گویان در مسیر تبدیل شدن به یک کشور نفتی: افزایش تولید اکسون موبیل
در میدان استابروک و تشدید تنش با ونزوئلا

نوشته: یورگ کرونائر

یونگه ولت

شرکت آمریکایی اکسون موبیل  در حال گسترش فعالیت‌های اکتشاف و استخراج نفت خود در سواحل گویان است. این شرکت با راه‌اندازی هفتمین پروژه استخراج که قرار است از سال ۲۰۲۹ به بهره‌برداری برسد، قصد دارد تولید روزانه خود را از میدان عظیم استابروک  در شمال این کشور آمریکای جنوبی حدود ۱۸۰ هزار بشکه در روز افزایش دهد. به گزارش بلومبرگ، با این کار، تولید کل می‌تواند به نزدیک ۱.۵ میلیون بشکه در روز برسد، که تقریباً به اندازه تولید فعلی نیجریه، عضو اوپک است. میدان استابروک   دارای ذخایر اثبات‌شده حداقل ۱۱ میلیارد بشکه نفت است و با هزینه تولید کمتر از ۳۵ دلار در هر بشکه، به عنوان یکی از سودآورترین میدان‌ها خارج از خاورمیانه شناخته می‌شود.

گویان با جمعیتی حدود ۸۰۰ هزار نفر که تقریباً نیمی از آنها در فقر زندگی می‌کنند، با خطر تبدیل شدن به یک کشور نفتی روبرو است.  در حالی که می‌توان از درآمد حاصل از نفت برای تأمین مالی برنامه‌های آموزشی، بهبود خدمات بهداشتی و زیرساخت‌ها استفاده کرد، تاکنون عملاً سهم ناچیزی به مردم رسیده است. در همین حال، به دلیل رونق صنعت نفت، اجاره‌ها و قیمت مواد غذایی به شدت افزایش یافته است. علاوه بر این، شکایات مربوط به فساد نیز رو به افزایش است.
علاوه بر این، شرکت اکسون موبیل  در زمان انعقاد قرارداد اولیه اکتشاف نفت با دولت گویان در جورج‌تاون، پایتخت این کشور، این دولت را فریب داده است. 75 درصد از درآمدها به طور مستقیم به کنسرسیوم اکتشافی به رهبری این شرکت آمریکایی – برای «جبران هزینه» – می رود، در حالی که کنسرسیوم و دولت هر کدام نیمی از 25 درصد باقی مانده را دریافت می کنند. با این حال، گویان از سهم خود برای پرداخت مالیات هایی که  در واقع کنسرسیوم باید بپردازد، استفاده می کند: تضمینی برای سودی هنگفت. طبق گزارش رویترز در روز سه‌شنبه، از 11.25 میلیارد دلار درآمد در سال 2023، 6.33 میلیارد دلار آن سود خالص بوده است: برای مقایسه این مقدار سود معادل ۴۹ درصد سودی است که شرکت تراشه هوش مصنوعی در سال گذشته به دست آورده است.

تسریع استخراج از میدان استابروک  تنش‌ها بین گویان و ونزوئلا، همسایه غربی آن را افزایش می‌دهد.  منطقه مورد مناقشه،  Essequibo  است که حدود سه چهارم قلمرو گویان را تشکیل می دهد و ونزوئلا آن را  مطالبه می کند. گویان برای توجیه حاکمیت خود بر این منطقه، باید به دسیسه های قدرت های استعماری اروپا در قرن نوزدهم متوسل شود. به گفته ونزوئلا، میدان استابروک   بخشی از  Essequibo  است. اگر این منطقه تحت کنترل ونزوئلا قرار گیرد، این کشور می‌تواند میلیاردها دلار درآمد کسب کند:  این امر برای گویان یک فاجعه خواهد بود.
گویان از حمایت آمریکا استقبال می‌کند، اما به دنبال راه حلی مسالمت‌آمیز برای مناقشه مرزی با ونزوئلا است
با توجه به تنش‌های موجود با ونزوئلا، گویان از حمایت‌هایی که واشنگتن از مدتی قبل به آن ارائه می‌دهد، استقبال می‌کند. دولت بایدن به طور واضح ادعاهای ارضی ونزوئلا را رد کرده و همچنین قصد ندارد اکسون موبیل  را رها کند. به همین دلیل، گویان حتی چشم‌اندازی برای دریافت کمک نظامی نیز دارد. گاهی اوقات صحبت از پایگاه‌های نظامی احتمالی ایالات متحده در خاک گویان می‌شود،  اما جورج‌تاون تاکنون این موضوع را تکذیب کرده است.

در همین حال، گویان و ونزوئلا توافق کرده‌اند که بدون دخالت قدرت‌های خارجی، اما با میانجیگری کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب، این اختلاف را حل و فصل کنند.  در همین راستا، گویان اخیراً  شروع به همکاری نزدیک‌تر با چین کرده است. روابط خوب چین با ونزوئلا  این احتمال را  ایجاد می‌کند که پکن  بتواند با موفقیت  بین دو طرف  صلح برقرار کند،  امری که به هر حال به نفع چین  نیز خواهد بود:  علاوه بر شرکت‌های آمریکایی Hess (30٪) ، کنسرسیومی که توسط اکسون موبیل  با سهم 45٪ اداره می‌شود و میدان استابروک  را  توسعه می‌دهد،  شامل شرکت ملی نفت فراساحلی چین  نیز با 25٪  سهم  می‌شود.