آلوارو ورزی رانگل
ترجمه مجله هفته

وضعیتی که پس از انتخابات ۲۸ ژوئیه به وجود آمد، نشان می‌دهد که استراتژی دولت سالخورده جو بایدن برای ونزوئلا که بر اساس ایجاد یک فرآیند انتخاباتی تحت فشار تحریم‌های اقتصادی و محاصره ۹۰۰ موردی آمریکا طراحی شده بود، تا حدودی به اهداف خود دست یافته است.

در مقایسه با سیاست‌های دولت ترامپ که رویکرد تهاجمی‌تری را ترویج می‌کرد و موفقیت چندانی نداشت، استراتژی دولت بایدن، با توجه به منافع آمریکا، موفق‌تر به نظر می‌رسد. دولت کنونی تغییری حساب‌شده در سیاست خود نسبت به ونزوئلا ایجاد کرده و استراتژی جدیدی طراحی کرده که روزنامه واشنگتن پست آن را «استراتژی اغواگرانه» نامیده است.

به گفته این روزنامه آمریکایی، این سیاست ترکیبی از فشار شدید از طریق تحریم‌ها و محاصره اقتصادی و همچنین تاکتیکی زیرکانه است که از مشوق‌ها و پیشنهادات جذاب برای رسیدن به اهدافش استفاده می‌کند و جایگزین رویکرد پر سروصدای دوران ترامپ شده است. این استراتژی ترکیبی از قدرت و فریبندگی است که به واشنگتن اجازه داده تا بدون تکیه بر روش‌های مستقیم مقابله، بخشی از زمین بازی خود را در مناقشه با کاراکاس بازپس گیرد. به گفته تحلیلگر سیاسی لئوپولدو پوچی، این استراتژی دولت ونزوئلا را به آغاز یک فرآیند انتخاباتی تحت تأثیر تحریم‌ها وادار کرده و از این فرآیند برای ایجاد یک شکاف بزرگ، چه از طریق شکست انتخاباتی و چه از طریق تضعیف مشروعیت آن به واسطه بمباران رسانه‌ای و القای تصور تقلب انتخاباتی که هرگز وجود نداشته، استفاده شده است.

آنچه دولت بایدن با این نیرنگ دنبال می‌کرد، سرنگونی مسالمت‌آمیز چاویسمو بود تا ونزوئلا (و به ویژه منابع عظیم انرژی آن) را به مدار آمریکا بازگرداند، همراه با یک جناح راست که از واشنگتن و بخش‌هایی از اتحادیه اروپا حمایت و تأمین مالی می‌شد.

عفو؟

این نخستین بار نیست که ایالات متحده تلاش می‌کند از شر مادورو خلاص شود، بدون توجه به اینکه مردم از او حمایت میکنند.
واشنگتن این هفته اعلام کرد که به مادورو برای ترک حکومت، عفو پیشنهاد کرده است، پس از اینکه مقام انتخاباتی، بازانتخاب او را در انتخابات ۲۸ ژوئیه اعلام کرد، نتایجی که از پیش توسط مخالفان و بخشی از جامعه بین‌المللی مورد اعتراض قرار گرفته بود.

روزنامه وال استریت ژورنال گزارش داد که دولت جو بایدن برای متقاعد کردن مادورو به ترک قدرت پیش از پایان دوره ریاست جمهوری او در ژانویه، عفو پیشنهاد کرده است. این روزنامه به نقل از سه منبع ناشناس نوشت که آمریکا به مادورو و مقامات ارشد چاویسمو که با اتهامات وزارت دادگستری مواجه‌اند، عفوهایی پیشنهاد کرده است تا آنها را به ترک قدرت ترغیب کند.

سخنگوی معاون وزارت خارجه آمریکا، ودانت پاتل، گفت: «این درست نیست. ما پس از انتخابات، هیچ پیشنهادی برای عفو به مادورو یا دیگران نداده‌ایم.» وی افزود که ایالات متحده «در حال بررسی طیف گسترده‌ای از گزینه‌ها برای فشار بر مادورو است تا به مسیر دموکراسی بازگردد» و تاکید کرد که زمان آن فرا رسیده که چاویسمو و مخالفان «گفتگوهایی را برای یک انتقال مسالمت‌آمیز آغاز کنند.»

ارزیابی نقاط قوت و ضعف در چشم‌انداز سیاسی، استراتژیست‌های واشنگتن را به این نتیجه رساند که مسیر انتخاباتی مناسب‌ترین بستر برای پیشبرد اهدافشان است. تحریم‌هایی که در دوران ترامپ آغاز شده بود، پایه‌های حمایت از حزب سوسیالیست متحد ونزوئلا (PSUV) و متحدانش را تضعیف کرده بود، که این شرایط فرصت استراتژیکی را ایجاد کرد که کاخ سفید مصمم بود از آن بهره‌برداری کند.

دولت بایدن تلاش‌های خود را بر بازگرداندن تمام بخش‌های اپوزیسیون که از «دولت موقت» خوان گوایدو حمایت کرده بودند، متمرکز کرد. این «دولت موقت» در سال ۲۰۱۹ توسط واشنگتن تحمیل شده بود و نتایج فاجعه‌باری به همراه داشت. با وجود اینکه این گروه‌ها به دلیل مشارکت در استراتژی سرنگونی در وضعیت غیرقانونی قرار داشتند، مذاکراتی انجام شد که در نهایت به واشنگتن امکان داد تا به هدف خود یعنی بازگشت آن‌ها به روند انتخاباتی، برسد؛ اگرچه برخی از وعده‌ها که داده شده بود، به طور کامل محقق نشد.

برای دستیابی به اهداف خود، واشنگتن از فرمولی استفاده کرد که شامل کاهش جزئی تحریم‌های اقتصادی و تبادل زندانیان بود. این مذاکرات همچنین به ایالات متحده اجازه داد تا فشار مهاجرتی را کاهش داده و تامین انرژی را از طریق یک ائتلاف منافع با شرکت‌های نفتی خود تضمین کند.

با اینکه «استراتژی اغواگرانه» موفق به تغییر دولت از طریق انتخابات نشده است، اما آشکار است که با ایجاد بحران برای خود مشروعیتی را که قبلاً وجود نداشت، دست و پا کرده و به برخی از اهداف خود دست یافته است. این استراتژی به عنوان یک مکانیسم مفید برای نزدیک شدن به اهداف ژئوپلیتیکی ایالات متحده در نیمکره و جذب متحدانی برای برنامه‌های سلطه‌جویی منطقه‌ای خود ارزیابی می‌شود.

مادورو کنار نمی‌رود

ایالات متحده همچنان جایزه ۱۵ میلیون دلاری برای دستگیری «دیکتاتور» نیکولاس مادورو را حفظ کرده است. وال استریت ژورنال یادآور شد که در سال ۲۰۲۰ ایالات متحده برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری مادورو شود، ۱۵ میلیون دلار جایزه تعیین کرده بود، او را به قاچاق مواد مخدر متهم کرده بودند. مادورو گفت که ایالات متحده حاضر است «هر چه بخواهد» برای خروج او از قدرت بدهد و از واشنگتن خواست که ونزوئلا را «رها کند».

پیروزی مادورو در انتخابات ۲۸ ژوئیه توسط شورای ملی انتخابات (CNE) اعلام شد. در همین حال، دولت جو بایدن معتقد است که برنده، مخالف مادورو، ادموندو گونزالس اوروتیا است، بر اساس اسناد اخذ شده توسط بلوک اکثریت اپوزیسیون که هرگز عمومی نشده‌اند. اپوزیسیون قبل از انتخابات اعلام «تقلب» کرده بود، بر اساس همان برنامه همیشگی واشنگتن که در کشورهای دیگر تکرار شده است.

هنگامی که جو بایدن به ریاست جمهوری رسید، سازمان اطلاعاتی به این نتیجه رسیده بودند که در ونزوئلا هیچ نیروی نظامی برای تلاش مجدد در سرنگونی وجود ندارد. علاوه بر این، سازمان‌های حزبی داخلی متفرق بودند و به دلیل شکست و رسوایی‌های فساد مرتبط با مدیریت صندوق‌ها و دارایی‌های خارجی، فضای ناامیدی ایجاد شده بود.

برای دستیابی به اهداف خود، واشنگتن از فرمولی استفاده کرد که شامل کاهش جزئی تحریم‌های اقتصادی و تبادل زندانیان بود.
در سلسله‌ای از «اخبار جعلی»، واشنگتن پست در ۴ اوت فریبکارانه گزارش داد و تلاش کرد تا تصویری از پیروزی اپوزیسیون ایجاد کند که «نامزد مخالف ونزوئلا بیش از دو برابر آرا از رئیس جمهور نیکولاس مادورو در انتخابات هفته گذشته به دست آورده است»

آلوارو ورزی رانگل، جامعه‌شناس و تحلیلگر بین‌المللی، مدیر مشترک رصدخانه ارتباطات و دموکراسی و تحلیلگر ارشد مرکز آمریکای لاتین برای تحلیل استراتژیک (CLAE)