تعاونیها در چین:
وضعیت فعلی و چشمانداز چشمگیر رشد
علی الاسام (اورینوکو تریبون، ۸ مه ۲۰۲۴) / برگردان: آزاده عسگری
دانش و امید شماره ۲۵- شهریور ۱۴۰۳
علی، مدیر عامل تعاونی اخبار اجتماعی و همچنین فعال مادامالعمر در جنبشهای کمونیستی، ضدامپریالیستی و مترقی در بریتانیا و عراق، بازدید هیئت نمایندگی از لو وی، تعاونی حرفهای زارعان کشاورزی صنعتی در جیلین را شرح میدهد. این تعاونی «گروه داوطلبی است که در حال حاضر بر ۶۶۷هکتار نظارت دارد و ۹۰درصد از مساحت کشاورزی روستا را در اختیار دارد.» بنا بر مشاهدات علی، این تعاونی با بیشتر کردن امکان مکانیزاسیون کشاورزی، منجر به افزایش ۲۰درصدی درآمد خانوادههای عضو تعاونی شده است. این تعاونی با تقسیم سود به صورت جمعی و اتخاذ تصمیمات عمده در مجامع عمومی، به شیوهای بسیار دموکراتیک اداره میشود. این تعاونی «با ارائه خدماتی از شخم زدن تا فرآوری غلات، تجسم فضای کوچکی از کارایی است».
دولت چین با دادن یارانه برای خرید ماشینآلات کشاورزی، این تعاونیها را تشویق میکند. تعداد تعاونیهای کشاورزی در چین رو به افزایش است و «رهبری چین با حمایت ازبهکارگیری فناوریهای پیشرفته و روشهای کشاورزی پایدار، تلاشهایی استثنایی برای ایجاد و رشد این تعاونیها انجام داده است… رئیسجمهور شی جین پینگ بر اهمیت تشویق دهقانان با جمعیت کوچک به سمت کشاورزی مدرن برای حفظ امنیت غذایی تأکید کرده است، حرکتی که او آن را برای آرمانهای سوسیالیستی مدرن کشور بنیادی میداند.
این مقاله ابتدا به زبان انگلیسی در NewsSocial و به زبان عربی در Mushtarek منتشر شد.
دوستان چین سوسیالیست
در سفر اخیرم به چین از ۱۴ تا ۲۴ آوریل ۲۰۲۴، فرصتی داشتم تا با اعضای باتجربه جنبش تعاونی، که در میان آنها اتباع بریتانیایی ساکن چین نیز بودند، تعامل داشته باشم. نکته مهم سفر من گذراندن بخش قابل توجهی از روز، همراه با همکاران «دوستان چین سوسیالیست»، آشنایی با یک تعاونی کشاورزی در استان جیلین در شمال شرقی کشور بود.
قانون تعاونیهای تخصصی کشاورزان توسط کنگره ملی خلق به تصویب رسید و از اول ژوئیه ۲۰۰۷ به اجرا گذاشته شد. همانطور که تیم زاچرنوک در پژوهش عالی او درباره تعاونیها در چین یادآور شده است: «این قانون تجربه بینالمللی تعاونی را به شکلی که در اصول تعاونی توسط اتحاد تعاونی بینالمللی (ICA)مدون شده است، به رسمیت میشناسد. این قانون بر آن است که تعاونیها سازمانهای مستقل و خودمختار هستند؛ باید بهصورت دموکراتیک مدیریت شوند؛ و هدف اصلی آنها تأمین منافع اعضای خود است. هیچ تناقضی بین اصول ICA و قانون چین وجود ندارد. بنا بر قانون تعاون، هر تعاونی که به اصول ICA پایبند باشد کاملاً قانونی خواهد بود. تیم زاکرنوک به مشکلاتی در اجرای این قانون اشاره کرد که ظاهراً از سال ۲۰۱۵ تا حدودی برطرف شدهاند.
دولت چین، به ویژه از سال ۲۰۲۰، به طور فزایندهای از مدل تعاونی به عنوان موتوری برای افزایش اشتغال، رشد درآمد برای کارگران و تثبیت اقتصاد روستایی و شهری حمایت کرده است. این ابتکارات اغلب همراه با اصلاحات گستردهتر با هدف اصلاح شرکتهای خصوصی و دولتی، تقویت مالکیت کارکنان و مشارکت حاکمیتی است. چشمانداز تعاونی چین در حال تجربه رشد قوی و برخورداری از حمایت قدرتمند دولت است. این رشد نه تنها گسترده است، بلکه بسیاری از فرصتهای یادگیری و مشارکت را نیز ارائه میدهد. یک پیشرفت قابل توجه که احتمالاً برای تحکیم بیشتر رویههای دموکراتیک در تعاونیها وجود دارد، تصویب قانون بازنگریشده شرکتها است که از اول ژوئیه ۲۰۲۴ به اجرا درمیآید. این قانون که طبق آن مجمع نمایندگان کارکنان را به عنوان مکانیزم اساسی حاکمیت مشارکتی مستقر میکند، در سطح ملی پیشگام است. برای درک عمیقتر این قانون میتوانید، به تحلیل جامع دکتر گوانک لی۱ درباره آن مراجعه نمایید.
نگاهی به چشمانداز تعاونی چین
آخرین دادهها تصویری از دامنه و تأثیر تعاونیها در سراسر چین ارائه میدهد:
۱. تعاونیهای کشاورزی:
ارقام اخیر نشان میدهند که چین دارای بیش از ۲میلیون تعاونی کشاورزی با حضور نزدیک به ۱۰۰میلیون خانوار است. این نهادها با ارائه خدماتی که موجب ارتقای بهرهوری و گسترش دسترسی به بازار میشوند، کلیدی برای بخش کشاورزی هستند. رهبری چین با حمایت ازبهکارگیری فناوریهای پیشرفته و روشهای کشاورزی پایدار، تلاشهایی استثنایی برای ایجاد و رشد این تعاونیها انجام داده است. نکته حائز اهمیت اینکه چین تقریباً یک پنجم جمعیت جهان را در تنها ۹درصد از زمینهای قابل کشت جهان در خود دارد. بنابراین، افزایش درآمد کشاورزان و تجمیع فنآوری از طریق تعاونیهای کشاورزی، کلید تأمین این میزان تقاضاست. رئیسجمهور شی جین پینگ بر اهمیت هدایت کشاورزان کوچک به سمت کشاورزی مدرن برای حفاظت از امنیت غذایی تأکید کرده است، اقدامی که او آن را بنیادی برای آرمانهای سوسیالیستی مدرن کشور میداند.
۲. تعاونیهای مصرفکننده:
با وجود در دسترس نبودن دادههای دقیق در مورد تعاونیهای مصرف، حضور آنها در فضاهای شهری و روستایی چشمگیر است. این تعاونیهای با اعمال قدرت خرید همگانی برای کاهش قیمتها، بر اقتصادهای محلی تأثیر میگذارد.
۳. تعاونیهای اعتباری:
تقریباً ۱۹۰۰ تعاونی اعتبار روستایی به دهها میلیون نفر از ساکنان و مشاغل روستایی خدمات ارائه میدهند و از این طریق شکاف قابل توجه ناشی از ارائه خدمات مالی کمتر توسط بانکهای بزرگ برای این جوامع را پر میکنند.
۴. تعاونیهای خدماتی:
مجموعه گستردهای از تعاونیهای خدماتی جهت ارائه مراقبتهای بهداشتی، آموزشی و حملونقل، در افزایش دسترسی به خدمات حیاتی بهویژه در مناطق توسعه نیافته، نقشی اساسی ایفا میکنند.
۵. تعاونیهای صنعتی:
تعداد تعاونیهای صنعتی هرچند به اندازه همتایان کشاورزی آنها نیست، اما بهویژه در فعالیتهای اقتصادی کوچک و متوسط در حال افزایش است. این تعاونیها با تلاشهای مشترک محاسبات و کاهش هزینهها را تسهیل میکنند. یک نمونه قابل توجه هوآوی، غول فنآوری است که با پیروی دقیق از اصول تعاونی نمونه قابل توجهی در صنعت را ایجاد میکند.
داستان تعاونی حرفهای کشاورزان ماشینآلات کشاورزی لو وی
در طول سفرم در استان جیلین، من این افتخار را داشتم که به همراه همکارانی از دوستان چین سوسیالیست از تعاونی حرفهای زارعان ماشینآلات کشاورزی لو وی بازدید کنم. این تعاونی از زمان تأسیس خود در سال ۲۰۱۱ توسط لیو وی و پنج عضو دیگر، با چالشهای ناشی از مکانیزاسیون کشاورزی و ناکارآمدی زمینهای کوچک و پراکنده مواجه است.
از آغازی بیادعا تا قدرت کشاورزی
تعاونی لو وی با دیدگاه روشنی آغاز شد: یکپارچه کردن قطعات کوچک زمینهای کشاورزی و معرفی ماشینآلات مدرن برای ارتقای بهرهوری و درآمد. نتیجه: یک جمع داوطلب که اکنون با نظارت بر ۶۶۷هکتار زمین، ۹۰درصد از مساحت زمینهای کشاورزی روستا را در اختیار دارد. این یکپارچه کردن نه تنها موجب آسانی و افزایش کارایی فرآیندهای کشاورزی شده، بلکه ثابت کرده است که از نظر اقتصادی نیز تحولآفرین است. بنا بر گزارش اعضا، اکنون آنها در مقایسه با کشاورزان غیرعضو ۲۰درصد افزایش درآمد دارند.
مدلی از نوسازی و کارایی
این تعاونی تنها زمینهای کشاورزی را کشت نمیکند؛ بلکه با ارائه خدمات از ابتدا تا انتها: از شخم زدن تا پردازش غلات، تجسم جهان کوچکی از نظامی کارا است. این تعاونی با افزایش اعضا به ۱۸۰ و گسترش حیطه ارائه خدمات به ۶۰۰ خانوار، جایگاه خود خود را ارتقا بخشیده است. وقتی یارانههای دولتی برای ماشینآلات کشاورزی قابل دسترسی شد، لو وی، یکی از اعضای حزب کمونیست، با استفاده از فرصت و دریافت ۵/۱میلیون یوان یارانه، ۳۰ دستگاه ماشین به مجموعه خود افزود و تعاونی خود به رده جدیدی از کشاورزی مدرن سوق داد.
حکمرانی در چارچوب یک تعاونی
گفتگوهای من با اعضای تعاونی، هرچند کوتاه اما مفید بود. تصمیمات عمده در مجامع عمومی با توجه به نظر اعضا درباره سمتگیری و فعالیت تعاونی، به صورت دموکراتیک اتخاذ میشود. حزب کمونیست با تشویق حاکمیت اقتصادی گستردهتر در چین، نقش مهمی در شکل دادن به مسیر کلی تعاونیها ایفا میکند. جهت حصول اطمینان از عدالت و ایجاد انگیزه برای کار سخت، تقسیم سود با تصمیم جمعی معین میشود: پاداشها بر اساس سهم هر کشاورز از زمین و کار آنها در طول سال توزیع میشود. تابلوی دیواری تعاونی این اصول را با جزئیات مشخص کرده است. در زیر صفحه اصلی و ترجمه آن را ببینید.
قوانین و مقررات لو وی
مسئولیتهای هیئت مدیره
۱. سازماندهی و تشکیل مجمع اعضا (نمایندگان) و اجرای مصوبات آن؛ تدوین برنامه توسعه، تولید و بهرهبرداری سالانه شرکت؛ تدوین ضوابط و مقررات مدیریت داخلی و غیره و ارائه آنها برای تصویب به مجمع اعضا (نمایندگان) و سازماندهی اجرای وظایف مختلف فعالیت شرکت.
۲. تنظیم بودجه سالانه مالی و حسابهای نهایی، توزیع مازاد و برنامههای بازیابی زیان و ارائه آن به مجمع اعضا (نمایندگان) جهت بررسی؛
۳. سازماندهی و اجرای برنامه آموزشی اعضا و فعالیتهای مختلف مشترک؛
۴. مدیریت امور مالی و دارایی شرکت و حصول اطمینان از محفوظ بودن اموال شرکت؛
۵. دریافت، پاسخگویی، و رسیدگی به سوالات و پیشنهادات مطرح شده توسط ناظران اجرایی یا هیئت مدیره؛
۶. استخدام یا اخراج مدیران، حسابداران مالی و سایر کارکنان شرکت؛
۷. تعیین استانداردهای مشارکت سرمایه اعضا، بررسی و تصویب گزارش تجاری سالانه ارائه شده توسط هیئت مدیره و هیئت نظارت انجمن؛
۸. انجام سایر وظایف محوله توسط اعضای (نمایندگان) مجمع.
مسئولیتهای رئیس:
1. ریاست جلسات اعضا (نمایندگان)، تشکیل و ریاست جلسات هیئت مدیره؛
۲. امضای گواهی مشارکت سرمایه اعضای تعاونی.
۳. امضای انتصاب یا عزل مسئولین عملیات و مدیریت شرکت، حسابدار مالی و سایر پرسنل؛
۴. سازماندهی و اجرای مصوبات مجمع اعضا (نمایندگان) و هیئت مدیره و بازرسی از اجرای مصوبات؛
۵. امضای قراردادها و غیره را از طرف شرکت.
وظایف هیئت نظارت
۱. نظارت بر اجرای مصوبات مجمع اعضا (نمایندگان) و اساسنامه توسط هیئت مدیره؛
۲. نظارت و بازرسی عملیات تولیدی و تجاری شرکت و مسئولیت حسابرسی و نظارت مالی شرکت؛
۳. نظارت بر عملکرد هیئت مدیره یا اعضای هیئت مدیره و مدیران؛
۴. تهیه گزارش نظارتی سالانه برای مجمع اعضا (نمایندگان)؛
۵. ارائه استعلامات و پیشنهادات برای بهبود کار به رئیس یا هیئت مدیره؛
۶. پیشنهاد تشکیل جلسه فوقالعاده اعضا (نمایندگان)؛
۷. ثبت حجم کار یا حجم معاملات (مبلغ) بین مدیران و شرکت از طرف شرکت؛
۸. انجام سایر وظایف محوله توسط اعضا (نمایندگان) مجمع.
سیستم ایمنی تولید
۱. پیروی جدی از رویههای عملیاتی ماشینآلات کشاورزی، یادآوری امور عملیاتی و اطاعت از دستورالعملهای رهبری؛
۲. اصرار جهت حصول اطمینان از ایمنی خود هنگام کار با وسیله نقلیه و ترک نکردن بدون اجازه پست خود؛
۳. پوشیدن سه لباس تنگ هنگام کار با وسیله نقلیه؛
۴. راندن وسیله نقلیه موتوری در حال بیماری یا مستی اکیداً ممنوع است.
۵. هیچکس اجازه ندارد هنگام آویزان کردن یا بلند کردن ابزارهای کشاورزی زیر آنها نشسته یا ایستاده باشد. پس از آویخته شدن ابزارها، خاکبرداری، از بین بردن علفهای هرز و غیره، و تعمیر، تنظیم و عیبیابی در زیر آنها ممنوع است.
۶. رانندگی بدون تأیید ناظر مجاز نیست.
۷. تعمیر و نگهداری روزانه لکوموتیو برای تمیز و سالم نگه داشتن آن.
۸. پر کردن دقیق فرم تأیید صحت کار و تحویل به موقع به حسابداری.
معرفی تعاونی
شرکت امروزی در روستای بالیمیائو، خیابان کانگ پینگ، شهرستان گونگلی واقع شده است و در نوامبر ۲۰۱۱ تاسیس شد. پس از ۹ سال به دلیل اصلاحات و توسعه، تعداد اعضا از ۶ خانوار در ابتدای تاسیس به ۱۷۶ خانوار در حال حاضر افزایش یافته و ۶۰۰ خانوار را تحت تأثیر قرار داده است. اکنون این تعاونی دارای ۵۴ دستگاه ماشینآلات کشاورزی در مقیاس بزرگ است.
این یک نهاد تجاری جدید کشاورزی با یکپارچه کردن خدمات اجتماعی کشاورزی، عملیات در مقیاس بزرگ و ترویج و کاربرد فنآوریهای جدید است. در سال ۲۰۱۵ به عنوان یکی از ده تعاونی برتر در استان جیلین و در سال ۲۰۱۶ به عنوان تعاونی برتر ملی کشاورزان رتبهبندی شد. در سال ۲۰۱۷، لو وی، رئیس تعاونی، به عنوان کارگر نمونه نظام کشاورزی ملی و در سال ۲۰۱۹، به عنوان الگوی کارگر ویژه در استان جیلین معرفی شد.
این تعاونی از زمان تأسیس خود، با پایبندی به اصل همکاری برد برد، نقش اصلی خود را بهطور کامل ایفا کرده است، مدیریت «چهار نوسازی» را به شدت ارتقا بخشیده و برای بهبود مزایای جامع تولید کشاورزی تلاش کرده است.
تحقق مدیریت زمین در مقیاس بزرگ
این تعاونی با اتخاذ سه مدل «ورود زمین به تعاونی، اجاره زمین و امانت زمین»، و رساندن مساحت آن به ۶۹۰ هکتار، ۸۶درصد سطح زیرکشت روستا را به خود اختصاص داده است. از این میان، مساحت «ورود زمین به جامعه» ۲۱۰هکتار معادل ۴/۳۰درصد، «اجاره زمین» ۱۰۸هکتار معادل ۶/۱۵درصد و «امانت زمین» ۳۷۲هکتار معادل ۵۴درصد میباشد. با هدایت سازمان تعاونیها، روستای بالیمیائو با درک اساسی مدیریت زمین در مقیاس بزرگ، مشکل اینکه «چه کسی و چگونه زمین را کشت خواهد کرد؟» را بهتر حل کرده است. همزمان، نیروی کار روستایی آزاد هستند و کشاورزان شریک در فعالیت تعاونی میتوانند از آن خارج شده و بر صادرات خدمات نیروی کار متمرکز شوند و درآمد سرانه نیروی کار سالانه میتواند به بیش از ۲۰هزار یوان برسد.
تحقق مکانیزه کردن عملیات تولید
زمینهای متمرکز و بههمپیوسته، مکانیزاسیون کشاورزی را به واقعیت تبدیل کرده است. این تعاونی از سیاست ملی یارانه خرید ماشینآلات کشاورزی برای ارتقای همهجانبه کیفیت ماشینآلات و تجهیزات کشاورزی استفاده کامل میکند.
تعاونی فعلی
مجموع تجهیزات ماشینآلات کشاورزی از یک مجموعه در ابتدای تأسیس به ۵۴ دستگاه افزایش یافته است که تمامی جنبههای تولید کشاورزی از جمله شخم زدن، کاشت، مدیریت و برداشت و تحقق مکانیزاسیون کامل عملیات را پوشش میدهد. بدین ترتیب، نه تنها کارایی تولید را بهبود میبخشد، بلکه هزینههای تولید را نیز کاهش میدهد و در هر هکتار میتوان هزار یوان در هزینه صرفهجویی کرد.
تحقق فنآورانهساختن روشهای تولید
وجدان تعاونی استراتژی «نهادینه کردن غذا در زمین و فنآوری» را با تأکید بر اتکا به دانش و فنآوری برای بازدهی محصول و سودآوری به اجرا درمیآورد و به کارگیری مجموعهای از روشهای پیشرفته و اساسی مانند آزمایش خاک و کوددهی قاعدهمند، آمادهسازی عمیق خاک، زراعت امن و حافظت شده، و پیشگیری و کنترل سبز را اشاعه میدهد. استفاده از فنآوری برای افزایش تولید غلات و درآمدزایی به شکلی مؤثر سطح کشاورزی علمی را بهبود بخشیده است. متوسط محصول در هکتار به بیش از ۲۰هزار کیلوگرم میرسد که بسیار بیشتر از محصول کشاورزی سنتی است و درآمد در هر هکتار را نزدیک به ۲هزار یوان افزایش میدهد.
دستیابی به تقویت تولید و عملکرد
این تعاونی شیوه همکاری کشاورزی را نوآوری میکند و با به کار بستن الگوی خدمات «پنج واحد»: تأمین یکپارچه مواد کشاورزی؛ مدیریت یکپارچه کاشت؛ خدمات یکپارچه حفظ نباتات؛ عملیات یکپارچه کشاورزی ماشینی؛ و خشک کردن، برداشت و ذخیرهسازی یکپارچه محصول، جدیت و اشتیاق کشاورزان خُرد برای فعالیت در تعاونی را برانگیخته و موجب افزایش تعداد کشاورزان و درآمد آنها میشود. درآمد خالص کشاورزانی که به تعاونی میپیوندند میتواند به بیش از ۱۰هزاریوان در هر هکتار زمین برسد که ۲۰درصد بیشتر از کشاورزانی است که به تعاونی نمیپیوندند.
این تعاونی در آینده با پایبندی به آرمان خدمت به کشاورزان: به نوآوری در سازوکارهای همکاری؛ الگوسازی و پیشگامی در اشاعه مدیریت کلان اراضی روستایی،؛ سرعت بخشیدن به تحقق نوسازی کشاورزی؛ هدایت کشاورزان برای افزایش درآمد و ثروتمند شدن؛ فراهم کردن زمینه برای ایفای نقش ویژه و رهبری آنها؛ مشارکت همهجانبه برای ساختن جامعهای نسبتاً مرفه؛ و مشارکت در تحقق استراتژی احیای روستایی، همچنان ادامه خواهد داد.
1. refer to Dr. Guank Li’s comprehensive analysis of the law.
این مطلب درهمین شماره «دانش و امید» ترجمه و منتشر شده است.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 