غرب و سازمان همکاری شانگهای (نشست سران سازمان همکاری شانگهای)

نوشته یورگ کروناور

منتشر شده در یونگه ولت

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، روز پنجشنبه در نشست سران سازمان همکاری شانگهای (SCO) در آستانه رسماً تأیید کرد که روسیه آماده آغاز مذاکرات صلح با اوکراین است. او یادآوری کرد که در اواسط ژوئن شرایط خود را برای آتش‌بس اعلام کرده بود: بی‌طرفی آینده اوکراین و واگذاری چهار منطقه‌ای که روسیه اشغال کرده است. همانطور که اکنون مشخص شده، در اواخر مارس ۲۰۲۲، مسکو هنوز آماده بود از الحاق سرزمین‌های فراتر از کریمه صرف‌نظر کند و به تضمین عدم پیوستن کی‌یف به پیمان‌های نظامی بسنده کند. اما از زمانی که اوکراین، با تشویق یکی از نخست‌وزیران شکست‌خورده بریتانیا – که اکنون تعدادشان کم نیست – این پیشنهاد را رد کرد، پوتین علاوه بر بی‌طرفی اوکراین، بر دستاوردهای ارضی نیز پافشاری می‌کند. با این حال، همانطور که در آستانه تأیید کرد، او آماده مذاکره است.

علاوه بر این، او در پایتخت قزاقستان از دیگر کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای برای تلاش‌هایشان در میانجی‌گری بین مسکو و کی‌یف تشکر کرد. به ویژه چین همواره تلاش کرده است تا کشت و کشتار و بمباران را متوقف و طرفین را به میز مذاکره بازگرداند. در آستانه، رئیس جمهور شی جین‌پینگ بار دیگر در این مورد با پوتین گفتگو کرد. هند، عضو دیگر سازمان همکاری شانگهای نیز تلاش کرده است از طریق دیپلماتیک به نتایجی دست یابد. در میان شرکای گفتگوی سازمان همکاری شانگهای، چندین کشور را می‌توان یافت که حتی به موفقیت‌های ملموس میانجی‌گری دست یافته‌اند، مانند بازگشایی دریای سیاه برای حمل و نقل غلات یا تبادل اسرا: در این زمینه به ویژه ترکیه، عربستان سعودی و امارات متحده عربی برجسته شده‌اند. پوتین همچنین در آستانه با همتای ترک خود رجب طیب اردوغان درباره گام‌های احتمالی به سوی آتش‌بس بحث کرد؛ اردوغان خوش‌بین بود که با میانجی‌گری ترکیه، صلحی که «هر دو طرف را راضی کند» امکان‌پذیر است.

آنچه تاکنون برای مذاکرات صلح کم بود، نه آمادگی روسیه برای گفتگو و نه آمادگی جنوب جهانی – که سازمان همکاری شانگهای و کشورهای شریک آن به آن تعلق دارند – برای میانجی‌گری بین دو طرف بود. آنچه کم بود، آمادگی غرب برای پذیرش بی‌طرفی اوکراین بود؛ زیرا با این امر، گسترش یوروآتلانتیک که پوتین در آستانه آن را مورد انتقاد قرار داد، در اروپای شرقی به پایان می‌رسید. تا زمانی که ایالات متحده و کشورهای اروپای غربی بر گسترش خود پافشاری می‌کنند، کشورهای جنوب جهانی و اعضای سازمان همکاری شانگهای هر کاری انجام دهند، صلح در اوکراین در افق دیده نمی‌شود. به محض اینکه غرب آماده پذیرش پایان قدرت مطلق معمول خود شود، جنوب جهانی – همانطور که در آستانه به وضوح قابل مشاهده بود – آماده تلاش‌های میانجی‌گری با چشم‌انداز موفقیت است.