کلمبیا: دولت راست‌گرای سابق با پول مواد مخدر نرم‌افزار جاسوسی اسرائیلی خریداری کرده و مخالفان و دستگاه قضایی را تحت نظر قرار داده است.

نویسنده: الیاس کورته، بوگوتا
منتشرشده در یونگه ولت
ترجمه جنوب جهانی

مقامات ارشد دولت سابق کلمبیا به ریاست ایوان دوکه ممکن است با پیامدهای ناخوشایندی روبرو شوند. رئیس‌جمهور چپ‌گرای فعلی کلمبیا، گوستاوو پترو، اوایل سپتامبر در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد که در دوره رئیس‌جمهور قبلی، نرم‌افزار جاسوسی اسرائیلی «پگاسوس» خریداری و احتمالاً به صورت غیرقانونی استفاده شده است. دادستان کل کلمبیا تاکنون تحقیقات را آغاز کرده است. پترو دولت قبلی را متهم می‌کند که عمداً در طول اعتراضات اجتماعی ۲۰۲۱ و پیش از شروع مبارزات انتخاباتی، «پگاسوس» را برای جاسوسی از مخالفان چپ خریداری کرده است. همچنین گفته می‌شود قضات و دادستان‌ها نیز تحت نظارت بوده‌اند. نکته حساس این است که خرید ویروس جاسوسی با پول نقدی انجام شده که قبلاً از یک باند مواد مخدر ضبط شده بود.
«پگاسوس» نرم‌افزاری برای جاسوسی از دستگاه‌های IOS و اندروید است که توسط شرکت اسرائیلی NSO Group Technologies Limited تولید شده است. صادرات این فناوری تحت نظارت دولت اسرائیل انجام می‌شود. این دولت تصمیم می‌گیرد که به چه کسانی فروخته شود و به چه کسانی فروخته نشود. یک دستگاه آلوده به ویروس «پگاسوس» تحت کنترل کامل قرار می‌گیرد و امکان دسترسی پنهانی به تمام اطلاعات و ارسال آن‌ها را فراهم می‌کند. حتی فعال‌سازی دوربین و میکروفون نیز ممکن است، که از این طریق جلسات هم می‌تواند نظارت شود.
طبق گزارش روزنامه‌نگار اسرائیلی، گور مگیدو، که در ماه مارس در روزنامه هاآرتص منتشر شد، شرکت NSO در سال ۲۰۲۱ نرم‌افزار «پگاسوس» را به قیمت ۱۳ میلیون دلار به کلمبیا فروخت و پول را به صورت نقدی از طریق یک هواپیمای خصوصی دریافت کرد. گفته می‌شود این معامله فیلم‌گونه توسط ژائر کولاس، رئیس بخش صادرات وزارت دفاع اسرائیل، حمایت شد. او تضمین کرد که بانک هاپوعلیم مشروعیت معامله را تأیید کند و مجوز این انتقال را فراهم کند. مگیدو گزارش داده است که با وجود نگرانی‌های مربوط به پول‌شویی، پول واریز شد و کولاس برای جلوگیری از مشکلات آینده، نامه‌ای به گروه NSO ارائه کرد. این مقام صادراتی با وجود جریان‌های مالی مشکوک همچنان در دولت بنیامین نتانیاهو به کار خود ادامه می‌دهد.
در سخنرانی تلویزیونی خود، پترو به نامه‌ای از نهاد مبارزه با پول‌شویی اسرائیل (IMPA) اشاره کرد که در آن تأیید شده است که در ۲۷ ژوئن ۲۰۲۱، ۵.۵ میلیون دلار از بوگوتا به تل‌آویو ارسال شده است. سپس در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۱ نیز مبلغ ۵.۵ میلیون دلار دیگر برای تکمیل خرید به گروه NSO پرداخت شد. بر اساس اطلاعات IMPA، این مبادلات به مبلغ کل ۱۱ میلیون دلار بین اداره اطلاعات پلیس کلمبیا (Dipol) و NSO انجام شده است. هنوز مشخص نیست که تفاوت این مبلغ با گزارش مگیدو چگونه به وجود آمده است. همچنین به دلیل پرداخت نقدی، مشخص نیست که آیا طرف‌های دیگری در این معامله نقش داشته‌اند یا خیر.
به گزارش روزنامه لیبرال «ال اسپکتادور» که به نقل از منبعی ناشناس در وزارت دفاع می‌نویسد، «همه شواهد حاکی از آن است که این عملیات مخفیانه توسط مدیرکل سابق پلیس ملی کلمبیا، خورخه لوئیس وارگاس والنسیا، انجام شده است». تاکنون ایوان دوکه، رئیس‌جمهور سابق، به این اتهامات پاسخی نداده است.
در ۵ سپتامبر، دادستانی کل کلمبیا اعلام کرد که تحقیقات را برای کشف حقیقت و شناسایی مسئولان خرید و استفاده غیرقانونی احتمالی نرم‌افزار جاسوسی «پگاسوس» آغاز کرده است. این نرم‌افزار توسط اداره اطلاعات پلیس ملی (Dipol) در میانه سال ۲۰۲۱ از شرکت اسرائیلی NSO Group خریداری شده بود. در این تحقیقات همچنین منبع پول خرید و چگونگی دسترسی پلیس ملی به این نرم‌افزار و شرایط قانونی استفاده از آن بررسی خواهد شد. به گزارش شبکه تلویزیونی Señal Colombia، نرم‌افزار «پگاسوس» هنگام تحویل دولت به دولت پترو، در اختیار آن‌ها قرار نگرفته است.
بنابراین، این سوال مطرح است که نرم‌افزار اکنون در کجا و تحت کنترل چه کسانی است. مرحله بعدی بررسی، جلسه غیرعلنی در سنای کلمبیا در ۱۸ سپتامبر است که در آن نمایندگان پلیس، ارتش، سرویس اطلاعاتی و وزارت دفاع به این موضوع خواهند پرداخت. پترو اعلام کرد که ابزاری فنی برای شهروندان فراهم خواهد کرد تا بتوانند آثار آلودگی به ویروس «پگاسوس» را در گوشی‌های هوشمند خود تشخیص دهند. او به‌ویژه از جوانانی که در جریان اعتراضات ۲۰۲۱ با معترضان ناپدید شده یا کشته شده در تماس بودند خواست از این ابزار استفاده کنند. طبق گزارش مؤسسه مطالعات توسعه و صلح کلمبیا (Indepaz)، در جریان قیام مردمی سال ۲۰۲۱، ۸۰ نفر کشته شدند و بسیاری ناپدید شدند که از میان آن‌ها ۲۳ نفر جسدشان پیدا شده است.
تحقیقات همچنین در مورد استفاده از «پگاسوس» برای نظارت بر قضات و دادستان‌ها ادامه دارد. کارشناسانی که وظیفه کشف نرم‌افزارهای جاسوسی را بر عهده دارند، شواهدی از رهگیری داده‌ها پیدا کرده‌اند، اما هنوز مشخص نیست که این کار با کدام نرم‌افزار انجام شده است. طبق گزارش «ال اسپکتادور»، حداقل ۱۵ قاضی از دادگاه قانون اساسی، دیوان عالی و دادگاه ویژه صلح خواستار بررسی پرونده‌های خود شده‌اند و برخی از آن‌ها نیز در این رابطه شهادت داده‌اند. فردی نیز گزارش داده که با «پگاسوس» تحت نظر بوده است.
همچنین باید روشن شود که آیا «پگاسوس» در مبارزات انتخاباتی علیه مخالفان چپ نیز استفاده شده است یا خیر. یک هفته قبل از دور نهایی انتخابات در ژوئن ۲۰۲۲، ضبط‌هایی از نشست‌های محرمانه ستاد انتخاباتی پترو منتشر شد. احتمال دارد این کار با کمک نرم‌افزار جاسوسی انجام شده باشد. روشن شدن تمام ابعاد خرید و استفاده از «پگاسوس» دشوار به نظر می‌رسد. به‌ویژه اینکه پترو به دلیل جنایات علیه مردم غزه، روابط دیپلماتیک خود را با اسرائیل قطع کرده و نمی‌توان به کمک اسرائیل در این زمینه امید داشت.
این رسوایی جدید در خصوص خرید نرم‌افزار جاسوسی «پگاسوس» فصل دیگری از تاریخ طولانی همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی بین اسرائیل و کلمبیا است که در گذشته شامل آموزش شبه‌نظامیان راست‌گرا و باندهای مواد مخدر توسط شرکت مزدور اسرائیلی «Spearhead Limited» به رهبری ژایر کلاین نیز بوده است. این شرکت در دهه ۱۹۸۰ در نابودی حزب چپ‌گرای «اتحاد میهنی» نقش داشت.