نوشته میدل ایست آی
ترجمه مجله هفته
ترور هنیه فشارها را بر سپاه جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از کشور افزایش میدهد.
ناکامی ایران در جلوگیری از حمله اسرائیل، ایرانیان را خشمگین کرده و چالشی جدی برای برنامههای رئیسجمهور جدید جهت سیاست خارجی بازتر ایجاد کرده است.
حدود ساعت ۲ بامداد انفجاری در شمال تهران رخ داد.به زودی مشخص شد که اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی حماس، ترور شده است.
تنها نه ساعت پیش از این، هنیه یکی از مهمانان ویژه در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان به عنوان رئیسجمهور جدید ایران بود.
ایران شوکه شده سه روز عزای عمومی اعلام کرد.
این ترور فشار زیادی بر نهادهای امنیتی ایران وارد کرد که بار دیگر شاهد نفوذ عوامل اسرائیلی به کشور و اجرای یک حمله بودند.
چند روز پیش، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات سابق، افتخار خود در دوران خدمت را «نابودی شبکه موساد» در ایران اعلام کرده بود.
این تناقض از نظر نمایندگان و شخصیتهای سیاسی ایران پنهان نمانده است.
حسینعلی حاجی دلیگانی، عضو مجلس، گفت: «وجود نفوذیها در ترور اسماعیل هنیه قابل انکار نیست. ما پاسخی سختتر از وعده دادهشده به اسرائیل خواهیم داد.»
علی مطهری، نماینده سابق، پرسشی را که در ذهن بسیاری از ایرانیان است مطرح کرد: «چگونه صهیونیستها از محل اقامت هنیه به عنوان مهمان ما در تهران مطلع بودند؟»
ترور هنیه همچنین شک و تردیدهایی را درباره مرگ ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور پیشین ایران که در ماه می در یک سانحه هلیکوپتر کشته شد، برانگیخته است.
محمد مهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ در دولت رئیسی، در پستی در شبکه اجتماعی X به این موضوع اشاره کرده است.
فعال تندرو داوود مدرسزاده در پاسخ پرسید: «آیا این توییت شایعات درباره ترور رئیسی عزیزمان را تأیید میکند؟»
یک منبع محافظهکار ارشد به میدلایستآی گفت که تمام خانواده رئیسی معتقدند او توسط اسرائیل کشته شده است.
امنیت ضعیف
خشم عمومی به سمت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) که مسئول تأمین امنیت مراسم تحلیف پزشکیان و مهمانان ارشد مانند هنیه بود، هدایت شده است.
منبعی نزدیک به مقامات ریاست جمهوری به میدلایستآی گفت که هنیه در نزدیکی کاخ سعدآباد تهران، که توسط دفتر رئیسجمهور استفاده میشود، اقامت داشت و منطقه به شدت توسط سپاه پاسداران محافظت میشد.
در سالهای اخیر، سپاه پاسداران به یک نهاد قدرتمند سیاسی و اقتصادی و همچنین نیروی نظامی اصلی ایران تبدیل شده است و اکنون ایرانیان آن را متهم به نادیده گرفتن وظایف اصلی خود میکنند.
میلاد دخانچی، نویسنده و مجری سابق تلویزیون دولتی، در شبکه اجتماعی X نوشت: «ضمن عرض تسلیت، باید بگویم وقت آن رسیده که از ساخت مالها عقبنشینی کنیم.»
یک مقام ارشد سابق به میدلایستآی گفت که او «شکی ندارد» که اسرائیل به طور جدی در دستگاه حکومتی نفوذ کرده است.
وی گفت: «این به این دلیل است که سپاه پاسداران به جای تمرکز بر دشمن، بر دستگیری منتقدان تمرکز دارد.»
چالش بزرگ
ترور هنیه چالشی بزرگ برای دولت تازه تأسیس پزشکیان، که یک اصلاحطلب است و با وعده سیاستهای خارجی و داخلی بازتر، پیروز انتخابات شد، ایجاد کرده است.
اکنون ایران نه تنها به دنبال انتقام از اسرائیل است، بلکه متحدش حزبالله نیز ممکن است پس از ترور فرمانده ارشد فوآد شکر در چند ساعت قبل از حمله به هنیه، در مرز لبنان و اسرائیل به تنشها دامن بزند. حماس، که در حال حاضر در غزه با اسرائیل میجنگد، نیز واکنش سختی وعده داده است.
یک مقام ارشد سابق که بخشی از دستگاه حکومتی ایران است، گفت: «متأسفانه بازدارندگی ما بار دیگر با حمله جدید اسرائیل با چالش مواجه شده است.»
وی وضعیت را با حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق در آوریل مقایسه کرد که منجر به کشته شدن فرماندهان ارشد سپاه پاسداران و حمله گسترده پهپادی و موشکی به اسرائیل شد.
وی افزود: «بنابراین ما چارهای جز پاسخ قوی برای بازگرداندن بازدارندگی خود نداریم.»
ترور هنیه: هشت مورد دیگر که اسرائیل به ترور در ایران متهم شده است
ادامه مطلب »
محافظهکاران در ایران نیز نسبت به هرگونه تلاش پزشکیان برای تعامل با غرب موضع سختتری خواهند داشت.
یک تحلیلگر سیاست خارجی میانهرو که به طور منظم برای رسانههای ایرانی مینویسد، اشاره کرد که اسرائیل مدتهاست با گفتگو بین غرب و ایران مخالف است و «از هر اقدامی برای ایجاد مانع استفاده خواهد کرد.»
وی به میدلایستآی گفت: «این اقدام جنایتکارانه در راستای آن هدف است. واکنش حماس به این ترور صحنه را متشنجتر میکند.»
این تحلیلگر معتقد است نتانیاهو میخواهد وضعیتی ایجاد کند که باعث شود دونالد ترامپ در انتخابات نوامبر ریاستجمهوری آمریکا پیروز شود «یا حداقل از سختگیری کامالا هریس در برابر صهیونیستها جلوگیری کند.»
احمد زیدآبادی، تحلیلگر سیاسی، معتقد است اسرائیل با انتخاب زمان ترور قصد تحریک ایران را داشته است.
او در کانال تلگرام خود نوشت: «اسرائیل احتمالاً میتوانست هنیه را در قطر یا ترکیه ترور کند، اما عمداً تهران را به عنوان یک اقدام تحریکآمیز کامل انتخاب کرد.»
وی افزود: «اسرائیل احتمالاً میتوانست هنیه را در زمانهای دیگر نیز ترور کند، اما عمداً شب پس از تحلیف دکتر پزشکیان را انتخاب کرد تا دولت جدید را از همان ابتدا به بحران، سردرگمی و بینظمی بکشاند.»
یک تحلیلگر اصلاحطلب نزدیک به دولت جدید به میدلایستآی گفت که این رویداد با ترور محسن فخریزاده، پدر برنامه هستهای ایران، در نوامبر ۲۰۲۰ مشابهتهایی دارد.
فخریزاده بلافاصله پس از دریافت پیام از دولت بایدن، رئیسجمهور وقت آمریکا، مبنی بر آماده شدن واشنگتن برای بازگشت به توافق هستهای، خارج از تهران ترور شد.
این تحلیلگر گفت: «اما به زودی اسرائیل محسن فخریزاده را ترور کرد تا تندروها در تهران را تحریک کند تا در برابر هرگونه تعامل با آمریکا رادیکالتر شوند.»
وی افزود: «واکنش غرب به این رویداد میتواند راه پزشکیان را پیچیدهتر کند یا برای او هموار سازد.»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 