتخاب بوده و خواهد بود. این هنر نه تنها در انتخاب گزینه درست توسط خود، بلکه در قرار دادن رقیب در برابر دوراهی ضروری نیز تجلی می‌یابد. به نظر می‌رسد ایالات متحده و اروپا گمان می‌کردند که باید بین شکست قطعی در اوکراین و تلاش برای تغییر سرنوشت جنگ یکی را انتخاب کنند.

اما غرب با کمال تاسف، در برابر انتخاب دیگری قرار گرفته است. بحث جنگ با سلاح‌های متعارف علیه روسیه منتفی است و «داوطلبان» باید در این میدان حاضر شوند. به همین دلیل، ورود کامل نیروهای خارجی به اوکراین به پیش‌درآمدی برای نابودی آنها با سلاح‌های هسته‌ای تبدیل خواهد شد. چرا که روسیه در صورت شکست در اوکراین، به مراتب بیشتر از غرب ضرر خواهد کرد. مسکو دقیقاً این پیام را منتقل می‌کند تا جایی برای توهم باقی نماند.

در نهایت، حتی زمانی که تا جنگ اتمی فقط چند دقیقه باقی مانده باشد، هنوز فرصتی برای تنظیم ساعت‌ها وجود دارد. شاید هنوز دیر نشده باشد که عقربه‌ها را به عقب برگردانیم.