چین با موفقیت میانجیگری کرد تا جناحهای فلسطینی برای آشتی «اعلامیه تاریخی» امضا کنند.
نوشتهی یانگ شنگ
منتشر شده در گلوبال تایمز
ترجمه مجله هفته
چین در بحبوحه ناآرامی های جهان، بار دیگر سهم قابل توجهی در برقراری صلح و ثبات ایفا کرد. روز سه شنبه، ۱۴ گروه فلسطینی از جمله فتح و حماس با حمایت کلیدی چین، به اعلامیه تاریخی برای آشتی ملی در پکن دست یافتند. کارشناسان می گویند این اقدام یکی از گام های کلیدی برای مردم فلسطین برای دستیابی به هدف تأسیس کشور و تحقق صلح دیرینه میان فلسطین و اسرائیل خواهد بود.
در همین روز، دمیترو کولبا، وزیر امور خارجه اوکراین نیز سفر خود به چین را آغاز کرد. در حال حاضر، دو مورد از جدی ترین مسائل و درگیری های داغ جهان – درگیری غزه و بحران اوکراین – همچنان باعث خونریزی مردم محلی و ایجاد نگرانی در دستیابی به صلح و بهبود جهانی می شود. به گفته برخی ناظران، به نظر می رسد چین اکنون به مکانی داغ برای کشورهای مختلفی که از هرج و مرج و جنگ در سراسر جهان رنج می برند، برای یافتن راه حل های مسالمت آمیز تبدیل شده است.
تحولات اخیر و آتی در مورد مسئله فلسطین و بحران اوکراین ثابت میکند که چین، که همواره بر موضع خود برای صلح تأکید میکند، نه تنها حرف نمیزند، بلکه اقدامات ملموسی برای کمک به حل و فصل سیاسی درگیری ها انجام میدهد، علیرغم این که ایالات متحده و ائتلافهای نظامی تحت رهبری آمریکا مانند ناتو همچنان به ابهامات و موانع میافزایند. تحلیلگران می گویند چین تلاش های خود را برای اطمینان از اینکه روندهای صلح در مناطق مختلف جهان در نهایت قابل اجرا هستند، ادامه خواهد داد.
اعلامیه تاریخی برای فلسطین
به دعوت طرف چینی، نمایندگان عالیرتبه 14 گروه فلسطینی از روز یکشنبه تا سه شنبه گفتگوی آشتی ملی در پکن برگزار کردند و خبرگزاری شین هوا گزارش داد که گروههای فلسطینی بیانیه پکن را در مورد پایان دادن به انشقاق و تقویت وحدت امضا کردند.
این اولین بار است که 14 گروه فلسطینی برای گفتگوی آشتی در پکن گرد هم می آیند و امید ارزشمندی را برای مردم فلسطین به ارمغان می آورد.
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، روز سه شنبه گفت: «نتیجه اصلی گفتگوی آشتی میان گروههای فلسطینی در پکن، مشخص کردن سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) به عنوان تنها نماینده مشروع همه مردم فلسطین است.»
وانگ که عضو دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین نیز می باشد، این سخنان را در مراسم اختتامیه گفتگوی آشتی میان گروههای فلسطینی ایراد کرد. وی همچنین شاهد امضای اعلامیه پایان دادن به انشقاق و تقویت وحدت توسط 14 گروه فلسطینی بود.
وانگ خاطر نشان کرد که تنها زمانی که گروههای فلسطینی با یک صدا صحبت کنند، صدای عدالت بلند و رسا خواهد بود و تنها زمانی که دست به دست هم دهند و دوشادوش به پیش بروند، میتوانند در آرمان آزادی ملی خود موفق شوند.
ما شائولین، رئیس مؤسسه مطالعات حوضه مدیترانه در دانشگاه بینالمللی مطالعات ژجیانگ، روز سهشنبه به گلوبال تایمز گفت که این اعلامیه کاملاً تاریخی، مهم و بیسابقه است. اولاً اینکه در گذشته گفتوگوهای آشتی که توسط قدرتهای اصلی منطقهای در خاورمیانه برگزار میشد، فقط بین فتح و حماس بود، اما این بار چین نمایندگان 14 گروه را گردهم آورد و این بدان معناست که این اعلامیه بیشترین شمول و مشروعیت را دارد و مورد قبول همه گروههای سیاسی اصلی در فلسطین است.
«دوم، این امر باعث میشود روند آشتی فلسطین دیگر صرفاً یک موضوع منطقهای نباشد، بلکه به مسئلهای تبدیل شود که برای صلح بینالمللی تحت نظارت بینالمللی اهمیت دارد. بنابراین، این اعلامیه تنها یک سند نیست، بلکه یک نقشه راه قابل اجرا با حمایت بینالمللی و نظارت از سوی کشورهای بزرگ منطقهای و همچنین اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد است».
سوم، تعیین سازمان آزادیبخش فلسطین (PLO) به عنوان تنها نماینده قانونی تمامی مردم فلسطین به این معنی است که همه جناحهای دیگر، از جمله حماس و جنبش جهاد اسلامی فلسطین، باید به سازمان آزادیبخش فلسطین بپیوندند یا دوباره با آن متحد شوند، تا فلسطین بتواند انتخابات جدیدی برگزار کند و به عنوان یک کشور واحد با جهان خارج تعامل کند و این امر برای آینده مسئله فلسطین و اسرائیل مهم است، ما اشاره کرد.
به گفته وزارت خارجه چین، فرستادگان دیپلماتیک به چین یا نمایندگان آنها از مصر، الجزایر، عربستان سعودی، قطر، اردن، سوریه، لبنان، روسیه و ترکیه و همچنین نمایندگان ۱۴ جناح اصلی فلسطینی در مراسم اختتامیه شرکت کردند.
راهی به سوی صلح
وانگ در مراسم اختتامیه گفت: «برای کمک به خروج از درگیری و بنبست کنونی، چین یک طرح سه مرحلهای پیشنهاد میکند: مرحله اول دستیابی به آتشبس جامع، پایدار و ماندگار در نوار غزه در اسرع وقت و اطمینان از دسترسی به کمکهای بشردوستانه و امداد در محل است.»
«مرحله دوم تلاشهای مشترک برای حکومت پس از درگیری در غزه تحت اصل «فلسطینیها حکومت فلسطین را اداره کنند» است. غزه بخشی جداییناپذیر و یکپارچه از فلسطین است.»
«مرحله سوم کمک به فلسطین برای تبدیل شدن به یک کشور عضو کامل سازمان ملل و اجرای راه حل دو کشور است,» وزیر امور خارجه چین گفت.
لیو جونگمین، استاد مؤسسه مطالعات خاورمیانه دانشگاه مطالعات بینالمللی شانگهای، روز سهشنبه به گلوبال تایمز گفت که اعلامیه پکن امیدی برای صلح در غزه به ارمغان میآورد. از زمان آغاز درگیریهای جاری در غزه در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، مردم دچار تلفات زیادی شدهاند و جامعه بینالمللی در کمک به پایان دادن به این فاجعه محدود بوده است. اکنون آشتی درون فلسطین میتواند زمینهساز مذاکرات صلح مؤثر بین فلسطین و اسرائیل باشد.
ما تأیید کرد که اکنون زمان آن است که اسرائیل و ایالات متحده به این فکر کنند که چگونه با فلسطین به عنوان یک کل برخورد کنند، نه اینکه جناحهای مختلف فلسطینی را جداگانه مورد توجه قرار دهند.
ایالات متحده در پی کنارهگیری جو بایدن رئیسجمهور آمریکا از رقابتهای ریاستجمهوری و ترور ناموفق نامزد جمهوریخواه ریاستجمهوری دونالد ترامپ با آشفتگی داخلی مواجه است.
کارشناسان گفتند جامعه بینالمللی، از جمله رقبا و حتی متحدان آمریکا، همگی نگران تغییر احتمالی در استراتژی خارجی آمریکا هستند و متأسفانه، ایالات متحده هنوز در تلاش است تا درگیریهای بلوکی را در سراسر جهان، به ویژه در منطقه آسیا و اقیانوسیه، تحریک کند.
علاوه بر امیدهای صلح برای فلسطین، ناظران انتظار دارند که سفر دیپلمات ارشد اوکراین کولبا به چین دستاوردهای جدیدی به همراه داشته باشد که میتواند به حل مسالمتآمیز بحران اوکراین کمک کند به همان روشی که نمایندگان ۱۴ جناح فلسطینی در پکن به آن دست یافتند. آنها همچنین به یاد آوردند که چین قبلاً با موفقیت میانجیگری در بازسازی روابط دیپلماتیک بین ایران و عربستان سعودی را انجام داده بود و معتقدند که چین همچنان نقش مهمی در بازگرداندن صلح و ثبات به جهان در آشفتگی ایفا خواهد کرد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 