جنبش لبنانی حزبالله متعهد شد که به «جهاد» خود علیه اسرائیل ادامه دهد و از مردم غزه و سرزمینهای فلسطینی اشغالی حمایت کند.
حزبالله لبنان روز شنبه تأیید کرد که رهبر این گروه، حسن نصرالله، پس از آن که اسرائیل مجموعهای از حملات هوایی را به پایتخت لبنان، بیروت، در روز قبل آغاز کرد، کشته شده است.
در یک ترور که خطر شعلهور کردن جنگ تمامعیار در منطقهای که در آستانهی درگیری است را به همراه دارد، جنگندههای اسرائیلی حدود ده بمب نفوذگر به پناهگاهها را به ساختمانهای مسکونی در محلهی جنوبی ضاحیه در روز جمعه شلیک کردند. ویدیوهای منتشر شده توسط سایت «میدل ایست آی» نشان داد که دود غلیظی از محل انفجار بلند شده است.
ارتش اسرائیل بلافاصله تأیید کرد که مسئول این حملات است و ابتدا ادعا کرد که مرکز فرماندهی حزبالله را هدف قرار داده است. بعدها رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که نصرالله، ۶۴ ساله، هدف اصلی این حملات بوده اما مرگ او را تأیید نکردند.
روز شنبه، ارتش اسرائیل در پیامی در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) اعلام کرد: «حسن نصرالله دیگر نخواهد توانست جهان را ترور کند.»
سخنگوی عربی ارتش اسرائیل، آویخای ادرعی، نیز در بیانیهای در X گفت که نصرالله به همراه علی کرکی، فرمانده جبهه جنوبی حزبالله، و تعدادی دیگر از فرماندهان کشته شدهاند.
حزبالله بعداً در بیانیهای اعلام کرد: «حضرت سید مقاومت، بنده صالح، به سوی پروردگار خود که از او راضی است به عنوان شهیدی بزرگ شتافت.»
رهبری حزبالله تعهد کرد که «به جهاد خود در مقابله با دشمن (اسرائیل)، حمایت از غزه و فلسطین و دفاع از لبنان و مردم مقاوم و شرافتمند آن ادامه دهد.»
این بیانیه اشارهای به جانشین نصرالله نکرد و همچنین روشن نکرد که حزبالله چگونه به ترور رهبر خود پاسخ خواهد داد.
طبق گفته تحلیلگران، هاشم صفیالدین، کسی که به طور گسترده به عنوان جانشین نصرالله شناخته میشود، پس از حمله روز جمعه زنده بود.
صفیالدین که مسئول امور سیاسی حزبالله است و در شورای جهاد این گروه عضویت دارد، پسرعموی نصرالله است و مانند او یک روحانی و سید میباشد.
وزارت خارجه آمریکا در سال ۲۰۱۷ صفیالدین را یک تروریست معرفی کرد و در ماه ژوئن او تهدید به تشدید شدید حملات علیه اسرائیل پس از کشتن یکی از فرماندهان حزبالله کرد.
خامنهای مسلمانان را به مقابله با اسرائیل فراخواند
اوایل روز شنبه، رهبر ایران، آیتالله علی خامنهای، از همه مسلمانان خواست تا در کنار مردم لبنان بایستند و به حزبالله در مقابله با «رژیم پلید اسرائیل» کمک کنند.
در بیانیهای که در وبسایت رسمی او منتشر شد، خامنهای نام نصرالله را ذکر نکرد، اما با محکوم کردن قتل «مردم بیدفاع لبنان» آغاز کرد و گفت که «این کار نشاندهنده کوتهبینی و سیاستهای احمقانه رهبران» اسرائیل است.
او افزود: «جنایتکاران اسرائیلی باید بدانند که آنها بسیار کوچکتر از آن هستند که بتوانند به پایگاههای حزبالله در لبنان آسیبی جدی وارد کنند.»
خامنهای تأکید کرد که همه نیروهای مقاومت در منطقه از حزبالله حمایت میکنند و در کنار آن میایستند.
او همچنین از همه مسلمانان خواست تا در کنار مردم لبنان و حزبالله بایستند و از آنها در «مقابله با رژیم غاصب و ستمگر» حمایت کنند.
«سرنوشت این منطقه با نیروهای مقاومت، با حزبالله در خط مقدم، تعیین خواهد شد.»
صحبت با خبرنگاران در نیویورک
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، روز جمعه در نیویورک مجدداً بر حق اسرائیل برای دفاع از خود تأکید کرد و گفت که واشنگتن در صورت حمله به منافع خود در منطقه «هر اقدامی» را انجام خواهد داد.
بلینکن گفت: «اسرائیل حق دارد از خود در برابر تروریسم دفاع کند.»
او افزود: «اما به هر کسی که قصد استفاده از این موقعیت برای هدف قرار دادن پرسنل آمریکایی یا منافع آمریکا در منطقه را دارد، ایالات متحده هر اقدامی را انجام خواهد داد.»
این اظهارات بلینکن اندکی پس از آن مطرح شد که ابوعلاء الولائی، یکی از فرماندهان ارشد گروه «تیپهای سیدالشهدا» عراق، هشدار داد که در صورت آغاز جنگ تمامعیار، گروه او منافع آمریکا و اسرائیل را در منطقه هدف قرار خواهد داد.
او گفت: «حتی امارات متحده عربی که ما آن را پایگاه پیشرفته موجودیت غاصب میدانیم، اولین خط هدف قرار خواهد گرفت.»
در تلاشی برای کاهش تنشها، یک سخنگوی پنتاگون گفت که آمریکا از پیش از حملات خبر نداشته است.
سخنگو اضافه کرد که لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، در حین اجرای عملیات با همتای اسرائیلی خود صحبت کرده است.
حسن نصرالله که بود؟
کشته شدن نصرالله ممکن است به عنوان یک ضربه بزرگ برای حزبالله تلقی شود، زیرا این رهبر باسابقه نظارت بر تحولات این گروه را از یک جنبش مسلح محلی به یک نیروی سیاسی بزرگ هم در لبنان و هم در خاورمیانه برعهده داشت.
حسن نصرالله که در سال ۱۹۶۰ در یک خانواده فقیر شیعه در منطقه کارنتینا در شرق بیروت به دنیا آمد، در سال ۱۹۸۵ به ریاست شورای اجرایی حزبالله و همچنین عضویت در شورای شوری حزبالله رسید.
در سال ۱۹۹۲، رهبر وقت حزبالله، سید عباس موسوی، در یک حمله هوایی اسرائیل به همراه همسر و فرزندش کشته شد. نصرالله در مراسم تشییع جنازه موسوی گفت: «ما این مسیر را ادامه خواهیم داد… حتی اگر همگی ما شهید شویم و خانههایمان بر سرمان خراب شود، ما از انتخاب مقاومت اسلامی دست بر نخواهیم داشت.»
پس از آن، نصرالله رهبری گروه را به دست گرفت و حزبالله به زودی سلاحهای پیشرفتهتری از جمله موشکهای با برد بلندتری که میتوانست به مناطق بیشتری در اسرائیل نفوذ کند، به دست آورد.
تحت رهبری نصرالله، که نام خانوادگی او به معنای «پیروزی از طریق خدا» است، حزبالله از یک جنبش مسلح محلی به بزرگترین حزب سیاسی تاریخ معاصر لبنان تبدیل شد.
در اکتبر ۲۰۲۱، نصرالله اعلام کرد که حزبالله ۱۰۰ هزار نیروی رزمنده دارد و این گروه را به یکی از قدرتمندترین سازمانهای مسلح غیردولتی جهان تبدیل کرد.
نصرالله همچنین توانست شهرت حزبالله را در سراسر جهان عرب به عنوان تنها نیروی مسلحی که توانسته اسرائیل را وادار به عقبنشینی از یک کشور عربی کند، حفظ کند.
سخنرانیهای رهبر حزبالله اغلب توجه خاورمیانه و فراتر از آن را جلب میکرد.
در دوران رهبری نصرالله، پیوندهای بیشتری در داخل «محور مقاومت» ایران، که شامل حزبالله، دولت بشار اسد در سوریه، جنبشهای فلسطینی حماس و جهاد اسلامی، جنبش حوثیهای یمن و چندین گروه شبهنظامی عراقی میشود، تقویت شد.
پس از حملات روز جمعه، حماس، جهاد اسلامی، جنبش حوثی و مقاومت اسلامی عراق همگی بیانیههایی در محکومیت اسرائیل منتشر کردند.
حماس در بیانیهای اعلام کرد: «ما بار دیگر همبستگی مطلق خود را با مردم برادر لبنان و برادران خود در حزبالله و مقاومت اسلامی در لبنان تجدید میکنیم.»
حماس افزود: «ما در درد و رنج آنها شریک هستیم و امیدوار به پیروزی بر این دشمن صهیونیستی هستیم. ما از فداکاریها و ایستادگی آنها در این حماسه حسابکشی باز و حمایت از مردم و مقاومت ما قدردانی میکنیم و آن را میستاییم و همچنین در پاسخ و دفاع از مردم برادر لبنان کنار آنها هستیم.»
جنگ اسرائیل علیه لبنان: تاکتیکهای مرگبار بدون هدف نهایی
انفجارهای پیجر و حملات هوایی به نظر میرسد راه را برای یک تهاجم زمینی باز میکنند، اما هدف نظامی اسرائیل چیست؟
سرلشکر اوری گوردون، فرمانده جبهه شمالی ارتش اسرائیل، اخیراً به نیروهای خود دستور داد برای «مرحله جدید» درگیری در لبنان آماده شوند و گفت: «ما باید وضعیت امنیتی را تغییر دهیم. ما باید برای مانورهای زمینی و عملیات کاملاً آماده باشیم.»
کمپین اسرائیل تا به حال شامل مجموعهای از حملات چندبعدی بوده است، با هدف تضعیف منابع حزبالله در حالی که تیپهای اسرائیلی در دو جبهه دیگر در غزه و کرانه باختری اشغالی نیز درگیر هستند.
در طول ۱۰ روز گذشته، اسرائیل معتقد است که خسارات قابل توجهی به دشمن قوی منطقهای خود، یعنی حزبالله، وارد کرده است.
در تاریخ ۱۷ و ۱۸ سپتامبر، هزاران پیجر دستی و صدها بیسیم تقریباً همزمان در سراسر لبنان و سوریه منفجر شدند و دهها نفر را کشتند و هزاران نفر را زخمی کردند. دو روز بعد، یک حمله هوایی اسرائیل دستکم ۴۵ نفر، از جمله دو فرمانده ارشد حزبالله، ابراهیم عقیل و احمد وحبی، را به قتل رساند.
سپس، در روز دوشنبه، حملات هوایی به سمت ۱۶۰۰ موقعیت ادعایی حزبالله، در عملیاتی با نام «تیرهای شمال» صورت گرفت.
این حملات هوایی که با هدف نابودی انبارهای موشک، راکت و توپخانه حزبالله انجام شد، بیش از ۵۵۰ نفر، از جمله زنان و کودکان، را کشت و بیش از ۱۸۰۰ نفر دیگر را زخمی کرد. عملیات اسرائیل در لبنان همچنان ادامه دارد.
آیا این شروع یک جنگ تمامعیار است، همانطور که اوایل امسال پیشبینی کرده بودم، در حالی که این ایده در جاهای دیگر کماهمیت جلوه داده شده یا نادیده گرفته شده است؟ اگر چنین باشد، اسرائیل در هفتهها و ماههای آینده چگونه خواهد جنگید؟
موفقیت تاکتیکی
بر خلاف حملات مکانیزه و زرهی که در محیط شهری غزه طی سال گذشته استفاده شد، اسرائیل تا به حال در لبنان به صورت دوربرد و مخفیانه جنگیده است، با هدف کاهش تلفات و مواجهه با کمبود نیروی انسانی.
عملیاتی که به انفجار پیجرها انجامید، احتمالاً سالها زمان برای آمادهسازی لازم داشت. به نظر من این فقط نفوذ به یک زنجیره تأمین امن نبوده است؛ بلکه احتمالاً شامل تولید دستگاههای ارتباطی «ایمن» که توسط دستگاه امنیتی حزبالله انتخاب شده و سپس تحویل موفقیتآمیز آن به واحدهای حزبالله بوده است.
تولید بمبهای دستساز (IED) به صورت صنعتی مفهومی جدید نیست. گروه دولت اسلامی (داعش) به عنوان یک نیروی غیردولتی در این زمینه مهارت کسب کرده بود.
سناریوی تولید این تجهیزات محتملتر است، زیرا تلهگذاری (و حملونقل) ۵۰۰۰ دستگاه ارتباطی با مواد منفجره معمولی بر پایه نیترات، یک کابوس لجستیکی میبود که در بنادر و فرودگاهها قابل کشف بود و حداقل به یک چهارم تُن مواد منفجره نیاز داشت.
در هر صورت، این حمله برای ارتش و سازمانهای امنیتی اسرائیل یک موفقیت تاکتیکی بود. ممکن است به طور موقت ۱۵۰۰ نفر از اعضای حزبالله را خنثی کرده باشد و همچنین غیرنظامیان را طبق دکترین «ضاحیه» وحشتزده کرده باشد. این حمله ممکن است به ترمیم تصویر قدرتمند و بازدارنده سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل پس از شکستهای ۷ اکتبر کمک کرده باشد.
اما همانند «هدف نهایی» در غزه و شاید در کرانه باختری اشغالی، استراتژی قابل دستیابی در جنوب لبنان همچنان نامشخص یا غیرموجود است.
این عملیات همچنین یک ارتقاء بزرگ در جنگهای دوربرد با استفاده از بمبهای دستساز بود که معمولاً توسط گروههای تروریستی استفاده میشود. این تاکتیکها که مخفیانه، مرگبار و بدون تمایز عمل میکنند، توسط ارتشهای ناتو، از جمله بریتانیا، ممنوع شدهاند.
سپس، در روز دوشنبه، اسرائیل با حدود ۵۰۰ حمله هوایی به لبنان حمله کرد که شامل بیش از ۱۰۰۰ عملیات هوایی بود. برای قرار دادن این مقیاس و شدت در چشمانداز، نیروی هوایی اسرائیل در ۵ ژوئن ۱۹۶۷ با تعداد کمتری از این پروازها، بر آسمان مصر برتری هوایی یافت.
ارتش اسرائیل مدعی است که این حملات زیرساختهای فرماندهی، کنترل و ارتباطات حزبالله را هدف قرار داده است، با هدف کاهش توانایی این جنبش و ایجاد هرج و مرج در صفوف آن.
در واقع، طی ۱۰ روز گذشته، اسرائیل تلاش کرده است چهار ستون اصلی آنچه که من «انقلاب موشکی» حزبالله مینامم را نابود کند: دقت (موشکهای هدایتشونده و کیتهای هدایت)، ارتباطات (ضروری بین توپخانه موشکی و واحدهای پهپادی)، نظارت/حسگرها (پهپادهای کوتاه و میانبرد که میتوانند بر فراز اسرائیل نظارت کنند) و برد (شامل موشک هدایتشونده فاتح-۱۱۰ و راکت غیرهدایتشونده زلزال ۲).
عملیات آمادهسازی
این حملات یا به عنوان عملیاتی برای آمادهسازی تهاجم زمینی هستند، یا نسخهای شدیدتر از «چمنزنی» است، اصطلاحی که اسرائیل برای توصیف عملیاتهای نظامی بزرگ و دورهای به کار میبرد که به تخریب گسترده زیرساختها و مناطق غیرنظامی میانجامد.
از تابستان گذشته، اسرائیل گروه بزرگی از نیروها را در شمال خود مستقر کرده است، از جمله تیپهایی از لشکر ۳۶ منظم فرماندهی شمال، تیپهای نخبه چتربازان ۹۸ و لشکر زرهی ذخیره ۱۴۶. همچنین اخیراً دو تیپ ذخیره دیگر فراخوانده شدهاند.
گروه رزمی حاضر در شمال اکنون بیش از اندازه چهار لشکر است، با حدود ۱۶ تیپ. با توجه به اینکه تیپهای اسرائیلی به دلیل کمبود نیروی انسانی نسبتاً کوچک هستند – برخی تیپها کمتر از ۲۰۰۰ سرباز دارند – این گروه تقریباً سه برابر نیروی تهاجمی اسرائیل در لبنان در ژوئیه ۲۰۰۶ است.
با توجه به حملات چندبعدی که از تلهگذاری قدیمی گرفته تا نفوذ اطلاعاتی و حملات هوایی پیچیده برای قطع سر فرماندهان را در بر میگیرد، این احتمالاً عملیاتی برای آمادهسازی یک تهاجم زمینی است، با هدف تضعیف بیشتر حزبالله.
بسیج بیشتر نیروهای زمینی نشان میدهد که مرحله حملات زرهی و مانورهای مکانیزه، مسئلهای مربوط به زمان است، نه امکان. اما در دورههای تحلیل نبرد، اولین درس دانشجویان این است که دشمن همیشه یک رأی دارد. بنابراین، پرسش بزرگ این است که آیا حزبالله توانایی کافی برای حمله با کیفیت و ادامه درگیری با کمیت لازم را دارد، یا اسرائیل موفق شده است تواناییهای آن را به اندازه کافی کاهش دهد؟
بازیگران منطقهای نیز اهمیت دارند. وتوی ایران بر یک جنگ تمامعیار به عنوان دلیلی برای واکنش نسبتاً محدود حزبالله برجسته شده است. این وتوی ادعایی تأییدشده نیست. اما بر اساس دو دهه مطالعه نیروهای غیردولتی، برای من روشن است که بسیاری از آنها – برخلاف تصور عمومی – دارای استقلال عمل هستند و زمانی که لازم است به طور مستقل عمل میکنند.
اما برای اسرائیل، این همچنان یک طرح عملیاتی است. همانند «هدف نهایی» در غزه و شاید در کرانه باختری اشغالی، استراتژی قابل دسترسی در جنوب لبنان همچنان نامشخص یا غیرموجود است. سون تزو، نویسنده کتاب «هنر جنگ»، زمانی نقلقول شده است: «استراتژی بدون تاکتیک، کندترین مسیر به سوی پیروزی است. تاکتیک بدون استراتژی، صدای پیش از شکست است.»
این گفته به روش کنونی جنگ اسرائیل صدق میکند: تاکتیکهای مرگبار، عملیاتهای فرسایشی، بدون استراتژی.
اسرائیل علیه لبنان: حزبالله چه تسلیحاتی دارد؟
حزبالله، که به عنوان قدرتمندترین گروه غیردولتی مسلح در جهان شناخته میشود، طی هفته گذشته تحت حملات شدیدتری از سوی اسرائیل قرار گرفته است.
این گروه از زمان حمله ۷ اکتبر که توسط حماس به جنوب اسرائیل هدایت شد و جنگ اسرائیل علیه غزه، درگیر خصومتهای متقابل در مرز جنوبی لبنان بوده است.
افزایش اخیر درگیریها با حمله دو روزه هماهنگ اسرائیل در ۱۷ و ۱۸ سپتامبر به لبنان آغاز شد، که شامل انفجار هزاران بیسیم و دستگاههای پیجینگ متعلق به حزبالله بود. در این حملات حداقل ۳۸ نفر کشته و بیش از ۳۰۰۰ نفر زخمی شدند.
سپس در ۲۰ سپتامبر، حمله هوایی اسرائیل به منطقهای پرجمعیت در بیروت انجام شد که منجر به کشته شدن حداقل ۴۵ نفر، از جمله دو فرمانده ارشد حزبالله، و همچنین چند زن و کودک شد. این هفته، بمباران گسترده اسرائیل در مناطق جنوبی و شرقی لبنان باعث کشته شدن حداقل ۵۶۰ نفر و آوارگی دهها هزار نفر دیگر شده است.
در روز چهارشنبه، حزبالله که برای ماهها به سوی شمال اسرائیل موشک پرتاب کرده بود، برای اولین بار یک موشک بالستیک به سمت تلآویو، پرجمعیتترین شهر اسرائیل، شلیک کرد.
جنبش لبنانی حزبالله، که از اشغال جنوب لبنان توسط اسرائیل در بین سالهای ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۰ متولد شده است، به یک زرادخانه متنوع و پیشرفته دست یافته و آن را توسعه داده است. «میدل ایست آی» نگاهی به تواناییهای آن دارد.
از نوامبر گذشته، حزبالله از پهپادهای حامل مواد منفجره استفاده کرده است. اوایل همان ماه، یک حمله پهپادی به یک پایگاه ارتش اسرائیل در بلندیهای اشغالی جولان، دو سرباز اسرائیلی را زخمی کرد.
یک پهپاد حزبالله بر فراز شمال اسرائیل در ۲۵ اوت ۲۰۲۴؛ و پهپادی از حزبالله در همان روز توسط نیروهای اسرائیلی منهدم شد (خبرگزاری فرانسه)
حزبالله همچنین از پهپادها و موشکهای کوتاهبرد استفاده کرده تا سیستم دفاع هوایی گنبد آهنین اسرائیل را تحت فشار قرار دهد، در حالی که از دیگر موشکهای دوربردتر برای رسیدن به عمق بیشتری از خاک اسرائیل استفاده کرده است.
پهپادها همچنین برای نظارت مورد استفاده قرار گرفتهاند. در ژوئن گذشته، حزبالله یک پهپاد تجاری را بر فراز حیفا به مدت چندین ساعت به پرواز درآورد و فیلمبرداری کرد و بعداً بخشی از آن را به صورت آنلاین منتشر کرد.
این ویدیوی ۹ دقیقهای که توسط شبکه تلویزیونی المیادین و المنار منتشر شد، چندین مکان را شامل سایتهای نظامی و زیرساختهای غیرنظامی نشان داد.
موشکها برآورد میشود که حزبالله ۱۳۰,۰۰۰ موشک و راکت در اختیار دارد که از آخرین درگیری با اسرائیل در سال ۲۰۰۶ به تدریج ذخیره کرده است.
زرادخانه آن شامل موشک فلق-۲ است که برای اولین بار در ۸ ژوئن استفاده شد و برد ۱۰ کیلومتر دارد و سرجنگی بزرگتری نسبت به فلق-۱ دارد.
چندین موشک حزبالله، از جمله فجر، خیبر، رعد و زلزال، دارای برد متوسط بین ۴۰ تا ۲۰۰ کیلومتر و سرجنگیهای قدرتمند بین ۵۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم هستند.
مبارزان حزبالله لبنان در نزدیکی پرتابگرهای متعدد راکتها در جریان یک تور مطبوعاتی در عرمطا، جنوب لبنان، در مه ۲۰۲۳ (خبرگزاری فرانسه)
در گذشته، حسن نصرالله، رهبر حزبالله، اعلام کرده بود که این گروه میتواند برخی از این سلاحها را تغییر داده و از موشکهای هدایتنشده به موشکهای دقیق تبدیل کند.
هفته گذشته، در واکنش به حملات بیسیمها و پیجرها، حزبالله اعلام کرد که با موشکهای فادی ۱ و فادی ۲، پایگاه هوایی رمت دیوید اسرائیل را هدف قرار داده است. این موشکها دارای بردی بین ۸۰ تا ۱۰۵ کیلومتر هستند و پیش از این در این درگیری یکساله استفاده نشده بودند.
در روز سهشنبه، این جنبش اعلام کرد که از موشک فادی ۳ برای حمله به پایگاه سامسون اسرائیل در منطقه جلیل سفلی استفاده کرده است. فادی ۳ نیز موشکی بود که پیش از این ناشناخته بود.
موشکهای دوربرد گفته میشود که حزبالله موشکهای ایرانی فاتح-۱۱۰ و اسکاد با بردهای ۲۵۰-۳۰۰ کیلومتر و ۳۰۰-۵۵۰ کیلومتر را در اختیار دارد.
اندریاس کریگ، استاد دپارتمان مطالعات دفاعی در کالج کینگز لندن، به میدل ایست آی گفت: «تعداد زیادی از موشکهای کوتاه و متوسط در حملات اخیر اسرائیل به لبنان نابود شدهاند.»
وی افزود: «اما جواهرات گرانبهای توان موشکی حزبالله در زیر زمین ذخیره میشوند، نه روی سطح. این موشکهای بزرگتر با سرجنگیهای قویتر و برد بیشتر تنها زمانی استفاده میشوند که حزبالله با سناریوی جنگی تمامعیار مواجه شود.»
حزبالله گفته میشود که موشکهای فاتح ۱۱۰ دارد: در اینجا، ارتش ایران موشکهای مشابه را در جریان یک رژه در تهران در سپتامبر ۲۰۱۱ به نمایش میگذارد (رویترز)
در روز چهارشنبه، حزبالله اعلام کرد که یک موشک بالستیک به سوی مقر سازمان اطلاعاتی موساد در نزدیکی تلآویو شلیک کرده است. اسرائیل اعلام کرد که این موشک رهگیری شده و هیچ تلفاتی نداشته است. این نخستین بار بود که موشکی از لبنان به مرکز اسرائیل رسید.
در ماه آوریل، ایران حدود ۱۷۰ پهپاد، ۳۰ موشک کروز و ۱۲۰ موشک بالستیک به سوی اسرائیل شلیک کرد، که اولین حمله مستقیم ایران به خاک اسرائیل بود. اکثریت این موشکها توسط اسرائیل و متحدانش، شامل ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و اردن، رهگیری شدند.
اگرچه موشک بالستیک حزبالله در روز چهارشنبه متوقف شد، اما یک حمله ترکیبی از پهپادها و موشکهای دوربردتر حزبالله احتمالاً رهگیری دشوارتری نسبت به حمله ایران خواهد بود.
کریگ گفت: «توان موشکی ترکیبی حزبالله بزرگترین تهدید فیزیکی برای اسرائیل است.» وی افزود: «به دلیل نزدیکی به اسرائیل، رهگیری این موشکها دشوارتر است، زیرا زمان هشدار کمتری وجود دارد، بهویژه برای موشکهای دوربرد که مسیر متفاوتی نسبت به موشکهای کوچکتری دارند که حزبالله در ۱۲ ماه گذشته شلیک کرده است.»
پدافند هوایی جایی که اسرائیل احتمالاً بیشترین آسیب را به حزبالله وارد میکند، حملات هوایی است.
جنبش لبنانی دارای تعدادی سلاح دفاعی است که برای نابودی تجهیزات نظامی اسرائیل طراحی شدهاند، از جمله موشکهای ضد هوایی، ضد تانک و ضد کشتی.
مهمات سطح به هوا، مانند موشکهای ضد هوایی ۳۵۸ ساخت ایران، چندین بار از ماه اکتبر برای سرنگونی پهپادهای اسرائیلی مورد استفاده قرار گرفته است.
یک نمونه از موشک کروز P-800 Onyx که به نام یخونت نیز شناخته میشود، در مجمع فنی-نظامی بینالمللی Army-2018 در اوت ۲۰۱۸ (Boevaya Mashina/Creative Commons)
اما این تسلیحات در برابر حملات گسترده اسرائیلی مانند آنچه در هفته گذشته شاهد بودیم، محافظت حداقلی ارائه میدهند و به هیچ وجه به اندازه پدافند هوایی اسرائیل که شامل سیستمهای گنبد آهنین، پیکان و فلاخن داوود است، مؤثر نیستند.
مصطفی اسعد، تحلیلگر نظامی لبنانی، به میدل ایست آی گفت: «در برابر حملات هوایی، حزبالله نمیتواند در برابر برتری گسترده اسرائیل در میدان هوایی مقاومت کند. دو یا سه نوع پدافند هوایی که در جنوب لبنان دیده شدهاند، تنها برای مقابله با پهپادها یا بالگردهای با ارتفاع پایین کارآمد هستند.»
اسعد افزود که با این حال، موشکهای ضد کشتی حزبالله تواناییهای قویتری دارند. موشک کروز ضد کشتی یخونت، با برد ۳۰۰ کیلومتر و توانایی حمل ۲۰۰ کیلوگرم مواد منفجره، میتواند تهدیدی برای کشتیرانی باشد یا از تلاشهای اسرائیل برای محاصره لبنان از طریق دریا جلوگیری کند.
نیروهای زمینی و دفاعی حزبالله به دلیل برتری اسرائیل در آسمان، قادر به استقرار هواپیماهای سرنشیندار یا خودروهای زرهی در لبنان نیست.
با این حال، گفته میشود که این گروه تانکهای T-55 و T-72 و دیگر تجهیزات زرهی دارد که در سوریه نگهداری میشود و در عملیاتهای حمایت از دولت سوریه از آنها استفاده کرده است.
هنوز نشانه روشنی از اینکه اسرائیل قصد حمله زمینی به لبنان را داشته باشد، دیده نشده است. در روز دوشنبه، وقتی از سخنگوی ارتش اسرائیل، دانیل هاگاری، پرسیده شد، او گفت: «ما هر کاری که لازم باشد انجام خواهیم داد.»
یک تونل به طول ۲۰۰ متر که توسط مبارزان حزبالله در یک بنای یادبود حزبالله در ملیتا، جنوب لبنان در مه ۲۰۲۰ ساخته شده است (خبرگزاری فرانسه)
یک منبع امنیتی لبنانی به «میدل ایست آی» گفت که اگر چنین حملهای صورت گیرد، ارتش لبنان به همراه حزبالله با آن مقابله خواهند کرد.
کریگ گفت که مرکز ثقل حزبالله، دفاع فیزیکی و زیرساختهایی است که در دل کوههای جنوب و شرق لبنان ساخته شدهاند و ممکن است صدها کیلومتر را در بر بگیرند.
او افزود: «سیستمهای تونلی توسط مهندسان ایرانی و کره شمالی در دل سنگها حفاری شدهاند. اینها دژهای غیرقابل نفوذی هستند که حزبالله در صورت حمله اسرائیل به آنها پناه خواهد برد.»
تعداد نیروها برآورد شده بود که حزبالله در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۰,۰۰۰ نیروی فعال و ۲۰,۰۰۰ نیروی ذخیره داشته باشد.
در صورت وقوع جنگ زمینی، نیروهای حزبالله نسبت به درگیری قبلی در سال ۲۰۰۶ تجربه بیشتری در نبرد دارند. بهویژه آنها در جنگهای شهری طی جنگ داخلی دهساله سوریه که در کنار نیروهای رئیسجمهور بشار اسد جنگیدهاند، تجربه کسب کردهاند.
کریگ گفت که این گروه تعدادی از نیروهای با تجربه خود را در جنگ داخلی سوریه از دست داده است. او افزود: «همچنین در هفتههای اخیر، بسیاری از فرماندهان میانی و ارشد حزبالله توسط اسرائیل ترور شدهاند که این مسئله بر توانایی حزبالله برای مقابله در صورت حمله زمینی نیروهای پیادهنظام اسرائیل تأثیر خواهد گذاشت.»
اما او تأکید کرد: «ساختار شبکهای حزبالله آن را به شدت مقاوم کرده است.»
وی افزود: «این شبکه همراه با زیرساختهای تونلی پیچیده و غیرقابل نفوذ در جنوب لبنان، تهدید حزبالله را به گونهای کرده که اسرائیل نمیتواند آن را به طور کامل از بین ببرد.»
نیروهای اسرائیلی نیز به دلیل حمله زمینی به غزه که حدود ۱۱ ماه پیش آغاز شد، تجربه نبرد دارند. اما کریگ بر این باور نیست که این تجربه بهبود قابل توجهی در تواناییهای زمینی اسرائیل ایجاد کرده باشد.
او گفت: «ارتش اسرائیل در برخورد با جنگهای شهری در غزه پیچیدگی خاصی از خود نشان نداده است. این ارتش دههها به دلیل اشغال و پلیسبازی تضعیف شده و تجربه چندانی در جنگهای شدید ندارد.»
در حالی که اسرائیل از جریان ثابت تسلیحات و تجهیزات برخوردار است، نیروی انسانی آن در اثر یک سال جنگ در غزه تحلیل رفته است.
اسعد یادآور شد که احتمالاً اسرائیل دست به حمله زمینی گستردهای مانند آنچه در سالهای ۱۹۷۸ یا ۱۹۸۲ انجام داد، نخواهد زد. «آنها میدانند که دستیابی به پیروزی تاکتیکی غیرممکن خواهد بود و تنها آنها را به یک منطقه کشتار آهسته میکشاند.»
منابع میدل ایست آی
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 