پس از موفقیت ائتلاف چپگرا، مخالفان تقلب در انتخابات را می بینند. بنیادهای سیاسی از «تمرکز قدرت» هشدار می دهند.

نوشته فولکر هرمزدورف

یونگه ولت

ترجمه مجله هفته

زمینه: ادامه لوپز اوبرادور

کلودیا شینباوم، که 1 اکتبر می خواهد به عنوان اولین زن ریاست جمهوری 6 ساله در بزرگترین کشور تحت تسلط زبان اسپانیایی جهان را آغاز کند، همواره در کارزار انتخاباتی خود بر «تداوم» سیاست های رئیس جمهور فعلی آندرس مانوئل لوپز اوبرادور تأکید کرده است. با این حال، احتمالاً منظور او اجرای وظایف دو نفر نبوده است که به جز اعتقادات سیاسی و عضویت در حزب دموکرات اجتماعی Morena چیز دیگری مشترک ندارند. شینباوم، فیزیکدانب جدی و عملگرا است، به شدت آینده‌نگر و سخنور و بسیار نزدیک به مردم است.

وعده تداوم به ویژه به ادامه پروژه «تحول چهارم» آغاز شده توسط لوپز اوبرادور مربوط می شود. او این پروژه عمده پیشرو دوره ریاست جمهوری Morena را به عنوان ادامه فرآیندهای تاریخی کشورش، یعنی استقلال از اسپانیا (1810-1821)، فرآیند اصلاحات لیبرال در برابر نیروهای محافظه کار (1858-1862) و انقلاب مکزیک (1911-1917) توصیف کرد. با «تحول چهارم»، لوپز اوبرادور مسیر نئولیبرالی دولت های قبلی را تغییر داد. این شامل مجموعه ای از برنامه های اجتماعی، افزایش حداقل دستمزد و مستمری ها، کاهش فقر و پیشبرد یکپارچگی آمریکای لاتین در برابر سلطه واشنگتن بود. به همین ترتیب، مکزیک مخالفت خود با تحریم آمریکا علیه کوبا را محکوم کرد، هرگونه دخالت در امور داخلی ونزوئلا را رد کرد، در برابر کودتاهای دولتی در بولیوی و پرو ایستاد و پس از حمله به سفارت مکزیک در کیتو روابط خود را با رژیم راست افراطی دانیل نوبوا در اکوادور قطع کرد.

از نظر سیاست خارجی، شینباوم که یک ماه پیش از انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده و احتمال پیروزی دونالد ترامپ به قدرت می رسد، به ویژه در زمینه مهاجرت با چالش های بزرگی روبرو خواهد شد. در سیاست داخلی، به غیر از احیای اقتصاد، توسعه بیشتر سیاست های اجتماعی نیز از او انتظار می رود. او خود ادامه برنامه های آغاز شده توسط لوپز اوبرادور برای مبارزه با فقر و نابرابری اجتماعی را به عنوان پیش شرط مهمی برای موفقیت در مبارزه با خشونت و نفوذ جرایم سازمان یافته توصیف کرده است. به عنوان یک دانشمند طبیعی، او پروژه «تحول چهارم» را با اهداف سیاست انرژی در پاسخ به بحران آب و هوایی تکمیل خواهد کرد. او همچنین سال گذشته فراخوانی برای «انترناسیونال فمینیستی» امضا کرده است که هدف آن «مبارزه برای غلبه بر جوامع سرمایه داری و پدرسالاری» است.
سیاست مکزیک در شش سال آینده توسط ائتلاف پیشرو «Sigamos Haciendo Historia» (بگذارید تاریخ را ادامه دهیم) شکل خواهد گرفت. پس از شمارش آرا، دفتر ملی انتخابات INE روز پنجشنبه بعدازظهر (به وقت محلی) تأیید کرد که کلودیا شاینبام با 59.7 درصد آرا، در 1 اکتبر به عنوان اولین زن در بزرگترین کشور اسپانیایی زبان جهان، سمت رئیس جمهور و نخست وزیر را بر عهده خواهد گرفت. پیشتازی بیش از 32 امتیازی وی نسبت به رقیب محافظه کار خود ژوشیتل گالوز، که 27.4 درصد از رای دهندگان را به خود اختصاص داد، در نگاه اول شکستی برای راست در آمریکای لاتین است که اخیراً با انتخاب خاویر میلی در آرژانتین و دانیل نوبوآ در اکوادور پیروزی هایی را جشن گرفته است.

البته پورتال آنلاین چپ لاتین «شورش» چنین شرح داد که موراناس «بسیار دور از یک حزب طبقه کارگر، چه رسد به یک حزب سوسیالیستی است، اما با این حال آنها برنامه هایی را پیاده کرده اند که – هرچند بسیار ناچیز – برخی از سیاست های نولیبرالی را که نابرابری بزرگی را که در مکزیک همچنان حاکم است، رها کرده اند، تعدیل کرده است.» اما روزنامه لاخورنادا در یک یادداشت روز جمعه هشدار داد که راست مکزیک که از حمایت کلیسای کاتولیک، کارفرمایان، رسانه های بزرگ خصوصی و نیروهای محافظه کار در ایالات متحده و اروپا برخوردار است، با شکست شخصی گالوز ناپدید نشده است. برعکس، از آنجایی که مجبور نیستند با یک دولت راستگرا کنار بیایند، اکنون می توانند «آزادانه علیه دولت اقدام کنند تا در سراسر جهان برای هژمونی و امتیازاتی بجنگند که با هر ایدئولوژی عدالت اجتماعی در تضاد است»، این روزنامه شور و شوق زودهنگام را تعدیل کرد.

بنیادهای نزدیک به احزاب آلمانی از همین حالا کلید واژه هایی را برای کارزارهای آینده در صورتی که شاینبام مسیری را در پیش بگیرد که منافع غربی را تهدید کند، ارائه می دهند. بنیاد فریدریش ناومان نزدیک به حزب دموکرات آزاد نوشت: «پس از این نتایج انتخاباتی، پزوی مکزیک در برابر دلار آمریکا نزدیک به دو درصد کاهش یافت. هرچند پیروزی شاینبام تا حد زیادی از سوی بازارها پیش بینی شده بود، اکثریت فوق العاده احتمالی ائتلاف مورنا در کنگره سرمایه گذاران را شگفت زده کرد.» این ها نشانه های نگران کننده هستند و «خطر این وجود دارد که کیفیت دموکراسی بیشتر کاهش یابد، اگر رئیس جمهور شاینبام برنامه های آملو را دنبال کند»، لیبرال ها هشدار می دهند. بنیاد کنراد آدناوردر نزدیک به حزب دموکرات مسیحی نیز نگران است که «تمرکز قدرت بسیار بیشتر از دولت فعلی باشد» و این «خطر قابل توجهی را به همراه دارد که حالا بدون ملاحظه حکومت شود.» بنیاد هاینریش بل نزدیک به حزب سبزها نیز به منتقدانی اشاره می کند که «خطری برای نظام سیاسی تفکیک قوا، استقلال قضایی و دموکراسی مکزیک» می بینند.

به نظر می رسد نه تنها موافقت چشمگیر  شینباوم  بنیادهای سیاسی را نگران کرده اند، بلکه موفقیت های انتخاباتی ائتلاف تشکیل شده از Morena، حزب کارگران سوسیالیست PT و حزب سبز در مجلس دو مجلسی Congreso de la Unión نیز آنها را آزرده خاطر کرده است. بر اساس نتایج اولیه، ائتلاف پیشرو با 372 کرسی از 500 کرسی در Cámara de Diputados (مجلس نمایندگان) اکثریت دو سوم دارد، اما با 83 نماینده اکثریت متناسب را در سنا با 85 کرسی از 128 کرسی به دست نیاورده است. این چند اصلاحیه قانون اساسی برنامه ریزی شده توسط رئیس جمهور فعلی آندرس مانوئل لوپز اوبرادور (اغلب به اختصار AMLO خوانده می شود) و تصویری که مخالفان راست از آن ترسیم کرده اند، از جمله اصلاح قضایی و تغییر قانون انتخابات را دشوارتر می کند.

پس از انتخابات، سیاستمداران مخالف ابتدا اعلام کردند که نتایج را به چالش خواهند کشید. گالوز به کپی برداری از ترامپ دست زد و در شبکه های اجتماعی از ادعای تقلب در انتخابات شکایت کرد. اما این شلیک به پایی بود که به خودش برگشت. پس از بازشماری در 68 درصد از حوزه های رأی گیری، 0.5 درصد از آرای او کاهش یافت، در حالی که آرای شینباوم 0.3 درصد افزایش یافت. دانشمند علوم سیاسی پالمیرا تاپیا از مرکز تحقیقات اقتصادی مکزیک (CIDE) عملکرد مخالفان را در مصاحبه با خبرگزاری اسپانیایی Efe نشانه ای از «هنوز در شوک بودن» گالوز و احزابی که از او حمایت کردند، تفسیر کرد.

با توجه به مخالفت ضعیف اما همچنان فعال راستگراها، نتیجه نامشخص انتخابات ریاست جمهوری در کشور همسایه آمریکا و افزایش خشونت، مکزیک و رئیس جمهور آینده آن با چالش‌های سختی روبرو خواهند شد.

هنوز مشخص نیست که آیا خانم شین‌بام در برابر فشارهای داخلی و بین‌المللی از سوی راستگرایان که در حال حاضر در ایالات متحده و اروپا قدرت می‌گیرند، همان استواری لوپز اوبرادور را نشان خواهد داد یا خیر. برخی در منطقه با تلخی به خوشحالی زودهنگام پس از انتخاب لنین مورنو در اکوادور در سال ۲۰۱۷ اشاره می‌کنند، زمانی که او با وعده ادامه پروژه چپ‌گرایانه «انقلاب شهروندان» به ریاست جمهوری رسید، اما اندکی بعد به جبهه راست پیوست.