این کشور اسرائیل را به دادگاه کشاند، اما شهروندانش همچنان به ارتش دفاعی اسرائیل (ارتش اسرائیل ) می‌پیوندند. چرا؟

احتمالاً دولت جدید آفریقای جنوبی هیچ اقدامی نخواهد کرد تا زمانی که حکم دادگاه صادر شود.

نوشته مصطفی فتوری، دانشگاهی لیبیایی و خبرنگار و تحلیلگر برنده جایزه

اواخر سال گذشته، نالدی پاندور، وزیر امور خارجه وقت آفریقای جنوبی، به هموطنانش هشدار داد که اگر به ارتش دفاعی اسرائیل (ارتش اسرائیل ) بپیوندند، ممکن است پس از بازگشت به خانه با پیگرد قانونی مواجه شوند. او در تاریخ ۲۹ دسامبر، هیئت کشورش را به دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) برد تا شکایتی را علیه اسرائیل تنظیم کند که این کشور را به عدم رعایت تعهداتش تحت کنوانسیون جلوگیری و مجازات جنایت نسل‌کشی متهم می‌کرد.

برای پاندور، کل جنگ اسرائیل در غزه چیزی جز نسل‌کشی نبود. پیوستن هموطنانش به آن جنگ، یک شرمساری شخصی و یک وضعیت عمومی ناخوشایند برای دولتی بود که به حمایت از فلسطینی‌ها افتخار می‌کرد. به هر حال، این آفریقای جنوبی بود، نه هیچ کشور دیگری، که اسرائیل را به ICJ کشاند.

مورد آقای رتل

برای پروفسور یوسف چیکته، نماینده کارزار همبستگی با فلسطین در آفریقای جنوبی، دولت در تهدید به پاسخگویی در برابر شهروندانی که به ارتش اسرائیل  می‌پیوندند جدی نیست. در ماه آوریل، او شکایتی علیه یکی از هموطنان به نام بنیامین رتل تنظیم کرد و او را به نقض قوانین آفریقای جنوبی به خاطر جنگیدن در غزه متهم کرد. تاکنون، هیچ اقدامی توسط مرجع قضایی کشور، که مسئولیت بردن موارد به دادگاه را دارد، انجام نشده است.

گزارش‌ها حاکی است که رتل در صفحه اینستاگرام خود اعلام کرده است که به پیوستن به ارتش اسرائیل  «افتخار» می‌کند. در پستی دیگر، او نوشته است: «از رودخانه تا دریا، ما اسرائیل را آزاد خواهیم کرد.» او همچنین در برابر خبرگزاری آفریقای جنوبی GroundUp تأیید کرد که قبل از انتقال به مناطق شمالی، جایی که ارتش اسرائیل  از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تقریباً هر روز لبنان را گلوله‌باران کرده است، در غزه بوده است.

مانند سایر سربازان ارتش اسرائیل ، رتل به نظر می‌رسد از به اشتراک گذاشتن عکس‌های خود در لباس نظامی لذت می‌برد. ده‌ها سرباز ارتش اسرائیل ، از جمله خارجی‌ها، بدون هیچ شرمی عکس‌هایی از خود با لباس زیر زنان فلسطینی گرفته شده از خانه‌های ویران شده به اشتراک گذاشته‌اند. پروفسور چیکته همچنین گفت که همراه با شکایت علیه رتل، لیستی از ۷۰ فرد دیگر را برای تحقیق درباره نقض حقوق بشر احتمالی هنگام کار برای ارتش اسرائیل  به مقامات ارائه داده است.

رونالد لامولا، وزیر جدید امور خارجه آفریقای جنوبی، از نظر مشورتی ICJ در تاریخ ۱۹ ژوئیه را که اعلام کرد کمک و همدستی در اشغال اسرائیل، از جمله در غزه، غیرقانونی است و باید پایان یابد، ابراز خوشحالی کرد. این موضوع فقط فشار بر دولت آفریقای جنوبی برای عمل به وعده‌اش مبنی بر پاسخگویی به شهروندانی که می‌دانند به ارتش اسرائیل  می‌پیوندند را افزایش می‌دهد.

چارچوب‌های قانونی

از نظر قانونی، قوانین آفریقای جنوبی و قانون اساسی کشور جنگیدن شهروندان در هر جنگ خارجی بدون رضایت صریح دولت را ممنوع می‌کند. بالاتر از همه، پیوستن شهروندان آفریقای جنوبی به ارتش اسرائیل  که توسط دولت به نسل‌کشی متهم شده است، یک تناقض شرم‌آور است که تعهد پرتیا به پاسخگویی چنین شهروندانی را زیر سؤال می‌برد.

منتقدان می‌گویند پرتیا در تهدید خود به پاسخگویی به شهروندانی که به ارتش اسرائیل  می‌پیوندند جدی نیست. بسیاری به این نکته اشاره می‌کنند که دولت از سال ۲۰۱۴ می‌دانست که اتباعش در غزه با ارتش اسرائیل  می‌جنگند. حداقل حدود ۷۵ شهروند در جنگ ۲۰۱۴ علیه حماس که در آن نزدیک به ۳۰۰۰ فلسطینی کشته شدند، شرکت کردند، اما هیچ‌کدام از آن‌ها مورد مواخذه قرار نگرفته وپاسخگو نشده‌اند. اما بسیاری از مفسران معتقدند که این بار متفاوت است. دولت سیریل رامافوسا خود را در معرض دید قرار داد است و پرونده‌ای را علیه اسرائیل مطرح کرده. بسیاری از ناظران بر این باورند که پاسخگو نبودن شهروندانی که در جنگ غزه شرکت می‌کنند یکی از دلایلی بود که کنگره ملی آفریقا (ANC) در انتخابات ۲۹ مه که برای اولین بار در بیش از ۳۰ سال اتفاق افتاد، اکثریت خود را از دست داد.

چه کسانی جذب می‌شوند؟

بیشتر آفریقای جنوبی‌هایی که به ارتش اسرائیل  می‌پیوندند در سه دسته قرار می‌گیرند: اول، دو تابعیتی‌هایی که اصالتاً آفریقای جنوبی هستند اما تابعیت اسرائیل را دارند. دوم، پیروان دین یهودیت و سوم، هر کسی که با اسرائیل همدردی کند – یعنی از اشغال اراضی فلسطینی و جنگ در غزه حمایت کند. آن‌ها معمولاً از طریق کشور سوم به اسرائیل می‌روند که ردیابی آن‌ها را دشوارتر اما نه غیرممکن می‌سازد.

در حالی که جنگجویان خارجی که به ارتش اسرائیل  می‌پیوندند از حداقل نیم دوجین کشور از جمله ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، هلند و ایتالیا می‌آیند، تنها آفریقای جنوبی‌ها شناخته شده‌اند که برای اسرائیل جنگیده‌اند. البته، پیروان یهودیت اتیوپیایی، به ویژه از قبیله فلاشا، وجود دارند که پس از اغوا شدن از اتیوپی در دهه ۱۹۸۰ به اسرائیل قاچاق شدند. آن‌ها به شهروندان درجه دوم تبدیل شدند، زیرا همچنان از تبعیض سفیدپوستان و سایر شهروندان اسرائیل رنج می‌برند، اما هنوز مجبور به خدمت در ارتش اسرائیل  هستند.

برنامه‌های جذب نیرو

از ابتدای تأسیس، ارتش اسرائیل  بر اساس ایده جذب نیروهای خارجی بنا شده است. این سازمان چندین برنامه جذب نیرو در سراسر جهان اجرا می‌کند، که عمدتاً یهودیان را هدف قرار می‌دهد، اما شهروندان خارجی را نیز شامل می‌شود بدون این که پیروان ادیان دیگر را مستثنی کند. در حال حاضر سه برنامه فعال وجود دارد که ارتش اسرائیل  آن‌ها را «برنامه‌های داوطلبانه ارتش اسرائیل » می‌نامد: سار-ال، ماروا، و محال که موفق‌ترین و پایدارترین آن‌ها بوده است. هر یک از پروژه‌های جذب برای گروه خاصی از داوطلبان طراحی شده است. وجه مشترک بین آن‌ها وفاداری به اسرائیل است، یعنی داوطلب باید به مجموعه‌ای از ایده‌های صهیونیستی محکم باور داشته باشد، از جمله انکار وجود مردم فلسطین، باور این که فلسطین تاریخی در واقع سرزمینی بدون مردم بود که به درستی به مردم بدون سرزمین داده شده بود و به میزان کمتری اعتقاد به این که یهودیان قوم برگزیده خدا هستند – این‌ها پایه‌های آپارتاید اسرائیل هستند.

این برنامه‌ها همچنین به عنوان سکوی پرتابی برای افرادی که مایل به شهروندی اسرائیل هستند عمل می‌کنند، اگرچه آن‌ها از دیگرانی که علاقه‌مند به شناخت اسرائیل و ارتش اسرائیل  هستند نیز استقبال می‌کنند.

وب‌سایت پروژه «مهال» جزئیات را به افراد سراسر جهان که می‌خواهند به ارتش اسرائیل  بپیوندند ارائه می‌دهد، اگرچه هدف اصلی «مهال» به نظر می‌رسد بریتانیا است. هر شهروند مذکر بریتانیایی که ۲۴ ساله یا بیشتر باشد می‌تواند ثبت نام کند، در حالی که برای داوطلبان زن، آستانه سنی ۲۱ سال است. اولویت به افرادی داده می‌شود که والدین یا پدربزرگ و مادربزرگ یهودی داشته باشند. یک خاخام، نه یک نهاد دولتی، می‌تواند گواهی دهد که یک داوطلب یهودی یا از نسل والدین یا پدربزرگ و مادربزرگ یهودی است.

در جنگ کنونی غزه، برآوردها می‌گویند حدود ۱۰۰ سرباز بریتانیایی شناخته شده‌اند که در غزه می‌جنگند و حداقل سه نفر از آن‌ها در نبرد کشته شده‌اند. با این حال، سرباز بریتانیایی سام سنک، که در غزه جنگیده است، معتقد است که «صدها اگر نه هزاران هموطن بریتانیایی در حال حاضر در ارتش اسرائیل  خدمت می‌کنند.» از سال ۲۰۱۶، آخرین آمار موجود، داوطلبان فرانسوی بزرگترین گروه جنگجویان خارجی را با حدود ۶ درصد تشکیل می‌دهند و همین مسئله باعث شد که نماینده مجلس فرانسه، توماس پرتس، از وزیر دادگستری بخواهد که در دسامبر گذشته آن‌ها را به خاطر «جنایات جنگی» مورد بررسی قرار دهد. سربازان آمریکایی حدود ۲۹٪ از کل نیروهای خارجی را تشکیل می‌دهند و بریتانیایی‌ها ۵٪ هستند. با این حال، با نسل‌کشی اسرائیل در غزه، احتمالاً این ارقام به طور قابل توجهی افزایش یافته است. در سال ۲۰۱۴، پارلمان بریتانیا از دولت خواست تا شهروندانی را که به ارتش اسرائیل  می‌پیوندند، پاسخگو کند، اما تاکنون هیچ اقدامی انجام نشده است.

در یک برنامه تلویزیونی، وزیر امور خارجه ایتالیا، آنتونیو تاجانی، تأیید کرد که ۱۰۰۰ شهروند ایتالیایی در حال انجام وظایف مختلف برای ارتش اسرائیل  هستند، از جمله جنگ در غزه. تعداد سربازان آمریکایی نیز قابل توجه است، به خصوص که شهروندان دوگانه اسرائیلی-آمریکایی بخش اعظم آن‌ها را تشکیل می‌دهند.

بلافاصله پس از آغاز جنگ کنونی، حدود ۱۰٬۰۰۰ نفر از افراد مقیم ایالات متحده ابلاغیه‌های ارتش اسرائیل  را دریافت کردند که از آن‌ها خواسته می‌شد برای خدمت به اسرائیل گزارش دهند. آن‌ها ترکیبی از شهروندان آمریکایی و اسرائیلی، یهودی و غیر یهودی هستند. به طور تاریخی، و در هر سال، حدود ۱۲۰۰ سرباز آمریکایی به صفوف ارتش اسرائیل  می‌پیوندند و در سرکوب و تیراندازی به فلسطینیان در کرانه باختری و شرق اورشلیم شرکت می‌کنند.

مزدور یا نه؟

تعریف پایه‌ای یک مزدور، فردی است که در یک جنگ خارجی برای کسب منافع مالی می‌جنگد. خارجی‌هایی که به ارتش اسرائیل  می‌پیوندند بسیاری از مزایای مالی را دریافت می‌کنند، از جمله حقوق پایان خدمت، کمک‌ها و وام‌ها. گاهی اوقات آن‌ها حتی بیشتر از سربازان عادی اسرائیلی پول دریافت می‌کنند.

بسیاری از رسانه‌های غربی گاهی به سربازان خارجی که برای اسرائیل می‌جنگند به عنوان دو تابعیتی‌های، مثلاً آفریقای جنوبی و اسرائیلی، اشاره می‌کنند و آن‌ها موظف به پیوستن به ارتش اسرائیل  هستند. اما در بسیاری از موارد، مانند آفریقای جنوبی، ایالات متحده و بریتانیا، قوانین ملی شهروندان را از پیوستن به جنگ‌های خارجی منع می‌کنند.

به طور کلی، رسانه‌های غربی، بزرگ و کوچک، به ندرت درباره جنگجویان خارجی در ارتش اسرائیل  گزارش می‌دهند و وقتی هم که این کار را می‌کنند، هرگز از اصطلاح «مزدور» استفاده نمی‌کنند. با این حال، همان رسانه‌ها از این اصطلاح برای توصیف خارجی‌هایی که ادعا می‌شود در کنار دولت‌های لیبی و سوریه جنگیده‌اند که در سال ۲۰۱۱ با شورش‌های مسلحانه‌ای که عمدتاً توسط غرب تحریک و تأمین مالی شده بود، مواجه شدند، به وفور استفاده کردند. آن‌ها همچنین از این اصطلاح برای توصیف خارجی‌هایی که در دو طرف جنگ داخلی سودان می‌جنگند استفاده می‌کنند، اما هرگز از همین توصیف برای صدها شهروند آمریکایی و اروپایی که برای جنگیدن در اوکراین علیه روسیه که خود به جذب مزدوران خارجی متهم است، استفاده نمی‌کنند.

معضل آفریقای جنوبی

آیا پرتوریا و وزیر امور خارجه جدید آن، رونالد لامولا، که ماه گذشته منصوب شد، به وعده دستگیری و محاکمه شهروندانی که به ارتش اسرائیل  می‌پیوندند عمل خواهند کرد یا با وجود موضع‌گیری خود در مورد جنگ غزه و سر و صدای بین‌المللی که با کشاندن اسرائیل به ICJ به راه انداختند، صرفاً چشم‌پوشی خواهند کرد؟

با توجه به سوابق قبلی، پرتوریا به احتمال زیاد هیچ اقدامی نخواهد کرد. اکثریت آفریقای جنوبی‌ها با جنگ در غزه مخالف هستند. اکثر آن‌ها از دولت حمایت کردند زمانی که اسرائیل را به ICJ کشاند. برای همان دولت که به وعده خود برای پاسخگویی عمل نکند، ممکن است یک موضع اخلاقی متناقض و رسواکننده باشد که افکار عمومی نتواند آن را بپذیرد. در حالی که ICJ هنوز حکم نهایی خود را در مورد پرونده نسل‌کشی پرتوریا علیه اسرائیل صادر نکرده است، دولت آفریقای جنوبی خود را در موقعیت دشواری می‌یابد و ممکن است مجبور شود علیه شهروندان خود که در صفوف ارتش اسرائیل  حضور دارند، عمل کند.