به قلم: سرگئی پولیتایف، تحلیلگر اطلاعاتی و نویسنده، یکی از بنیان‌گذاران و سردبیر پروژه «واتفور»

از اوایل ماه آگوست، خط مقدم درگیری‌های اوکراین به شکل قابل توجهی تغییر کرده است. اکنون، پس از گذشت حدود هفت هفته، می‌توانیم نتایج موقتی را با بررسی مناطق کلیدی خط مقدم از شمال به جنوب به دست آوریم.

جبهه کورسک

در ۶ آگوست، نیروهای اوکراینی به منطقه کورسک در روسیه نفوذ کردند. در نگاه اول، این اقدام به نظر می‌رسید که مشابه حملات مرزی قبلی باشد، اما به زودی آشکار شد که این عملیات اهمیت بیشتری دارد. این بار نیروهای مسلح اوکراین (AFU) تحت پرچم خود پیشروی کردند و قصد داشتند موفقیت‌های مشابهی را که در منطقه خارکف در پاییز ۲۰۲۲ به دست آوردند، تکرار کنند. استراتژی آن‌ها بر این بود که از یک جبهه نسبتاً ضعیف‌تر (نسبت به دونباس و زاپروژیا) عبور کرده، منطقه‌ای وسیع را به سرعت تصرف کنند و ارتش روسیه را بدون نبرد به عقب‌نشینی وادارند.

اما علی‌رغم موفقیت‌های اولیه، این حمله به زودی متوقف شد. بزرگترین موفقیت نیروهای مسلح اوکراین تصرف شهر سودژا با جمعیتی حدود ۵ هزار نفر بود. همچنین نیروهای اوکراینی موفق به کنترل یک منطقه وسیع اما کم‌جمعیت به وسعت حدود ۱۰۰۰ کیلومتر مربع شدند. اساساً، تنها دستاورد کی‌یف از این عملیات، گسترش خط مقدم به میزان ۱۳۰ کیلومتر بود.

نکته جالب: یک خط لوله بزرگ که گاز را به اروپا منتقل می‌کند، از منطقه کورسک می‌گذرد. با این حال، این خط لوله بدون وقفه به فعالیت خود ادامه داده است.

در طول ماه سپتامبر، نیروهای اوکراینی تلاش کردند تا منطقه کنترل خود را به سمت غرب و به سمت منطقه گلشکوفسکی گسترش دهند، جایی که امکان ایجاد دفاع مستحکم در امتداد رودخانه سِیم وجود داشت. اما نیروهای روسیه مانع این اقدام شدند و ضدحملاتی را آغاز کردند که اجازه نداد اوکراینی‌ها تجهیزات سنگین نظامی را وارد کنند یا ساختارهای دفاعی بسازند.

وضعیت فعلی چیست؟

در ۱۰ سپتامبر، برای اولین بار از یک ضدحمله احتمالی روسیه به میان آمد. نیروهای مسکو با استفاده از نقاط ضعف در خطوط دشمن، به سرعت پیشروی کردند و موفق شدند برخی پایگاه‌های اوکراینی را از خطوط تأمین جدا کنند. در طی دو روز، ارتش روسیه ۱۰ منطقه مسکونی را آزاد کرد و در جبهه‌ای به طول ۲۵ کیلومتر و عمق ۱۵ کیلومتر پیشروی کرد که بر اساس استانداردهای این درگیری، پیشرفت قابل توجهی بود. در روزهای بعد، نیروهای روسیه به پیشروی خود به سمت شرق، به سوی لیوبیموفکا و بزرگراه سودژا-کورنیوو ادامه دادند.

در واقع، این عملیات در چارچوب جنگ موضعی غیرمعمول به نظر می‌رسد؛ این عملیات از استراتژی‌های مختلفی مانند عبور مخفیانه از رودخانه برای تجمع نیروها، حملات سنتی ستون‌های زرهی و واحدهای هوابرد که در شهرهای اشغالی دشمن فرود آمدند، استفاده کرده است.

از ۱۳ سپتامبر، نیروهای اوکراینی یک سری حملات مرزی انجام دادند تا به مواضع پشتی روسیه نزدیک شوند، اما تاکنون این حملات ناکام بوده است، هرچند اوضاع همچنان در حال تغییر است.

منطقه پوکروفسک

پیشروی آهسته ارتش روسیه در جهت پوکروفسک از زمستان ۲۰۲۳ و به عنوان ادامه عملیات آودیوکا آغاز شد. محور اصلی این حمله خط راه‌آهن اصلی بود؛ مشخص شد که پیشروی در طول این مسیر مرتفع که توسط مناطق جنگلی محافظت می‌شود، عملی‌تر است. لحظه‌ای تعیین‌کننده در آوریل ۲۰۲۴ رخ داد، زمانی که شهر کوچک اوچرِتینو تصرف شد. پس از این موفقیت، پیشروی ارتش روسیه شتاب گرفت و بدون وقفه ادامه یافت.

نکته جالب: از آوریل تا سپتامبر، ارتش روسیه در جبهه‌ای به طول ۲۵ کیلومتر پیشروی کرده است (در مقایسه با جهت کورسک).

با آغاز عملیات اوکراین در کورسک، پیشروی ارتش روسیه در جبهه پوکروفسک به طور قابل ملاحظه‌ای شتاب گرفت و تجربه حملات قبلی به ثمر نشست. گروه نیروهای «مرکز» روسیه که در این منطقه فعالیت می‌کنند، بهترین دستاوردهای خود را از زمان آغاز حمله روسیه در فوریه ۲۰۲۲ به دست آورده‌اند.

حملات با گلوله‌باران شدید و حملات هوایی با استفاده از بمب‌های هدایت‌شونده آغاز می‌شود و سپس نیروهای تهاجمی عمدتاً به صورت پیاده به خطوط دشمن نفوذ می‌کنند. همزمان، ارتش روسیه مواضع پشتی نیروهای اوکراینی را تحت نظارت مداوم و کنترل آتش نگه می‌دارد و چرخش نیروها و حفظ خطوط تأمین آن‌ها را پیچیده می‌کند.

دفاع ضعیف اوکراینی‌ها در برخی مناطق «ترک» برداشته است. برای مثال، در اواخر ماه آگوست، نیروهای روسی بدون هیچ مقاومتی شهر نووگرودوفکا (جمعیت پیش از جنگ ۱۵ هزار نفر) را تصرف کردند، در حالی که در شرایط عادی این شهر می‌توانست برای ماه‌ها به عنوان یک سنگر دفاعی استفاده شود.

وضعیت فعلی چیست؟

پس از شکست در نووگرودوفکا، نیروهای اوکراینی به جبهه پوکروفسک اعزام شدند، که پیشروی روسیه را کند کرد، هرچند این پیشروی همچنان از سرعت ماه‌های ژوئن و ژوئیه بیشتر است. در حال حاضر، نبرد در حومه منطقه شهری پوکروفسک-سلیدوو با جمعیتی حدود ۲۰۰ هزار نفر در جریان است. این منطقه پس از اسلاویانسک-کراماتورسک، دومین منطقه شهری بزرگ در دونباس است که هنوز تحت کنترل نیروهای اوکراینی قرار دارد. در عصر ۱۷ سپتامبر، گزارش شد که شهر اوکراینک (جمعیت ۱۰ هزار نفر) تصرف شده است.

هدف فوری روسیه تصرف شهر سلیدوو (جمعیت ۲۵ هزار نفر) است که برخلاف گِرودوفکا، بلافاصله تصرف نشد. ارتش روسیه اکنون در تلاش است سلیدوو را با نزدیک شدن به آن از طریق شهر گورنیاک محاصره کند. در همین حال، نیروهای اوکراینی در تمام جبهه ضدحمله‌هایی انجام می‌دهند که تاکنون موفقیت چندانی نداشته‌اند. به طور کلی، اگر نیروهای روسیه تا قبل از زمستان پوکروفسک را تصرف کنند، این پیروزی بزرگی خواهد بود و نشانه‌ای از مشکلات عمده‌ای که نیروهای اوکراینی با آن مواجه هستند.

ماریینکا و اوگلدار

در ماریینکا (حومه دونتسک) و شهر نزدیک به آن یعنی کراسنوگوروفکا، واحدهای سابق شبه‌نظامیان دونباس که اکنون بخشی از سپاه اول ارتش روسیه هستند، از فوریه ۲۰۲۲ به آرامی پیشروی کرده‌اند. با این حال، موفقیت‌های اخیر در منطقه پوکروفسک باعث شده که جبهه این منطقه نیز تحت تأثیر قرار گیرد: در طول یک ماه گذشته، نیروهای روسی بیشتر از یک و نیم سال گذشته پیشروی کرده‌اند. مهم‌تر از همه، آن‌ها بالاخره آخرین بخش از خط مقدم قدیمی (مربوط به سال ۲۰۱۴) را که با استحکامات بتنی قدرتمند در اختیار اوکراینی‌ها بود، شکسته‌اند.

وضعیت فعلی چیست؟

منطقه بزرگی بین کراسنوگوروفکا و منطقه پیشروی پوکروفسک در آستانه تصرف توسط نیروهای روسیه قرار دارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که به دلیل احتمال محاصره، در دو روز گذشته نیروهای اوکراینی بدون جنگ از مواضع خود عقب‌نشینی کرده‌اند.

در دو هفته گذشته، نیروهای روسی اوگلدار را تا حدی محاصره کرده و چندین منطقه مسکونی در شمال و غرب شهر را تصرف کرده‌اند. اگر آن‌ها جاده به سمت بوگویاولنکا را قطع کنند، اوگلدار به طور کامل محاصره خواهد شد.