کنترل کامل حزب کمونیست بر اقتصاد موفق چین

حزب کمونیست، چین را به سمت تحقق طرح اقتصادی از طریق تعمیق اصلاحات و گشایش هدایت می کند

توسط چو دایه و ما جینجینگ

گلوبال تایمز

با توجه به اینکه انتظار می رود حزب کمونیست چین (ح.ک.چ) هفته آینده یک نشست مهم با موضوع اصلاحات برگزار کند، نگاهی به دستاوردهای قابل توجه چین در تعمیق همه جانبه اصلاحات وبازگشایی در طول دهه گذشته، که زیربنای توسعه با کیفیت بالای چین در برابر وضعیت پیچیده ژئو-اقتصادی جهانی بود، پنجره ای حیاتی برای آنچه از نشست آینده انتظار می رود ارائه می دهد.

جلسه سوم کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، که اغلب با عنوان پلنوم سوم شناخته می شود، اهمیت بسزایی در توسعه اقتصادی و اجتماعی چین داشته است، زیرا دستور کار اصلاحات را از زمان پلنوم سوم در سال 1978 که آغاز اصلاحات وبازگشایی چین بود، که به خروج چین از یک کشور عقب مانده کشاورزی به دومین اقتصاد بزرگ جهان کمک کرد، ترسیم کرده است. از زمان برگزاری پلنوم سوم کمیته مرکزی حزب کمونیست چین در سال 2013، که عصر تعمیق همه جانبه اصلاحات را آغاز کرد، چین شاهد توسعه اجتماعی و اقتصادی بیشتری علی رغم چالش های خارجی و داخلی بوده و به پیشگام و سازنده صلح و توسعه جهانی و نیروی محرکه در شکل دهی به یک ساختار حکمرانی جهانی عادلانه و موثرتر تبدیل شده است.

امروز، در حالی که جهان در حال گذر از میان مه تنش های ژئوپلیتیکی فزاینده، کندی رشد اقتصادی و تکه تکه شدن اقتصاد و امور مالی جهانی ناشی از افزایش حمایت گرایی برخی از قدرت های غربی است، انتظارات داخلی و جهانی برای پلنوم سوم آینده بسیار بالاست. بسیاری در چین و سراسر جهان پیش بینی می کنند که این نشست با تعمیق بیشتر اصلاحات وبازگشایی دومین اقتصاد بزرگ جهان را به سمت توسعه سطح بالاتر سوق دهد و به ثبات و امنیت در جهانی پر از آشوب کمک کند.

اقتصاددانان چینی گفتند، از زمان برگزاری نشست سوم کمیته مرکزی حزب کمونیست چین (CPC) هجدهمین دوره، چین در اصلاحات وبازگشایی خود به دستاوردهای جامع دست یافته است که راه را برای تحقق هدف دومین صد سالگی کشور برای ساختن یک کشور سوسیالیستی مدرن که تا سال 2049 مرفه، قوی، دموکراتیک، فرهنگی پیشرفته و هماهنگ باشد، هموار می کند.
از زمانی که شی جین‌پینگ بیش از یک دهه پیش به عنوان رهبر چین منصوب شد، این کشور وارد «عصر جدیدی» شده است. در حالی که جهان امروزی دستخوش تغییرات بزرگی شده که در قرن اخیر بی‌سابقه است، قدرت اقتصادی چین افزایش یافته و نفوذ بین‌المللی آن به طور مداوم رشد کرده است. اصلاحات نشانه اصلی این دوره هستند.

با برگزاری سومین جلسه عمومی کمیته مرکزی بیستم حزب کمونیست چین در تاریخ ۱۵ ژوئیه در پکن، که عمدتاً به بررسی مسائلی مرتبط با تعمیق جامع اصلاحات و پیشبرد مدرنیزاسیون چینی می‌پردازد، تحلیل‌گران یادآور شدند که پیشرفت اقتصادی چین که حاصل تلاش‌های بی‌وقفه حزب در پیشبرد اصلاحات و بازگشایی است، به رفاه و امنیت جهانی کمک کرده است.

اقتصاد چین به رشدی تاریخی دست یافته است، به طوری که تولید ناخالص داخلی از ۵۳.۹ تریلیون یوان در سال ۲۰۱۲ به ۱۲۶ تریلیون یوان (۱۸ تریلیون دلار) در سال ۲۰۲۳ رسیده است. برای سال‌ها، چین حدود ۳۰ درصد از رشد تولید ناخالص داخلی جهانی را به خود اختصاص داده است.

نقش تعیین‌کننده بازار

یو میائوجیه، رئیس دانشگاه لیائونینگ، به گلوبال تایمز گفت که تحت رهبری قوی کمیته مرکزی حزب کمونیست با محوریت شی جین‌پینگ، کشور به اصلاحات عمیقی در ساخت بازار داخلی یکپارچه و تشکیل ساختار جدیدی از بازگشایی همه‌جانبه پرداخته و دستاوردهای قابل‌توجهی در ارتقای اقتصاد بازار، نوآوری‌های علمی و فناوری و بازگشایی در سطح بالاتر به دست آورده است.

یکی از ویژگی‌های برجسته سال‌های اخیر این است که اقتصاد چین توانسته است در عین اجرای اصلاحات ساختاری خود که به اقتصاد نیروی جدیدی برای رشد پایدارتر و با کیفیت بالاتر می‌بخشد، نرخ رشد نسبتاً سریعی را حفظ کند.

همزمان با سیاست‌های کشور برای بهینه‌سازی تخصیص منابع و تسهیل انتقال صنایع سنتی، صنایع نوظهور گسترش سریعی یافتند و صنعت خدمات همچنان به رشد و برجستگی خود ادامه داد.

تصمیم اصلاحی در سال ۲۰۱۳ اعلام کرد که هدف چین این است که بازار نقشی «تعیین‌کننده» در تخصیص منابع ایفا کند. از طریق اجرای اصلاحات ساختاری از سمت عرضه، کشور اقتصاد را به سوی توسعه با کیفیت بالا سوق داد و به ساخت الگوی توسعه جدیدی پرداخته است. این در حالی صورت گرفت که کشور با چالش‌های عمده‌ای مانند فشارهای اقتصادی ناشی از تاثیرات مداوم پاندمی COVID-19، افزایش حمایت‌گرایی و سرکوب از سوی کشورهای غربی و خطرات مرتبط با بخش املاک و بدهی‌های دولت محلی مواجه بود.

بر اساس گزارش شین‌هوا، از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۳، نسبت ارزش افزوده تولیدات با فناوری پیشرفته در کل ارزش افزوده تولیدات شرکت‌های صنعتی بزرگ از ۹.۴ درصد به ۱۵.۷ درصد افزایش یافته است، در حالی که نسبت بخش تولید تجهیزات از ۲۸ درصد به ۳۳.۶ درصد افزایش یافته است.
ارزش افزوده بخش خدمات ۵۴.۶ درصد از تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۳ را به خود اختصاص داده است، در حالی که این میزان در سال ۲۰۱۲، ۴۵.۵ درصد بود و سهم تقاضای داخلی در رشد اقتصادی کشور از ۱۰۵.۸ درصد در سال ۲۰۱۲ به ۱۱۱.۴ درصد در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.

کائو هپینگ، اقتصاددان دانشگاه پکن، به گلوبال تایمز گفت که تحت رهبری حزب کمونیست، اقتصاد چین توانسته است نرخ رشد خود را تقریباً دو برابر سایر اقتصادهای بزرگ توسعه‌یافته حفظ کند و اقتصاد چین وارد دوره‌ای از پیشرفت پایدار در ارتقاء ساختار اقتصادی و پذیرش فناوری‌های جدید شده است، به تدریج مدل تولید خود را از تولید خط مونتاژ سنتی به تولید متصل و اشتراکی با حمایت فناوری‌های دیجیتال پیشرفته تغییر داده است.

چنین تحولی بدون رهبری قاطع حزب در ارتقای پیشرفت علمی و فناوری که اجازه می‌دهد اقتصاد دیجیتال به همه بخش‌های اقتصاد نفوذ کند، غیرممکن بود و همه این‌ها در شرایط محیط خارجی چالش‌برانگیز که با کاهش سرعت جهانی و فشار جداشدگی و جنگ فناوری به رهبری آمریکا علیه چین همراه است، اتفاق افتاده است.

اکنون چین در زیرساخت‌های دیجیتال پیشروی جهان است و اقتصاد دیجیتال اکنون حدود ۴۴ درصد از تولید ناخالص داخلی چین را تشکیل می‌دهد. کائو یادآور شد: «در برخی زمینه‌ها مانند نصب ایستگاه‌های پایه بی‌سیم ۵G، چین بسیار جلوتر از آمریکا و سایر اقتصادهای بزرگ است.»
Cao [کائو] پیش بینی کرد که در پنج سال آینده، نسبت اقتصاد دیجیتال چین به تولید ناخالص داخلی ملی می تواند به بیش از 50 درصد برسد که نشان دهنده گذار موفقیت آمیز به الگوی رشدی مبتنی بر فناوری های دیجیتال است.

رهبری این کشور در طول سال ها از طریق تعمیق اصلاحات و آزادسازی پویایی بازیگران بازار، توسعه با کیفیت بالا و رشد مبتنی بر نوآوری را ترویج کرده است.

سیستم لیست منفی برای دسترسی به بازار به طور جامع اجرا شد که امکان ورود به مناطقی را فراهم می کند که به طور صریح در لیست ممنوع نشده اند و اصلاحات مالی برای تسهیل تامین مالی شرکت های خصوصی ترویج شد.

آمارهای متعددی اثرات آشکار این تلاش ها را نشان داده است.

این کشور در سال 2023 شاهد تزریق 3.33 تریلیون یوان به تحقیق و توسعه (R&D) بود که 2.64 درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می دهد، در حالی که این رقم در سال 2012، 1.91 درصد بود.

طبق گزارش شاخص جهانی نوآوری که توسط سازمان جهانی مالکیت فکری منتشر شده است، رتبه چین از 34 در سال 2012 به 12 در سال گذشته جهش کرده است.

Yu [یو] گفت: «با سرمایه‌گذاری سنگین در تحقیق و توسعه، ظرفیت نوآوری اصلی چین و تحقیق و توسعه فرآیند تقریباً می‌تواند با اقتصادهای توسعه‌یافته‌ای مانند ایالات متحده رقابت کند»، و خاطرنشان کرد که ظرفیت صنعتی چین نیز با بخش خودروهای الکتریکی (EV) برجسته است.

شرکت‌های خصوصی متعدد چینی، مانند تولیدکننده خودروهای برقی BYD و سازنده باتری CATL، به دلیل رقابت‌پذیری محصولاتشان به شهرت جهانی دست یافته‌اند و اکنون شرکت‌های خصوصی بیشتری پیشگام چین در بخش‌های نوظهور هستند.
ژانگ جینگرو، مدیر شرکت خصوصی فضایی چین «لند اسپیس» به گلوبال تایمز گفت: «شرکت ما مستقیما از سیاست های حزب کمونیست و کشور برای تشویق سرمایه خصوصی در بخش های نوظهور و فناورانه و همچنین زیرساخت های نوین بهره مند می شود.» این شرکت در جولای سال گذشته، اولین موشک حامل سوخت مایع اکسیژن-متان جهان را به مدار زمین پرتاب کرد.

باز گشایی کنترل شده در سطح بالا:

از زمان برگزاری نشست سوم کمیته مرکزی حزب کمونیست چین (دوره هجدهم)، کمیته مرکزی حزب با در نظر گرفتن الزامات داخلی و بین المللی، دستور کار گسترده تری را برای باز شدن بیشتر در زمینه های مختلف و با عمق بیشتر برای گسترش فضای رشد جدید برای اقتصاد، در نظر گرفته است.

شی جین پینگ بارها تاکید کرده است که درِ باز شدن چین به روی جهان تنها بازتر خواهد شد و او «باز شدن نهادی» را در اولویت قرار داده است.

شی جین پینگ در دومین نشست کمیسیون مرکزی برای تعمیق همه جانبه اصلاحات (CCCDR) در جولای ۲۰۲۳ گفت: «ایجاد سیستم‌های جدید برای یک اقتصاد باز در سطح بالاتر، اقدامی راهبردی برای ارتقای اصلاحات و توسعه از طریق باز شدن است.»

در طول ده سال گذشته، چین متعهد به ایجاد یک سیستم جدید برای اقتصاد باز در سطح بالاتر بوده است که به نوبه خود باعث تقویت اصلاحات عمیق در کشور می شود و در عین حال، حکمت و راه حل چین را برای یک اقتصاد جهانی باز ارائه می دهد.

وان ژه، اقتصاددان و استاد دانشکده کمربند و جاده دانشگاه پکن به گلوبال تایمز گفت: «چین گفته است که متعهد به اصلاحات و باز شدن است و هرگز درِ خود را به روی جهان نخواهد بست. چین با سوالات برخی کشورهای غربی مواجه است، اما همچنان به همکاری عمیق‌تر با سایر نقاط جهان در مقیاس بزرگ‌تر، که با ابتکار کمربند و جاده (BRI) نشان داده می‌شود، ادامه می‌دهد.»
داده‌های رسمی نشان می‌دهد که چین تا ژانویه، توافق‌نامه‌های تجارت آزاد با ۲۹ کشور و منطقه امضا کرده و بیش از ۲۳۰ توافق‌نامه همکاری «ابتکار کمربند و جاده» (BRI) با بیش از ۱۵۰ کشور و بیش از ۳۰ سازمان بین‌المللی امضا کرده است. در دهمین سالگرد BRI، این پلتفرم همکاری به عنوان یک کالای عمومی بین‌المللی محبوب تبدیل شده و محرک‌های جدیدی برای رشد اقتصادی جهانی در زمانی که جهان با تغییرات عظیمی مواجه است، اضافه کرده است، وان گفت.

در حالی که توافق‌نامه مشارکت اقتصادی جامع منطقه‌ای به‌طور کامل اجرایی شده است، چین در حال تلاش برای پیوستن به توافق‌نامه جامع و پیشرفته مشارکت ترانس-پاسیفیک (CPTPP) و توافق‌نامه مشارکت اقتصاد دیجیتال (DEPA) است.

این کشور محدودیت‌های مالکیت خارجی برای شرکت‌های اوراق بهادار، شرکت‌های مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری اوراق بهادار، شرکت‌های آینده‌نگر و شرکت‌های بیمه عمر را لغو کرده است.

تا ژانویه، ۲۴ بانک جهانی مهم سیستماتیک خارجی نهادهایی را در سرزمین اصلی چین تأسیس کرده‌اند و تقریباً نیمی از ۴۰ شرکت برتر بیمه جهان وارد بازار سرزمین اصلی چین شده‌اند، طبق داده‌های اداره ملی تنظیم مالی (NFRA).

دستاوردهای درخشان کشور تحت رهبری حزب کمونیست چین (CPC) مزایای سیستم سوسیالیستی را نشان داده است. حزب کمونیست چین با پایبندی به رویکرد مردم‌محور، مردم چین را متحد کرده و آن‌ها را به دستاوردهای قابل‌توجهی رسانده است، به ویژه از زمان کنگره ملی هجدهم CPC تحت رهبری کمیته مرکزی حزب کمونیست چین با محوریت شی جین‌پینگ.

آن‌ها با وجود چالش‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت از جمله روند ضد جهانی‌سازی که توسط برخی کشورهای غربی پیش برده می‌شود، پیر شدن جمعیت و تقاضای ضعیف، به اقتصاد چین اطمینان کامل دارند. «انتظار می‌رود سومین جلسه عمومی کمیته مرکزی بیستم CPC بر اصلاحات جامع، سیستماتیک و عمیق متمرکز شود و به یک نقطه عطف دیگر در اصلاحات و بازگشایی چین تبدیل شود»، یو گفت و خاطرنشان کرد که رشد اقتصادی چین پس از اصلاحات عمیق‌تر به طور پایدارتر افزایش خواهد یافت.

یو پیش‌بینی کرد که نرخ رشد تولید ناخالص داخلی کشور احتمالاً در سال ۲۰۲۴ به ۵.۳ تا ۵.۴ درصد برسد، که بالاتر از هدف از پیش تعیین شده است.

وان گفت، در آینده، سیاست‌گذاران چینی باید به پیشبرد اصلاحات بازار، تقویت حاکمیت قانون و ارائه سیاست‌های دقیق علیه سیاست «حیاط کوچک و حصار بلند» غرب ادامه دهند.

وان گفت، همانطور که اقتصاد چین وارد مرحله جدیدی از توسعه می‌شود، اصلاحات بیشتری برای تسریع توسعه نیروهای تولیدی با کیفیت جدید به منظور افزایش بهره‌وری کل عوامل و ترویج توسعه با کیفیت بالا نیاز است.

با شرط‌بندی بر چشم‌انداز روشن اقتصادی چین، شرکت‌های چندملیتی همچنان به گسترش فعالیت‌های خود در چین ادامه می‌دهند و از سودهای توسعه اقتصادی با کیفیت بالای چین بهره‌مند می‌شوند، زیرا «سرمایه‌گذاری در چین به معنای سرمایه‌گذاری در آینده است.»

علیرغم عقب نشینی دولت آلمان اخیراً، شرکت مواد غذایی که تولید کننده پپسی هم میباشد ساخت یک کارخانه جدید غذایی در شی‌آن، استان شاآنشی شمال غربی چین را آغاز کرده است، با سرمایه‌گذاری کل به ۱.۳ میلیارد یوان (۱۷۸.۹ میلیون دلار) آغاز کرده است. غول داروسازی سوئیسی، نوارتیس، ساخت دومین سایت تولید خود در چین را با سرمایه‌گذاری کل حدود ۶۰۰ میلیون یوان آغاز کرده است.