نویسنده: آگوستین فونتنلا

حمله ناگهانی و غافلگیرانه اخیر ارتش اوکراین به منطقه کورسک باعث ایجاد تردیدهایی درباره آینده این جنگ شده است. آیا این حمله می‌تواند مقدمه‌ای برای یک توافق صلح باشد؟

در روزهای پس از انفجار در یکی از بخش‌های خط لوله گاز نورد استریم، که روسیه را به آلمان متصل می‌کرد، بسیاری از صداهای غربی به سرعت انگشت اتهام را به سمت مسکو نشانه رفتند و آن را به عنوان عامل «خرابکاری» معرفی کردند. اتهامی که حداقل می‌توان گفت عجولانه بود، زیرا نورد استریم یکی از پروژه‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی اولویت‌دار کرملین در دو دهه گذشته بوده است. چرا روسیه باید چیزی را که ساختنش این‌همه هزینه داشته، نابود کند؟

با این وجود، اوکراین و لهستان اولین کشورهایی بودند که مسکو را متهم کردند. استدلال آنها این بود که اگر روس‌ها قادر به تهاجم به کشور دیگری بودند، چرا نتوانند یک خرابکاری در آب‌های دریای بالتیک انجام دهند و یک خط لوله گاز را منفجر کنند؟ در پایتخت‌های بزرگ اروپایی با احتیاط بیشتری برخورد شد، اما در رسانه‌ها نیز همچنان روسیه به عنوان مقصر احتمالی مورد اشاره قرار گرفت.

اورزولا فن در لاین، رئیس اتحادیه اروپا، در آن روزها گفت که احتمالاً این یک «خرابکاری» بوده و تحقیقاتی برای «شفافیت کامل در مورد حقایق و دلایل» انجام خواهد شد و نتایج آن منجر به «قوی‌ترین پاسخ ممکن» خواهد شد.

در حالی که گفته‌ها ممکن است به فراموشی سپرده شوند (و یا در طوفان خبری فعلی به سرعت مصرف شوند)، اما جالب است که اکنون از فن در لاین بپرسیم که چه ارزیابی‌ای از آن خرابکاری دارد، حال که دادستانی آلمان تحقیقات خود را به سمتی هدایت کرده که دولت اوکراین را به عنوان مسئول اصلی آن معرفی کرده است.

سه رسانه بزرگ آلمانی – تلویزیون عمومی ARD، روزنامه زوددویچه تسایتونگ و هفته‌نامه دی سایت – این هفته اولین جزئیات این پرونده را منتشر کردند. متهم اصلی یک شهروند اوکراینی است که در لهستان زندگی می‌کرده و اکنون گفته می‌شود به اوکراین گریخته است. سایر اعضای تیمی که این جاسوسی را انجام داده‌اند نیز همگی ملیت اوکراینی داشته‌اند.

این طرح به شکلی پیچیده و دقیق اجرا شده و به نظر نمی‌رسد بدون دخالت سرویس‌های اطلاعاتی اوکراین و لهستان، حداقل، ممکن بوده باشد. رسانه‌های آلمانی، به همراه وال استریت ژورنال (که همچنین یک گزارش اختصاصی در این باره منتشر کرده است)، به دستوری از سوی ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، از طریق فرمانده سابق نیروهای مسلح، والری زالوژنی، اشاره می‌کنند. همچنین یک نکته جالب در این گزارش آمده است: ظاهراً سازمان CIA از احتمال وقوع این خرابکاری مطلع بوده و پیشنهاد کرده که اجرا نشود؛ اما دولت اوکراین همچنان به پیش بردن آن ادامه داده است. سوالی که مطرح می‌شود (و شاید خیلی ساده‌انگارانه باشد) این است: اگر CIA می‌دانست که مسئول کیست، چرا در این مدت چیزی نگفت؟

مقامات اوکراینی بارها انکار کرده‌اند که این داستان واقعی است، در حالی که در پایتخت‌های بزرگ غربی ترجیح می‌دهند سکوت کنند. تخریب نورد استریم به عنوان بزرگ‌ترین عملیات خرابکاری از زمان جنگ جهانی دوم در نظر گرفته می‌شود. اگر آنچه که دادستانی آلمان اکنون مدعی است، تأیید شود، اتحادیه اروپا چگونه «قوی‌ترین پاسخی» را به اجرا خواهد گذاشت؟

در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی نظریه‌های مختلفی درباره انتشار این تحقیق مطرح شده است. برخی معتقدند که این انتشار به منظور آماده‌سازی زمینه برای احتمالی کنار گذاشتن زلنسکی از سوی غرب است: یا به این دلیل که اوکراین با وجود تمام کمک‌های نظامی و اقتصادی که دریافت کرده، پیشرفت قابل‌توجهی در جنگ نشان نداده، یا به این دلیل که رئیس‌جمهور اوکراین در تعیین مسیر و جهت جنگ بیش از حد مستقل عمل می‌کند. برخی نیز می‌گویند که با رئیس‌جمهوری دیگر، شاید اوضاع متفاوت باشد.

یکی از مقامات ارشد اتحادیه اروپا این هفته به فایننشال تایمز گفت که اگرچه بلوک اروپا اذعان دارد که برای دستیابی به پیشرفت واقعی در اوکراین، باید به طور قابل‌توجهی کمک‌های نظامی را افزایش دهد، اما در حال حاضر هیچ گزینه‌ای برای این کار مورد بحث قرار نگرفته است. این گزارش با عنوان «اوکراین خود را برای پیروزی جمهوری‌خواهان آماده می‌کند و مناطق (روسی) را ضمیمه می‌کند» منتشر شده و نشان می‌دهد که با ترامپ در کاخ سفید، یا حتی بدون او، دولت اوکراین تحت فشار خواهد بود تا مذاکرات صلحی با مسکو آغاز کند.

همه‌چیز بر سر حمله به کورسک

در میانه انتشار تحقیق آلمان، نیروهای مسلح اوکراین بزرگ‌ترین و خطرناک‌ترین عملیات نظامی خود را از زمان تشدید جنگ توسط روسیه علیه دولت اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ انجام دادند.

بدون اطلاع قبلی اروپا یا ایالات متحده، چندین واحد از ارتش اوکراین در سحرگاه ششم اوت به طور غافلگیرانه به منطقه کورسک، سرزمینی در مرز روسیه و اوکراین، در حدود ۳۰۰ کیلومتری شهر خارکف، جایی که هر دو کشور در آنجا درگیر جنگ هستند، حمله کردند.

تا امروز، اوکراین توانسته است در منطقه‌ای به مساحت ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر مربع استقرار یابد. در ۷۲ ساعت گذشته، پیشروی به دلیل ورود نیروهای کمکی روسیه به منطقه کند شده است. مهم‌ترین دستاورد برای کی‌یف، تصرف یک تأسیسات گاز است که به برخی کشورهای اروپایی (عمدتاً اتریش و مجارستان) گاز رسانی می‌کند، و همچنین حفظ ابتکار عمل در این عملیات است. با این حال، تنها دولت اوکراین اهداف واقعی این پیشروی ناگهانی را می‌داند.

در حالی که «تصرف» سرزمین روسیه توسط یک کشور خارجی از زمان جنگ جهانی دوم رخ نداده بود، توانایی اوکراین در تثبیت و نگه‌داشتن چنین گستره‌ای از سرزمین نیازمند منابع نظامی و انسانی است که ارتش اوکراین به هیچ وجه از آن برخوردار نیست. رسانه‌های مستقل و منتقد تشدید جنگ روسیه مانند مدوزا، معتقدند که کی‌یف «در منطقه کورسک ریسک بزرگی کرده است.»

برخی از تحلیلگران رسانه‌های اروپایی بر این باورند که یکی از اهداف این عملیات، مجبور کردن روسیه به عقب‌نشینی نیروهایش از شرق اوکراین و کاهش فشار بر شهرهای دونباس است. در ماه‌های اخیر، نیروهای مسلح روسیه به شکلی قوی و پیوسته در آن منطقه پیشروی کرده‌اند، پیشرفتی که از زمان شروع جنگ در سال ۲۰۱۴ بی‌سابقه بوده است. با این حال، فرماندهی نظامی روسیه نه تنها پیشروی خود در دونباس را متوقف نکرده، بلکه حتی واحدهای نظامی خود را نیز از آن منطقه خارج نکرده است.

نظریه دیگری که مطرح می‌شود این است که هدف از تصرف اراضی روسیه، بهبود موضع اوکراین در مذاکرات صلح آینده است. به این ترتیب، کی‌یف می‌تواند به تبادل سرزمین‌ها اشاره کند: بازگرداندن مناطق تحت کنترل خود در کورسک به ازای بازگشت مناطق جنوب شرقی اوکراین توسط روسیه. این پروژه، به هر حال، نشان می‌دهد که اوکراین، شاید حتی روسیه، به دنبال آغاز مذاکرات صلحی هستند.

در واقع، رئیس‌جمهور زلنسکی ماه گذشته برای اولین بار اعلام کرد که از حضور کرملین در دور بعدی مذاکرات حمایت می‌کند. جلسه‌ای که به گفته دولت اوکراین باید در نوامبر و پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده برگزار شود. این جمعه، یکی از مشاوران ارشد رئیس‌جمهور اوکراین اعلام کرد که عملیات نظامی در کورسک با هدف ایجاد «مذاکرات عادلانه» انجام شده است. سؤال این است: آیا ولادیمیر پوتین حاضر خواهد بود که الحاق بخشی از خاک روسیه توسط اوکراین را بپذیرد تا به جنگ پایان دهد؟ پذیرفتن این واقعیت به معنای این است که روسیه نتوانسته است مرزهای خود را کنترل و از آن‌ها دفاع کند، حتی آن‌هایی که در منطقه جنگی هستند.

روزنامه مستقل روسی The Bell این شنبه گزارشی درباره نیازهای اقتصادی، اما مهم‌تر از آن، نیروی کار غیرنظامی و نظامی که کرملین برای مقابله با پیشروی اوکراین در کورسک با آن مواجه خواهد شد، منتشر کرد. هنوز تعداد دقیق نیروی انسانی مورد نیاز مشخص نیست، اما برآوردها حاکی از ده‌ها هزار نفر است (برای حفر سنگرها، ساخت استحکامات و تطبیق زیرساخت‌های غیرنظامی با یک محیط عملیاتی نظامی). در همین حال، حقوق‌های پیشنهادی (که برخی از آن‌ها در آگهی‌های استخدام اینترنتی ارائه شده است) به ۲۳۰۰ دلار می‌رسد که دو برابر میانگین حقوق در این کشور است.

این نیازها مشکلی ایجاد نمی‌کردند اگر اقتصاد روسیه در ماه‌های اخیر با کمبود نیروی کار مواجه نمی‌شد، بحرانی که همچنان در حال تشدید است و می‌تواند به اقتصاد آسیب بزند. با وجود نوسانات پیش‌بینی‌شده ناشی از جنگ، فعالیت اقتصادی در روسیه توانسته است به حیات خود ادامه دهد و حتی در بخش صنعت دفاعی به طرز چشمگیری رشد و پیشرفت کند. اما اکنون، نیازهای ناشی از حمله اوکراین به کورسک تهدیدی برای تضعیف این دستاوردها به شمار می‌رود.

به طور خلاصه، وضعیت برای هر دو کشور پیچیده است. با این حال، پیشروی غافلگیرانه اوکراین به مثابه یک قمار بزرگ است: تمرکز تمامی منابع و تمام امیدها برای دستیابی به یک توافق صلح که به نفع اوکراین باشد، در یک مانور نظامی واحد. در این شرایط، این قمار می‌تواند آخرین گام ناامیدانه پیش از فروپاشی، یا اجرای یک مانور مخاطره‌آمیز و شگفت‌انگیز باشد که دوباره ابتکار عمل جنگی را که به نظر می‌رسید از دست رفته بود، به کی‌یف بازگرداند.

در این میان، دیلر (کسی که در بازی‌های کازینو کارت‌ها را پخش می‌کند)، با سکوتی منتظر، به میز رولت نگاه می‌کند.

نویسنده: آگوستین فونتنلا

منبع: [ElDiarioAR](https://www.eldiarioar.com/mundo/cociendo-torno-guerra-rusia-ucrania_129_11594533.html)