
پس از مذاکرات دوحه: رئیسجمهور ایالات متحده وزیر خارجه را به اسرائیل میفرستد. فقط واشنگتن خوش بین است.
کنوت ملنتین
یونگه ولت
رئیسجمهور جوزف بایدن به برنامه خود برای تحمیل سریع یک توافق بین اسرائیل و حماس پایبند است، توافقی که هر دو طرف در شکل «پیشنهادی» دولت آمریکا آن را رد میکنند. با این هدف، وزیر خارجه آنتونی بلینکن روز دوشنبه در اسرائیل حضور داشت. این نهمین سفر کاری او به این کشور از زمان آغاز جنگ ده ماه پیش بود.
بلینکن ابتدا با رئیسجمهور اسحاق هرتزوگ دیدار کرد و لحن مأموریت خود را تند کرد: این «لحظهای تعیینکننده است، بهترین و شاید آخرین فرصت برای بازگرداندن گروگانها به خانه، دستیابی به آتشبس و هدایت همه به سوی مسیری بهتر برای صلح و امنیت پایدار». پیش از این، میزبان از حمایت آمریکا تشکر کرده بود. هرتزوگ در این زمینه بهصراحت به علاقه اصلی فعلی اسرائیل اشاره کرد: «شما یک ائتلاف بسیار قدرتمند و تأثیرگذار از ارتشها، ناوگانها و نیروها گرد آوردهاید که اینجا هستند تا از منافع ائتلاف ملتها محافظت کنند، که به دنبال صلح و آیندهای بهتر در خاورمیانه در برابر امپراتوری شر هستند که از تهران آغاز میشود و از آنجا گسترش مییابد.» بعداً او بیش از سه ساعت با بنیامین نتانیاهو دیدار کرد. در بیانیهای که پس از آن از دفتر نخستوزیر منتشر شد، آمده بود که نتانیاهو «تعهد اسرائیل به پیشنهاد فعلی آمریکا» را تأیید کرده است که «نیازهای امنیتی اسرائیل را در نظر میگیرد که او به شدت بر آنها تأکید دارد».
نخستوزیر روز یکشنبه در آغاز جلسه هفتگی کابینه بهوضوح اعلام کرد که به «خوشبینی» بیپایه و اساس کاخ سفید اعتقادی ندارد. بایدن روز جمعه ادعا کرده بود که به توافق با حماس «نزدیکتر از همیشه» هستند. نتانیاهو در پاسخ گفت که او چشماندازها را «بالا» ارزیابی نمیکند، پس از آنکه ماههاست از طریق واسطههای ایالات متحده، قطر و مصر مذاکرات غیرمستقیم ناموفق با حماس انجام میدهند. تنها «فشار نظامی قوی و فشار دیپلماتیک قوی» بر حماس، که دولت اسرائیل عمدتاً از ایالات متحده درخواست میکند، «راهی برای آزادسازی گروگانهای ما است». اسرائیل جنگ را پایان نخواهد داد تا زمانی که دو هدف اصلی آن محقق شوند: آزادی همه گروگانها، که البته دهها نفر از آنها تاکنون کشته شدهاند، و «نابودی» حماس. نتانیاهو بهطور منظم این را در شعار «پیروزی کامل!» خلاصه میکند.
بسیاری از اسرائیلیها، از جمله شخصیتهای برجسته سیاسی، نظامی و اطلاعاتی، ماههاست که معتقدند دستیابی به هر دو هدف اصلی اعلامشده غیرممکن خواهد بود. گفته میشود که روز یکشنبه بین نخستوزیر و هیئت مذاکرهکننده اسرائیلی اختلاف نظر وجود داشته است، پس از اینکه این هیئت از آخرین نشست در پایتخت قطر، دوحه، بازگشته بود. شبکه خصوصی محبوب اسرائیلی، کانال ۱۲، گزارش داد که تیمی که شامل رؤسای موساد و شین بت است، به نتانیاهو اتهام زدهاند که اصرار او بر حفظ کنترل نظامی بر «کریدور فیلادلفیا» مذاکرات را به شکست محکوم میکند.
«کریدور فیلادلفیا» منطقهای به عرض ۱۰۰ متر است که در طول مرز بین مصر و نوار غزه، به طول ۱۴ کیلومتر، امتداد دارد. معاهده صلح ۱۹۷۹ بین قاهره و اورشلیم پیشبینی میکند که مصر کنترل این منطقه را حفظ کند و تعداد محدودی از مأموران مرزی، حداکثر ۷۵۰ نفر، را در آنجا مستقر کند. این توافقنامه را اسرائیل بهطور یکجانبه نقض کرده است. در ۱۱ دسامبر ۲۰۲۳، نتانیاهو اعلام کرد که این کریدور را تصرف کرده و منطقه حائل موازی در نوار غزه ایجاد خواهد کرد. در ۷ مه، سربازان اسرائیلی کریدور و گذرگاه مرزی رفح را اشغال کردند.
علاوه بر این، دولت اسرائیل همچنین میخواهد «کریدور نتساریم» را حتی در صورت خروج نیروها از نوار غزه بهطور قطع حفظ کند. این کریدور ۶.۵ کیلومتر طول دارد، دو تا چهار کیلومتر عرض دارد و نوار غزه را بهطور کامل به دو نیم تقسیم میکند.
