مذاکرات غزه در دوحه: بایدن خوش‌بینی نشان می‌دهد، حماس آن را رد می‌کند. ایران نیز در مورد کلاهبرداری هشدار می‌دهد

نوشته کنوت ملنتین
یونگه ولت

پس از «گفتگوهای میانجیگری» در دوحه، پایتخت قطر، در روزهای پنجشنبه و جمعه، حماس تحت فشار بیشتری از سوی دولت آمریکا قرار گرفته است: این سازمان فلسطینی که نه تنها در نوار غزه نفوذ دارد، باید ظرف چند روز با توافقی با اسرائیل موافقت کند، علی‌رغم اینکه با نکات اصلی محتوای آن مخالف است.

به نظر می‌رسد حماس اکنون در یک دوراهی سخت قرار گرفته، زیرا دو میانجی دیگر، قطر و مصر، نیز ظاهراً از رویکرد تهاجمی آمریکا حمایت می‌کنند. در بیانیه مشترک سه کشور میانجی که روز جمعه منتشر شد، آمده است که قصد دارند قبل از آخر هفته آینده در قاهره دیدار کنند «با هدف نهایی کردن توافق تحت شرایط پیشنهادی امروز». حماس نه تنها از نظر مالی به حمایت قطر وابسته است، بلکه به طور منظم با مصر به عنوان تنها همسایه نوار غزه به جز اسرائیل همکاری می‌کند.

طبق بیانیه مشترک، در مذاکرات دوحه، آمریکا «با حمایت مصر و قطر» پیشنهاد جدیدی را مطرح کرده که اختلافات باقی‌مانده را «به شیوه‌ای که اجرای سریع توافق را امکان‌پذیر می‌سازد» برطرف می‌کند. هنوز به طور قطعی مشخص نیست که این اختلافات و راه‌حل‌های پیشنهادی دقیقاً چه هستند. در حال حاضر، به ویژه در رسانه‌های اسرائیلی، حدس و گمان‌ها، روایت‌های افراد مطلع بدون نام و شایعات رواج دارد.

از آمریکا اظهارنظرهای امیدوارکننده‌ای در مورد دستاوردهای دوحه می‌آید که اغلب به نظرات «مقامات» معمول بدون نام استناد می‌کنند. از جوزف بایدن روز جمعه نقل قول شد که گفته: «ما خیلی، خیلی نزدیک‌تر از سه روز پیش هستیم». گفته می‌شود رئیس‌جمهور آمریکا گفته «نزدیک‌تر از همیشه»، اما همچنین با احتیاط افزوده: «نمی‌خواهم چیزی عجولانه بگویم… ممکن است راه‌حلی داشته باشیم. اما هنوز به آنجا نرسیده‌ایم.»

اسرائیل یک هیئت عالی‌رتبه به دوحه فرستاد که اگرچه در مذاکرات سه میانجی شرکت نکرد، اما با آنها مشورت و اطلاع‌رسانی شد. از سوی دیگر، حماس چنین مشارکت غیرمستقیمی را رد کرد و در عوض خواستار اجرای پیشنهادهای بایدن در 31 مه شد که در آن زمان با آنها موافقت کرده بود، اما به نفع اسرائیل تغییر یافته بودند.

دفتر بنیامین نتانیاهو روز شنبه بیانیه‌ای منتشر کرد: نخست‌وزیر از اعضای هیئت اسرائیلی – از جمله رؤسای سازمان‌های اطلاعاتی موساد و شین بت – گزارش دریافت کرده است. آنها «خوش‌بینی محتاطانه‌ای در مورد امکان پیشبرد یک توافق» ابراز کرده‌اند. آخرین پیشنهاد سه میانجی «شامل مؤلفه‌هایی است که برای اسرائیل قابل قبول است». «امیدواریم فشار قوی آمریکا و میانجی‌ها بر حماس منجر به این شود که آنها مقاومت خود در برابر پیشنهاد آمریکا را کنار بگذارند.»

از طرف حماس، سخنگوی آن سامی ابوزهری بیانیه‌ای منتشر کرد که در آن خوش‌بینی نمایشی بایدن را رد می‌کند. او اعلام کرد: «ادعای نزدیک بودن به یک توافق توهم است». «ما با یک توافق یا مذاکرات واقعی سروکار نداریم، بلکه بیشتر با تحمیل یک دیکته آمریکایی روبرو هستیم.»

علی باقری کنی، وزیر امور خارجه موقت ایران، در یک تماس تلفنی با همتای قطری خود در مورد «کلاهبرداری» و «عدم صداقت» اسرائیل و آمریکا هشدار داد. طبق گزارش‌های خبری، دلیل این لحن صریح، اصرار قطر بر اینکه تهران با توجه به پیشرفت‌ها در تلاش‌های میانجیگری، «حمله تلافی‌جویانه» خود علیه اسرائیل به دلیل ترور اسماعیل هنیه، رهبر حماس در 31 ژوئیه را به تعویق بیندازد.