رئیس جمهور آمریکا طرحی برای پایان دادن به جنگ غزه ارائه کرد.  نتانیاهو هچنان بر «نابودی حماس» اصرار دارد

نوشته کنوت ملنتین

یونگه ولت

ترجمه مجله هفته

کمی دروغ گفتن جزئی از سیاست است. رئیس‌جمهور ایالات متحده، جو بایدن، روز جمعه پیشنهادی غیرقابل‌اجرا از سوی اسرائیل برای پایان دائمی جنگ غزه ارائه داد. بلافاصله پس از آن، دفتر نخست‌وزیر اسرائیل تصحیحی صادر کرد: «جنگ تا زمانی که تمام اهداف ما محقق شود، ادامه خواهد داشت»، بنیامین نتانیاهو گفت، «از جمله خلع سلاح کامل حماس و از بین بردن ساختار حکومتی آن». به گفته نتانیاهو، قبل از آن، هیچ آتش‌بسی نیز نمی‌تواند برقرار شود. بایدن در سخنرانی خود به این شرط اساسی دولت اسرائیل توجهی نکرد.

برای تبلیغات، و به خصوص برای بالا بردن وجهه رئیس‌جمهور آمریکا در کارزار انتخاباتی، چنین ترفندهایی ممکن است مفید باشد. اما در دیپلماسی واقعی، با این روش‌ها به جایی نمی‌رسید. در بیانیه مشترک بسیار کوتاهی که روز شنبه منتشر شد و آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، با تلاش فراوان توانست همکارانش در قاهره و دوحه را به امضای آن متقاعد کند، به درستی از «اصولی» صحبت می‌شود که «توسط رئیس‌جمهور بایدن ارائه شده است» و از هر دو طرف، حماس و اسرائیل، خواسته می‌شود تا بر اساس آن اصول به توافق برسند. کمی قبل از آن، بلینکن و دیگر نمایندگان آمریکا در اظهارات عمومی فقط از طرف فلسطینی خواسته بودند که «بدون تأخیر توافق را بپذیرد».

در نسخه‌ای که بایدن روز جمعه ارائه کرد، پیشنهاد شامل سه مرحله است. در مرحله اول که قرار است شش هفته طول بکشد، بخشی از اسرای اسرائیلی در نوار غزه – که شامل زنان، افراد مسن و مجروحین می‌شود – با «صدها» زندانی فلسطینی مبادله خواهند شد. در طول این مدت، آتش‌بس کامل برقرار خواهد بود؛ نیروهای اسرائیلی تا حد زیادی عقب‌نشینی خواهند کرد و فلسطینیان آواره به خانه‌های خود باز خواهند گشت.
همزمان باید درباره مرحله دوم مذاکره شود. در این مرحله، باقی‌مانده گروگان‌های اسرائیلی، از جمله سربازان، در ازای آزادی زندانیان فلسطینی بیشتری آزاد خواهند شد. آتش‌بس موقت، تحت شرایط توافق‌شده و مشروط به ادامه تعهدات حماس، به یک «توقف دائمی درگیری‌ها» تبدیل خواهد شد.

ویژگی بارز این طرح در مقایسه با مدل‌های قبلی این است که آتش‌بس حتماً باید پس از گذشت شش هفته اولیه نیز ادامه یابد، تا زمانی که مذاکرات به نتیجه برسد. با این حال، اسرائیل می‌تواند با طرح بهانه‌ای، مذاکرات را قطع کند و از این شرط فرار کند.

در مرحله سوم باید یک برنامه جامع بازسازی برای نوار غزه اجرا شود. تأمین مالی این برنامه و آینده سیاسی این منطقه که اسرائیل بر اشغال دائمی نظامی آن اصرار دارد، هنوز مشخص نیست.

با وجود اظهارات صریح نتانیاهو مبنی بر اینکه جنگ بدون «نابودی حماس» پایان نخواهد یافت، شرکای ائتلافی راست‌گرای افراطی او در صورت پذیرش پیشنهاد بایدن توسط نخست‌وزیر، تهدید به ترک دولت کرده‌اند. این تهدید عملاً موقعیت مذاکره‌ای نتانیاهو در برابر دولت بایدن را تقویت می‌کند.

وی همچنین روز جمعه حمایت بیشتری جلب کرد، هنگامی که رهبران جمهوری‌خواه و دموکرات او را به کنگره آمریکا دعوت کردند تا در نشستی ویژه با عنوان «همبستگی آمریکا با اسرائیل» سخنرانی کند. در نامه دعوت که چارلز شومر، رهبر اکثریت دموکرات سنا نیز آن را امضا کرده است، آمده است که نتانیاهو در این سخنرانی باید «دیدگاه خود را درباره دفاع از دموکراسی، مبارزه با تروریسم و ایجاد صلح عادلانه و پایدار در منطقه» بیان کند. او چند هفته پیش با حمایت از تغییر نتانیاهو از طریق انتخابات مجدد، طوفانی از انتقادات را از سوی جمهوری‌خواهان و سازمان‌های یهودی برانگیخت.