تبلیغات غرب و استفاده ابزاری از ناآرامیهای ژوئن
دکتر یورگ روسلر و دکتر آنتون لاتزو / برگردان: طلیعه حسنی
دانش و امید شماره ۲۵- شهریور ۱۴۰۳
دکتر یورگ روسلر در مقاله «در دادگاه»۳، چگونگی تبلیغات غرب پیرامون وقایع ۱۷ ژوئن ۱۹۵۳ را بهدقت توضیح میدهد.
دکتر آنتون لاتزو در انستیتوی روابط بینالملل جمهوری دموکراتیک آلمان۱۵ تحصیل کرد؛ همانجا به تدریس و مطالعات پژوهشی خود ادامه داد و آخرین رئیس کرسی تاریخ و سیاست کشورهای سوسیالیستی اروپا بود. او صاحب تألیفات متعددی پیرامون مسائل مربوط به سیاست خارجی کشورهای سوسیالیستی، و از دهه ۱۹۹۰، مسائل مربوط به مبارزات بینالمللی برای صلح، سیاست خارجی جمهوری فدرال آلمان، تاریخ، توسعه و سیاست کشورهای اروپای شرقی، و جنبش بینالمللی کار است. گزیدهای از مجموعه مقالات دکتر لاتزو به مناسبت هفتادمین (۲۰۲۳) سالگرد ۱۷ ژوئن، چگونگی تدارک این ناآرامیها و استفاده ابزاری از آن توسط غرب را توضیح میدهد.
تقریباً یک روز بعد از رویدادهای ۱۷ ژوئن، هم جمهوری دموکراتیک آلمان و هم جمهوری فدرال آلمان توضیحاتی پیرامون علل و پیشینه آن ارائه دادند. تفسیرهای از یک رویداد بهندرت میتواند از این متضادتر باشد. در شرق، نویه دویچلند۴ (ارگان حزب سوسیالیست متحده آلمان) در ۱۸ ژوئن مقالهای با عنوان شکست نقشه عوامل خارجی در برلین منتشر کرد. سه روز بعد، ارگان کمیته مرکزی حزب به خوانندگان خود توضیح داد: چه کسی پشت کودتای فاشیستی ۱۷ ژوئن بود.
در غرب، روزنامه زوددویچه۵ در ۱۸ ژوئن از «قیام مردمی» روز قبل در برلین شرقی صحبت کرد. و روزنامه فرانکفورتر آلگماینه۶ اعلام کرد: طبقه کارگر علیه استثمارگران بلشویک قیام کرده است. […] تا آنجا که به توصیف وقایع ۱۷ ژوئن در غرب مربوط میشود، گزارش رسمی تاریخ – از مرکز فدرال برای آموزش مدنی۷ تا ناشران کتابهای درسی مدارس – اساساً از زبان «قانون روز اتحاد آلمان»۸ مصوب آگوست ۱۹۵۳ پیروی شده است. و در توجیه آن گفته میشود که در ۱۷ ژوئن ۱۹۵۳، «مردم آلمان در منطقه اشغالی شوروی و برلین شرقی علیه استبداد کمونیستی و (…) قیام کردند که بیانکننده اراده آنها برای آزادی بود.» بنا بر این ۱۷ ژوئن به نماد وحدت آلمان در آزادی تبدیل شده است.» بدین ترتیب از آن پس، ۱۷ ژوئن به عنوان «قیام مردمی برای آزادی و وحدت» نام گرفت.» […]
سالها، «رادیو در بخش [تحت کنترل] آمریکا»۹ (RIAS) کوشید تا به کارگران آلمان شرقی الغا کند که تحت «رژیم حزب اتحاد سوسیالیستی آلمان» باید بهشکلی «بیپایان زحمت بکشید». صحبت از «سرعت دیوانهوار کار» میشد و به کارگران گفته میشد که تحت «وحشیانهترین روشهای استثمار»ی قرار دارند که باید برای حفظ جان خود در برابر آن مقاومت کنند. نویسندگان RIAS در برنامه رادیویی روز کاری در منطقه [اشغال شده]۱۰، که هر روزه بین ساعت ۵:۳۵ تا ۵:۴۵ صبح برای کارگران شیفتی پخش میشد، در واقع چیز دیگری را به کارگران آلمان شرقی به طور ضمنی با صراحت میگفت: سرعت کار در شرایط لیبرال-دمکراتیک آلمان فدرال آرامتر است.
از اواخر سال ۱۹۵۲ و به ویژه از بهار ۱۹۵۳، موضوع استانداردهای کاری به موضوع اصلی برنامه روز کاری در منطقه [اشغالشده] RIAS تبدیل شده بود. گزارشی که پس از آن اغلب عصرها تکرار میشد برلین با منطقه «اشغالی» صحبت میکند۱۱ بود. بین دوم آوریل و ۲۸ مه ۱۹۵۳، ۲۱ برنامه از روز کاری در منطقه پخش شد که منحصراً حول موضوع استانداردهای کاری میچرخید. […]: «کارگران همه شاخههای صنعت در برلین شرقی (امروز) … مؤکداً درخواست میکنند که برلینیهای شرقی صبح چهارشنبه ساعت هفت برای تظاهرات مشترک در اشتراوسبرگر پلاتز۱۲ جمع شوند». این پیام ساعت ۱۱شب پخش شد. و نیمهشب ۱۶ ژوئن هر ساعت بین ساعت ۱ تا ۴ بامداد ۱۷ ژوئن تکرار شد.
در ساعات اولیه صبح ۱۷ ژوئن، درخواستی از سوی «جنگجوی سرد»۱۳ بدنام ارنست شارنوفسکی [رئیس کنفدراسیون اتحادیه کارگری آلمان در برلین غربی]۱۴ خطاب به «همکاران برلین شرقی» چهار بار از طریق RIAS پخش شد. او از مطالبات برای کاهش استانداردها حمایت میکرد. از آنجایی که شارنوفسکی از فراخوان مستقیم اعتصاب عمومی منع شده بود، توضیح داد که او به مردم «در منطقه شرقی و برلین شرقی» نه رهنمود بلکه تنها توصیه خوبی میکند. صرفنظراز اینکه او از ساکنان بخش شرقی شهر خواست تا کارگران ساختمانی در استالینآله [محل اولین ناآرامیها] را یاد نبرند. «پس، به جنبش کارگران ساختمانی، حمل و نقل و راه آهن برلین شرقی بپیوندید و همه محلههای خود در اشتراوسبِرگر را بگردید.» RIAS از ساعت ۷ صبح، از تظاهراتی که شروع شده بود، هر نیم ساعت گزارش میداد.
استفاده ابزاری از ناآرامیهای ژوئن
[…] اگون بآر۱۶، سردبیر وقت «رادیو در بخش آمریکایی» (RIAS) در برلین غربی، نقش بسیجکننده و هماهنگکننده رادیو را با این جمله توصیف کرد: «بهطوری کاملاً بیسابقه، نشان داده شد که یک رسانه برقی با چه اثربخشی و سرعت دیوانهواری قادر به تغییر وضعیت است. این هرگز قبلاً انجام نشده بود.»
به گفته بآر، از آنجایی که RIAS نگران بود که «تنها چند نفر» برای ۱۷ ژوئن جمع شوند، محل تجمع مورد نظر خود را تکرار میکرد: «ساعت هفت صبح در میدان اشتراوسبِرگر». RIAS ساعت به ساعت اوضاع را بیشتر و بیشتر داغ میکرد. مطالبات پخششده در این ایستگاه رادیویی به شکل فزایندهای سیاسی میشد. بهسرعت دیگر خبری از استانداردها کاری نبود، بلکه صحبت از سرنگونی دولت و همچنین «انتخابات آزاد» و اخراج حزب اتحاد سوسیالیستی آلمان از محل کارها بود.
اعتراضات در حالیکه به شکل فزایندهای علیه حزب و دولت هدایت میشد، گسترش یافت و برلین، منطقه اطرافهاله/ساله (ولفن، بیترفلد، مرسبورگ، بونا و لُینا)۱۷، شهرهای بزرگ لایپزیگ، درسدن و ماگدبورگ و مکانهای صنعتی براندنبورگ اَن دِرهاول۱۸ و هنیگزدورف در نزدیکی برلین را دربرگرفت. اما در جنوب جمهوری دموکراتیک آلمان، مانند نواحی کارل-مارکس-اشتاد۱۹ و سول۲۰، اوضاع نسبتاً آرام بود. در برلین و سایر شهرهای بزرگتر جمهوری آلمان، تحریککنندگان، که بیشتر آنها سازماندهی شده و از برلین غربی وارد شده بودند، به فروشگاههای بزرگ، کتابفروشیها، دفاتر سازمانهای اجتماعی و دفاتر دولتی وارد شدند، تأسیسات را تخریب کردند، آتش زدند و پرچمهای جمهوری دمکراتیک آلمان و جنبش کارگری را پاره کردند. و کارمندان حزب اتحاد سوسیالیستی آلمان، احزاب دیگر و سازمانهای تودهای مورد ضرب و شتم و آزار قرار دادند. این واقعیت که اینها و سایر اقدامات تحریکآمیز و همچنین تبدیل آنها به اقدامات سیاسی، برنامهریزی و کنترل شده بود در فعالیتهای مختلف نهادهای رسمی دولتی و سازمانهای به اصطلاح غیردولتی نشان داده شده است. […]
اواسط ماه ژوئن ۱۹۵۳، آلن دبلیو دالس۲۱، رئیس سیا و ژنرال متیو بی. ریجوِی۲۲، که تجربه فراوانی از جنگ علیه مردم کره داشت، در برلین غربی بودند. همراه آنها اتو لنز۲۳، وزیر امور خارجه در دفتر صدراعظم، و دیگر سیاستمداران و مقامات دولتی آلمان غربی به برلین غربی آمدند. در ۱۷ ژوئن، وزیر امور کل آلمان، یاکوب کایزر۲۴، نیز وارد برلین غربی شد تا عملیات را از نزدیک زیر نظر گرفته و هدایت کند.
1. Academy of Sciences of the GDR 2. jungeWelt 3. Auf dem Prüfstand
4. Neue Deutschland 5. Süddeutsche Zeitung 6. Frankfurter Allgemeine Zeitung
7. Bundeszentrale für politische Bildung 8. Law on the Day of German Unity
9. Radio in the American Sector (RIAS) 10. Werktag der Zone
11. Berlin spricht zur Zone 12. Strausberger Platz 13. cold warrior
14. Ernst Scharnowski [the West Berlin chairman of the German Trade Union Confederation]
15. the Institute for International Relations of the GDR 16. Egon Bahr
17. Halle/Saale (Leuna, Buna, Merseburg, Bitterfeld, Wolfen)
18. Brandenburg an der Havel 19. Karl-Marx-Stadt 20. Suhl
21. Allan W. Dulles 22. General Matthew B. Ridgway
23. Otto Lenz 24. the Minister for “All-German Affairs,” Jakob Kaiser
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 