تحلیل انتخابات ریاست جمهوری ایران: رقابت ساختگی بین سعید جلیلی و مسعود پزشکیان

سعید حسن زاده

انتخابات ریاست جمهوری ایران در دور دوم بین سعید جلیلی و مسعود پزشکیان بیشتر به یک نمایش از پیش تعیین شده شباهت دارد تا یک رقابت دموکراتیک واقعی. شواهد متعددی حاکی از آن است که این انتخابات به منظور حفظ کنترل نظام جمهوری اسلامی بر فرآیند انتخاباتی طراحی شده است، بدون اینکه اجازه تغییرات واقعی در کشور داده شود.

گزینه‌های محدود و کنترل شده

یکی از بارزترین نشانه‌های این بازی از پیش تعیین شده، محدودیت شدید در انتخاب نامزدهاست. بسیاری از نامزدهای مستقل توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شده‌اند، و نتیجه آن حضور تنها گزینه‌هایی است که بیشتر مورد تأیید نظام هستند. سعید جلیلی و مسعود پزشکیان هر دو از افرادی هستند که به نوعی تحت کنترل و تأیید نظام قرار دارند. این وضعیت نشان‌دهنده این است که انتخاب بین این دو نامزد نمی‌تواند تغییرات اساسی در سیاست‌های کلان کشور ایجاد کند.

  حفظ ساختار قدرت موجود

سعید جلیلی به عنوان یک اصولگرا با دیدگاه‌های تندروانه و مسعود پزشکیان به عنوان یک اصلاح‌طلب معتدل، هر دو نقش خود را در حفظ ساختار قدرت موجود ایفا می‌کنند. جلیلی با سابقه‌ای در سیاست خارجی که منتقدان زیادی داشته، و پزشکیان که هرچند به عنوان یک اصلاح‌طلب شناخته می‌شود اما همواره در چارچوب‌های تعیین شده نظام فعالیت کرده است، نمایانگر تلاشی برای حفظ وضعیت موجود بدون تغییرات واقعی و بنیادین هستند.

توهم انتخاب

با حضور دو نامزد نهایی که هر دو به نوعی مورد تأیید نظام هستند، انتخابات به عنوان تلاشی برای ایجاد توهم انتخاب آزاد و دموکراتیک در جامعه دیده می‌شود. این امر به نفع نظام است که نشان دهد انتخابات آزاد برگزار شده است، در حالی که در واقعیت گزینه‌های واقعی و متفاوتی برای انتخاب وجود ندارد. این توهم انتخاب ابزاری است برای مشروعیت بخشیدن به حکومت و تقویت جایگاه آن در داخل و خارج از کشور.

  جلوگیری از حضور نامزدهای مستقل

رد صلاحیت گسترده نامزدهای مستقل، نشانه‌ای واضح از تلاش نظام برای جلوگیری از ورود افرادی است که ممکن است سیاست‌های متفاوت و اصلاح‌طلبانه‌ای را دنبال کنند. این موضوع نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی به هیچ وجه تمایلی به پذیرش تغییرات اساسی در سیاست‌های کلان خود ندارد. حضور جلیلی و پزشکیان به عنوان نامزدهای نهایی، تنها به معنای جلوگیری از هرگونه تغییر واقعی است.

  تأیید وفاداری به نظام

هر دو نامزد نهایی از افرادی هستند که وفاداری خود را به نظام ثابت کرده‌اند. انتخاب این دو نفر به عنوان نامزدهای نهایی، نشان‌دهنده این است که جمهوری اسلامی قصد دارد قدرت را در دستان افرادی نگه دارد که به سیاست‌ها و اصول نظام پایبند هستند و از آن حمایت می‌کنند. این تأیید وفاداری، ابزاری است برای حفظ کنترل نظام بر تمامی جنبه‌های حاکمیت و جلوگیری از هرگونه تهدید احتمالی از سوی مخالفان.

  مدیریت نتایج انتخابات

در گذشته، سلامت انتخابات در ایران با شک و تردیدهای زیادی مواجه بوده است. احتمال دخالت در نتایج انتخابات و مدیریت آن به گونه‌ای که نامزدهای مورد نظر نظام به قدرت برسند، یکی دیگر از دلایلی است که این انتخابات را به عنوان یک بازی از پیش تعیین شده توصیف می‌کند. این مدیریت نتایج، به جمهوری اسلامی این امکان را می‌دهد که همچنان کنترل کامل بر قدرت سیاسی را حفظ کند و از بروز تغییرات ناخواسته جلوگیری نماید.

  با توجه به موارد فوق

انتخابات ریاست جمهوری ایران بین سعید جلیلی و مسعود پزشکیان، به جای اینکه نمایانگر یک رقابت دموکراتیک واقعی باشد، بیشتر یک نمایش از پیش تعیین شده توسط جمهوری اسلامی است. با محدود کردن گزینه‌ها، جلوگیری از حضور نامزدهای مستقل، و مدیریت نتایج انتخابات، نظام تلاش دارد تا کنترل کامل خود را بر قدرت حفظ کند و از هرگونه تغییرات واقعی جلوگیری نماید. این امر نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی به دنبال تداوم وضعیت موجود است و هیچ تمایلی به پذیرش تغییرات بنیادین و اصلاحات واقعی ندارد.