ایران-اسرائیل: توازن قدرت و امکانات
ویکتور میخین
عضو وابسته آکادمی علوم روسیه
«چشمانداز جدید شرقی»
ترجمه جنوب جهانی
پس از حمله تلافیجویانه ایران، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، میتواند خودش را آغاز کند – جنگی برای نابودی رژیم تهران که طبیعتاً با کمک، پول و فناوری پیشرفته آمریکا انجام خواهد شد.
بر اساس تحلیل کارشناسان باتجربه در رسانههای غربی، ایران در دامی افتاده که توسط نتانیاهوی مکار و بدخواه گسترده شده است. ایرانیان پس از ماهها بیعملی در پاسخ به یک سری حملات ویرانگر و تحقیرآمیز که منجر به سربریدن حزبالله و کشته شدن یکی از رهبران حماس در تهران شد، با اعتماد طعمه را بلعیدند. اما رژیم، همانطور که مطبوعات غربی مینویسند، ممکن است با شلیک موشک به اسرائیل در ۲ اکتبر، حملهای که هدف آن وارد کردن آسیب واقعی بود و ناگزیر مساوی با حمله تلافیجویانه از سوی اسرائیلیهای انتقامجو است، مرتکب «خودسوزی» شده باشد. کاملاً آشکار است که در این مرحله، تندروها در هر دو طرف کنترل اوضاع را در دست دارند. گذشته نشان داده است که چیزی به نام «تشدید تنش با هدف تنشزدایی» وجود ندارد – فقط تشدید تنش وجود دارد. به نظر میرسد پنجره دیپلماسی در حال بسته شدن است و آنچه در ادامه رخ میدهد، به رئیسجمهور سالخورده آمریکا در روزهای پایانی دولتش بستگی دارد.
تاکتیک جدید ایران
حمله ایران در ۲ اکتبر دومین باری بود که تهران مستقیماً به اسرائیل حمله کرد. اولین بار در آوریل بود که ایران حدود ۳۰۰ موشک و پهپاد شلیک کرد. این سلاحها چندان مؤثر نبودند و سامانه دفاع هوایی گنبد آهنین اسرائیل، همراه با نیروهای نظامی آمریکا، بریتانیا و اردن، بسیاری از آنها را رهگیری کردند. آن یک نمایش بود – که بسیاری متوجه شدند – اما این بار متفاوت بود. موشکها کمتر بودند، حدود ۱۸۰ عدد طبق گفته اسرائیلیها، اما از مدرنترین موشکهای زرادخانه ایران بودند: موشکهای مافوق صوت فتاح-۱ که پنج برابر سرعت صوت سریعتر هستند. ویدئوهای تلفن همراه منتشر شده در اینترنت آنها را نشان میدهد که با سرعتی باورنکردنی در آسمان پرواز میکنند. آنها هنوز دقت چندانی ندارند و آنهایی که در هوا منفجر نشدند، در مناطق غیرمسکونی سقوط کردند. تنها قربانی، همانطور که مطبوعات اسرائیل با طعنه اشاره میکنند، ظاهراً یک کارگر فلسطینی از غزه بود که هنگام عبور از یک جاده بیابانی در کرانه باختری توسط دم موشکی که سقوط میکرد کشته شد. با این حال، ارتش اسرائیل هیچ تصویری از پایگاههای نظامی که مورد حمله قرار گرفتند منتشر نکرده است، اما رسانههای آمریکایی این کار را کردهاند و آنها تجهیزات نظامی بزرگ آسیب دیده و تخریب شده را نشان میدهند. بنابراین، موضوع به آن سادگی که مقامات رسمی اسرائیل سعی میکنند جلوه دهند، نیست.
آیتالله علی خامنهای، رهبر ایران: آنچه نیروهای مسلح ما انجام دادند، تنها مجازاتی حداقلی برای جنایات باورنکردنی رژیم خونآشام، وحشی و غاصب صهیونیستی بود.
کمی پس از حمله ایران، نتانیاهو در ویدئویی که دفترش منتشر کرد گفت: «ایران امشب اشتباه بزرگی مرتکب شد و بهای آن را خواهد پرداخت». در پس تمام این سخنان تند – و بدون شک منظور نتانیاهو همین بود – لحظهای تردید یا حداقل مکث وجود داشت. هنگامی که اولین موج موشکهای بالستیک به سمت اسرائیل حرکت کرد، کابینه اسرائیل در پناهگاهی نزدیک اورشلیم جلسه داشت. گزارش شد که بحث بدون تصمیمگیری در مورد شکل حمله تلافیجویانه اسرائیل پایان یافت، زیرا نتانیاهو و سایر مقامات ظاهراً میخواستند ابتدا با دولت بایدن مشورت کنند. اسرائیل باید اطمینان حاصل کند که ایالات متحده تردید نخواهد کرد و هنگامی که درگیری با ایران به یک جنگ تمام عیار تبدیل شود، با تأمین مداوم بمب و حتی آنچه مقامات اسرائیلی «پشتیبانی عملیاتی» مینامند، از آن حمایت خواهد کرد.
قدرت نظامی آمریکا در حمایت از اسرائیل
نیروی دریایی آمریکا دو ناو هواپیمابر در خاورمیانه و کشتیهای متعدد مجهز به موشکهای هدایت شونده مدرن دارد. بمبافکنهای جنگنده آمریکایی در اردن مستقر هستند و هر چقدر هم که ملک عبدالله دوم بگوید که پادشاهی هاشمی در هیچ جنگ منطقهای شرکت نخواهد کرد، واقعیتها سرسختانه خلاف آن را ثابت میکنند و بعید است که پنتاگون برای بمباران ایران از او اجازه بگیرد. به نظر میرسد جو بایدن نمیخواهد در روزهای پایانی دوره تصدیاش جنگی منطقهای در خاورمیانه رخ دهد، اما اگر چنین جنگی اجتنابناپذیر باشد، او باید اطمینان حاصل کند که اسرائیل در آن پیروز میشود. اسرائیل خاورمیانه را به نفع خود و منافع غرب تغییر میدهد. ایالات متحده خوشحال خواهد شد که ایران، حزبالله و حماس را، اگر نه نابود شده، بلکه بسیار تضعیف شده ببیند. این امر در درجه اول در مورد ایران صدق میکند. نتانیاهو ممکن است موفق شود ایالات متحده را با خود همراه کند و دوران طولانی او در بالاترین سطح با این واقعیت مشخص شده است که او رؤسای جمهور آمریکا را به چالش کشیده است. بیل کلینتون پس از اولین ملاقات با بیبی منفجر شد: «او فکر میکند کی هست؟ ابرقدرت لعنتی اینجا کیه؟»
با این حال، رئیسجمهور جو بایدن گفت که ایالات متحده به اسرائیل در سرنگون کردن هر موشک ایرانی که به سمت این کشور شلیک شود کمک خواهد کرد. این بیانیه پس از آن صادر شد که نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) اعلام کردند ایران در پاسخ به حمله اسرائیل به جنوب لبنان، موشکهایی را به سمت اهداف مختلف در اسرائیل شلیک کرده است. گزارش شده است که ایالات متحده درباره حمله ارتش اسرائیل هشدار داده و به نیروهای نظامی اسرائیل زمان کافی داده تا موشکهای ایرانی را با سیستمهای ضد موشکی Arrow-2 و Arrow-3 دفع کنند. بایدن گفت: «این نشاندهنده پتانسیل بالای نظامی اسرائیل و نیروهای مسلح آمریکا است». «همچنین نشاندهنده برنامهریزی دقیق ایالات متحده و اسرائیل برای پیشبینی و دفاع در برابر حمله گستاخانهای است که انتظارش را داشتیم». سپس او با لحنی تند جملهای اضافه کرد که هیچ گونه ابهامی را نمیپذیرد: «اشتباه نکنید، ایالات متحده کاملاً، کاملاً، کاملاً از اسرائیل حمایت میکند».
پس از بمباران ایران، بایدن به نیروهای نظامی آمریکا در منطقه دستور داد تا هر گونه موشک اضافی ایران که به سمت اسرائیل شلیک میشود را رهگیری و سرنگون کنند. این اقدام نشاندهنده وضعیتی است که به سرعت در حال تشدید است، زیرا ایالات متحده اکنون فعالانه در تمام عملیاتهای حفاظت از متحد خود شرکت دارد. در پاسخ به این بحران، کاخ سفید جلسه اضطراری برگزار کرد که در آن کامالا هریس معاون رئیسجمهور و تیمهای برجسته امنیت ملی حضور داشتند که به هماهنگی پاسخ ایالات متحده کمک کردند. گزارش شده است که ایالات متحده «فعالانه» در حال آمادهسازی برای حمایت از اسرائیل در دفاع در برابر یک حمله است. یک مقام ارشد آمریکایی به رویترز گفت که این حمله قریبالوقوع ممکن است در مقیاسی بزرگتر از حمله اخیر باشد. یوآو گالانت وزیر دفاع اسرائیل و لوید آستین وزیر دفاع آمریکا اخیراً گفتگوهایی داشتهاند که طی آن درباره آمادگیهای مشترک برای مقابله با تهدید ایران صحبت کردند.
پنتاگون تأیید کرده است که ایالات متحده نیروها و جنگندههای بیشتری را به خاورمیانه اعزام میکند. چندین هزار نیروی اضافی از جمله اسکادرانهای جنگنده F-15، F-16، F-22 و A-10 به منطقه اعزام خواهند شد. این استقرار به طور گستردهای به عنوان آمادگی برای یک درگیری احتمالی گستردهتر با ایران در صورت تشدید بیشتر اوضاع تلقی میشود.
موضع استوار و عادلانه ایران
رهبر انقلاب اسلامی، آیتالله سید علی خامنهای گفت که همه، از جمله فلسطینیها و لبنانیها، حق دارند در برابر متجاوزان محافظت شوند و اشاره کرد که حمله حماس به جنوب اسرائیل در ۷ اکتبر سال گذشته «تصمیمی کاملاً درست» بود. سخنان رهبر دقیقاً یک هفته پس از آن بیان شد که رژیم اسرائیل در پی یک حمله هوایی گسترده به جنوب بیروت، رهبر حزبالله لبنان، سید حسن نصرالله، و مشاور نظامی ایران در لبنان، سردار عباس نیلفروشان را به شهادت رساند. اظهارات رهبر همچنین سه روز پس از آن مطرح شد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بیش از ۱۸۰ موشک به سمت مواضع نظامی و مراکز جاسوسی اسرائیل در پاسخ به ترور رهبر حزبالله، مشاور ارشد نظامی و رئیس دفتر سیاسی حماس اسماعیل هنیه در تهران که در ۳۱ ژوئیه کشته شد، شلیک کرد.
رهبر با اشاره به اقدامات خباثتآمیز اسرائیل در منطقه از اکتبر سال گذشته گفت: «دشمن ملت ایران همان دشمن ملتهای فلسطین، لبنان، عراق، مصر، سوریه و یمن است». ایشان پیشنهاد کردند که کشورهای مسلمان به طور مشترک اقدامی «ویژه» علیه رژیم اسرائیل انجام دهند.
رهبر همچنین اعلام کرد که اقدامات نظامی ایران علیه اسرائیل «کاملاً مشروع و موجه» بوده و اشاره کرد که ایران «عجلهای ندارد و در اتخاذ اقدامات علیه متجاوز تردید نخواهد کرد». «بر اساس احکام اسلام در مورد حفاظت، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و حقوق بینالملل، اقدامات نیروهای مسلح ایران برای مجازات رژیم خونآشام صهیونیستی کاملاً مشروع و موجه بود»، رهبر گفت. دو عملیات اخیر علیه اسرائیل ثابت کرده است که ایران میتواند در صورت لزوم در برابر رژیم اسرائیل بایستد. رهبر در بخشی از سخنانش که خطاب به مؤمنان بود، به زبان عربی نیز صحبت کرد و اسرائیل را رژیمی «شوم، بیریشه، مصنوعی و بیثبات» خواند که به سختی سر پا مانده و همه اینها به خاطر حمایت ایالات متحده است.
علاوه بر این، محور مقاومت در برابر کشتارهایی که رژیم اسرائیل مرتکب میشود عقبنشینی نخواهد کرد؛ پیروز خواهد شد و ایران همراه با دیگر کشورها به تحقق این هدف کمک خواهد کرد. آیتالله علی خامنهای اظهار داشت: «جمهوری اسلامی ایران قاطعانه و استوار هر وظیفهای را در این رابطه انجام خواهد داد. ما در انجام وظیفه خود تردید یا عجله نخواهیم کرد».
ویکتور میخین، عضو وابسته آکادمی علوم روسیه، به طور انحصاری برای مجله آنلاین «چشمانداز جدید شرقی»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 