«چین از ما جلو زده است». آمریکا در بنبست جدیدترین سلاحها
وزیر نیروی هوایی آمریکا کندال: هزینه هواپیمای پیشرفته باید به یک سوم کاهش یابد
آندری کوتس
مسکو، 5 ژوئیه – ریانووستی، آندری کوتس. به نظر میرسد جنگنده نسل ششم آمریکایی با مشکلاتی مواجه شده است. زمانبندی ساخت هواپیمای پیشرفته در چارچوب برنامه NGAD (برتری هوایی نسل بعدی) ممکن است به دلیل هزینههای نجومی پیشبینی شده و پیچیدگی فنی این ماشین، به طور جدی به تعویق بیفتد. پنتاگون از این پروژه صرف نظر نمیکند، اما قادر نیست بگوید چه زمانی این جنگنده وارد خدمت خواهد شد. در این گزارش ریانووستی، به مشکلات NGAD میپردازیم.
گران و پیچیده
نمایندگان کنگره که در ماه ژوئن پیشنویس بودجه سال مالی 2026 را بررسی میکردند، اشاره کردند که NGAD بار مالی بیش از حدی است. حتی تولید یک سری کوچک را از نظر اقتصادی غیرقابل توجیه دانستند. تحلیلگران با مطالعه تجربه عملیات ویژه نظامی به این نتیجه رسیدند که در یک درگیری با شدت بالا، تعداد به اندازه برتری فناورانه اهمیت دارد.
فرانک کندال، وزیر نیروی هوایی، قاطعانه با تعطیلی برنامه مخالفت کرد و جایگزینی پیشنهاد داد: بازنگری در طراحی جنگنده پیشرفته و الزامات آن برای کاهش هزینه نهایی. در حال حاضر، طبق برآوردها، یک هواپیمای نسل ششم حداقل سه برابر گرانتر از نسل قبلی F-35 است – تا 300 میلیون دلار برای هر واحد. حتی با در نظر گرفتن تورم و سایر عوامل موثر بر قیمتگذاری، این به طور قابل توجهی فراتر از امکانات بودجه نظامی میانمدت است.
کندال اذعان کرد: «این پلتفرم در شکل فعلی بسیار گران است. امیدواریم در طول کارهای آینده هزینه را کاهش دهیم، در حالت ایدهآل به سطح F-35. اما حتی F-35 هم بسیار گران است. با این حال، NGAD همچنان در اولویت نیروی هوایی قرار دارد. ما به بررسی مفهوم طراحی این هواپیمای پنهانکار ادامه میدهیم تا راههایی برای صرفهجویی در هزینهها پیدا کنیم، در حالی که ویژگیهای اصلی رزمی را حفظ میکنیم.»
یکی از گزینههای کاهش چشمگیر هزینهها، صرف نظر کردن از موتور تطبیقپذیر است. پیش از این، پنتاگون سیستم پیشرانش جنگنده را کارت ویزیت آن میدانست. این سیستم قادر است خود را با شرایط پرواز تطبیق دهد و پیکربندی خود را برای تأمین بهترین پیشرانش و کارایی در هر شرایطی تغییر دهد. این امر ویژگیهای سرعت و ارتفاع هواپیما را بهبود میبخشد و مصرف سوخت را کاهش میدهد. با این حال، اکنون در وزارت دفاع امکان توسعه جایگزینی ارزانتر مورد بحث است.
مشخصات محرمانه
برنامه NGAD کاملاً محرمانه است، مشخصات فنی و تاکتیکی و ظاهر هواپیما ناشناخته است. کار چندین سال است که ادامه دارد. در سپتامبر 2020، طبق گزارشهای نظامیان آمریکایی، یک نمونه اولیه در مقیاس کامل برای اولین بار به پرواز درآمد. این جنگنده که F-X نام گرفته، قادر است بدون سوختگیری مجدد، ماموریتهای رزمی را در نزدیکی مرزهای چین انجام دهد و همچنین بمبافکنها را برای نفوذ به پدافند هوایی دشمن در عمق خاک آن همراهی کند. این هواپیما برای رادارهای فرکانس بالا و پایین کاملاً نامرئی است و سلاحهای بسیار بیشتری نسبت به F-22 (نسل پنجم) حمل میکند. NGAD قرار است در دهه 2030 جایگزین آنها شود.
تحلیلگران حدس میزنند که این مجموعه پیشرفته از نظر اندازه کمتر از یک بمبافکن نیست. همچنین خاطرنشان کردند که این ماشین احتمالاً به سلاح لیزری مجهز خواهد شد. ظاهر F-X موضوعی برای گمانهزنی است. اطلاعات قابل اعتمادی وجود ندارد. با این حال، هنوز در سال 2018، وزارت دفاع ویدیویی منتشر کرد که با مدلسازی کامپیوتری ایجاد شده بود. در آنجا یک «نامرئی» معمولی نشان داده شد: یک هواپیمای «بدون دم» با خطوط بیرونی نرم و حداقل لبههای تیز.
بدنه هواپیما با طرح یکپارچه با بالهای بلند و جفت محفظه موتور در زیر بدنه ساخته شده است. دو موتور توربوجت با خروجیهای مسطح. با توجه به کابین شیشهای، این یک نسخه خلباندار است. اما بسیاری از کارشناسان معتقدند که جنگنده نسل ششم باید بدون سرنشین باشد. با این حال، اینکه آیا هواپیمای جدید شبیه به مفهوم نشان داده شده در ویدیو است یا خیر، رازی سر به مهر است.
علیه چین
برنامه NGAD یک خانواده کامل از سیستمهای مرتبط برای نبرد هوایی است. نه تنها جنگندهها، بلکه هواپیماهای بدون سرنشین، وسایل نقلیه مداری و همچنین پلتفرمهایی در فضای سایبری. به همین دلیل NGAD گاهی «سیستم سیستمها» نامیده میشود. هواپیماها در هوا به تنهایی عمل نمیکنند. فرانک کندال گفت که «ارتشی از پهپادها» به آنها متصل خواهند شد. هر جنگنده میتواند همزمان پنج وسیله پرنده را کنترل کند.
وزیر نیروی هوایی تأکید کرد که مشخصات این پهپادها و همچنین ظاهر آنها هنوز محرمانه است. اما رد نکرد که خط تولید پهپادها زودتر از جنگنده معرفی شود. ایالات متحده سالهاست که روی مفهوم «همراه وفادار» (Loyal Wingman) کار میکند. صحبت از یک پهپاد است که برخی از وظایف خلبان را بر عهده میگیرد: شناسایی، حمله، مقابله الکترونیکی. وظیفه اصلی – عمل در جایی است که برای انسان خطرناک است. به عنوان مثال، در مناطقی که توسط سیستم پدافند هوایی چند لایه دشمن پوشش داده شده است.
در روسیه، همراهان بدون سرنشین مشابهی برای جنگنده نسل پنجم Su-57 در حال توسعه هستند. اینها پهپادهای سنگین نامرئی S-70 «Okhotnik» هستند. آنها نه تنها میتوانند همراهی کنند، بلکه میتوانند به طور مستقل ماموریتهای رزمی را انجام دهند. خلبان دستیار الکترونیکی را مستقیماً از کابین کنترل میکند. و به لطف فناوریهای کمردپا، هم جنگنده و هم پهپاد حتی در شرایط فعالیت بالای پدافند هوایی دشمن موثر هستند.
با این حال، در پنتاگون، رقبای اصلی جنگنده پیشرفته را نه هواپیماهای روسی، بلکه هواپیماهای چینی میدانند. پکن در توسعه هواپیمای نسل ششم پیشرفت قابل توجهی داشته و مفهوم خود را در نمایشگاه Airshow China در سال 2021 ارائه کرد. مشخصات فنی و تاکتیکی و قابلیتهای رزمی فاش نشده است، اما میدانیم که تولید انبوه برای سال 2035 برنامهریزی شده است.
آمریکاییها بسیار نگران عقب ماندن از جمهوری خلق هستند. پنتاگون به طور منظم بازیهای نظامی و شبیهسازیهای کامپیوتری درگیری مسلحانه با چین بر سر تایوان را انجام میدهد. در اکثر سناریوها، ایالات متحده شکست میخورد و ارتش آزادیبخش خلق موفق میشود در جزیره مستقر شود. در یکی از آخرین شبیهسازیها، آمریکاییها پیروز شدند، اما با تقلب جدی: با انتقال عملیات نظامی به آینده نزدیک. یعنی نه تنها از نمونههای موجود تجهیزات و تسلیحات استفاده کردند، بلکه از نمونههای پیشرفته که امروز فقط روی کاغذ وجود دارند نیز بهره بردند. در این سناریو، جنگندههای نسل ششم نقش اصلی را داشتند.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 