نتانیاهو در تهاجم به لبنان به‌شدت دچار محاسبات اشتباه شده است.

تام فاودی
المیادین انگلیسی
ترجمه جنوب جهانی

نیروهای شورشی همیشه دیدگاه کاملاً متفاوتی نسبت به ارتش‌های دولت‌های مستقل دارند، زیرا آن‌ها بیشتر از ایدئولوژی و تمایل به دفاع از سرزمین یا مردم خود انگیزه می‌گیرند.

در طول تاریخ، یک موضوع تکراری وجود داشته است: جنگ‌ها و تهاجمات غالباً بر اساس برآوردهای نادرست آغاز می‌شوند. داستان همیشه یکسان است: مهاجم باور دارد که «نقشه اصلی» طراحی کرده که اگر به‌درستی اجرا شود، دشمن را به‌طور پیشگیرانه و قاطعانه شکست می‌دهد و پیروزی سریع و نسبتاً بی‌خون‌ریزی به‌دست می‌آورد و از جنگ طولانی و ویرانگر جلوگیری می‌کند. چه برنامه آلمان برای تصرف اتحاد جماهیر شوروی در سال 1941، چه تهاجم صدام حسین به کویت یا حتی جنگ اخیر اوکراین، این «نقشه‌های اصلی» اعتماد زیادی به برتری اهداف خود دارند و به‌طور خطرناکی اراده دشمنان خود و پیامدهای بعدی اقداماتشان را دست‌کم می‌گیرند که این امر به جنگ‌های فاجعه‌باری منجر می‌شود که نهایتاً کنترل آن‌ها را از دست می‌دهند.
این چرخه تاریخی اکنون در لبنان تکرار می‌شود: بنیامین نتانیاهو به‌اشتباه محاسبه کرد که می‌تواند با یک سری اقدامات مخفیانه و حملات هدفمند، رهبری حزب‌الله را پیشگیرانه نابود کند و به این ترتیب بتواند تهاجم زمینی به این کشور را آغاز کند و آنچه را که فکر می‌کرد رهبر ندارد، یعنی میلیشیاهای بی‌جهت و در حال فروپاشی در وضعیت آشوب بدون مقاومت سازمان‌یافته، از میان بردارد.
نتانیاهو فکر می‌کرد این کار به او امکان می‌دهد که حزب‌الله و «زیرساخت‌های» آن را برای همیشه از بین ببرد. اما این فرضیات به‌شدت اشتباه بودند، زیرا نیروهای مسلح اسرائیل (IOF) متوجه شده‌اند که با مقاومتی شدید روبه‌رو شده و تلفات داده‌اند و حزب‌الله نیز در 13 اکتبر موفق شد با یک پهپاد به یک پایگاه حمله کند.
چرا این محاسبه اشتباه است؟
اولاً، تاریخ بار دیگر نشان می‌دهد که حتی قدرتمندترین نیروها نیز در جنگ‌ها علیه میلیشیاها یا نیروهای چریکی با انگیزه بالا دچار مشکل شده‌اند، حتی وقتی که امتیاز اشغال آن کشور را داشته‌اند. همان‌طور که تجربیات ایالات متحده در ویتنام و افغانستان نشان داده است، بمباران‌های وسیع ممکن است تلفات زیادی از غیرنظامیان به‌جا بگذارد، اما به‌ندرت دشمنان را که اغلب به‌طور نامتقارن و با برنامه‌ریزی متفاوتی سازماندهی شده‌اند، نابود می‌کند. این کار معطوف به نابود کردن تانک‌ها یا کامیون‌ها نیست.
ثانیاً، چنین جنگ‌هایی در اصل به کنترل صفر و صدی بر سرزمین‌ها مربوط نمی‌شود. اگر نیروی شورشی هستید، هدف اصلی‌تان این است که دشمن خود را با یک جنگ طولانی و فرسایشی شکست دهید و روش سازمان‌دهی شما به شما این امکان را می‌دهد که به‌طور سیال حرکت کنید، در سرزمین دشمن فعالیت داشته باشید و به‌طور مخفیانه حمله کنید.
حتی اگر نیروهای مسلح اسرائیل جنوب لبنان را اشغال کنند، «جنگ» پایان نمی‌یابد و حزب‌الله «شکست نمی‌خورد»، بلکه این نیروها در باتلاقی گرفتار خواهند شد. در نهایت، حزب‌الله یک دشمن «دولت مستقل» نیست، بلکه یک جنبش مقاومت زیر ملی و یک بازیگر سیاسی در لبنان است که سازمان‌دهی آن در سراسر کشور پراکنده است. در حالی که نتانیاهو و نیروهای مسلح اسرائیل سوگند خورده‌اند که «زیرساخت‌های» حزب‌الله را نابود کنند و «منطقه مرزی را پاکسازی کنند»، این هدفی بی‌معنی است، زیرا مدت زمان جنگی که آغاز کرده‌اند و آنچه که برای رسیدن به آن باید انجام دهند، بسیار فراتر از ادعاهایشان در مورد «اهداف محدود»شان است. این امر در بمباران‌های شدید بیروت، افزایش تلفات غیرنظامیان و حملات به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل که به‌عنوان خسارات جانبی متضرر شده‌اند، مشهود است.
بنابراین، به‌جای یک جنگ مرزی محدود که به‌طور گمراه‌کننده‌ای به رسانه‌های جریان اصلی غرب ارائه شد، نتانیاهو درگیر یک بازی پرهزینه و دشوار موش و گربه شده که به‌هیچ‌وجه پایدار نیست. همچنین، اراده حزب‌الله به‌طور خطرناکی دست‌کم گرفته شده است.
نیروهای شورشی همیشه دیدگاه کاملاً متفاوتی نسبت به ارتش‌های دولت‌های مستقل دارند، زیرا آن‌ها بیشتر از ایدئولوژی و تمایل به دفاع از سرزمین یا مردم خود انگیزه می‌گیرند، به طوری که از خطر مرگ نمی‌هراسند. در اینجا نیز افغانستان و ویتنام نمونه‌های تاریخی مهمی هستند. یک نهاد دولتی می‌تواند جوانان را به اجبار به خدمت بگیرد، اما نیروهای شورشی غالباً از انگیزه‌ای شدید به‌صورت داوطلبانه تشکیل می‌شوند.
حتی پس از یک سال، نیروهای مسلح اسرائیل قادر به نابودی حماس در محدوده کوچک نوار غزه نیستند، حتی اگر مرزهای این منطقه بسته باشند. آیا نابودی همه ساختمان‌های قابل‌مشاهده به سود نتانیاهو پایان داده است؟ یا از بین بردن بخشی از رهبری آن‌ها؟
اگر این موضوع را در نظر بگیریم، آن‌ها چه شانسی در برابر منطقه بزرگ‌تر و کوهستانی لبنان دارند؟ در این شرایط، تنها می‌توان نتیجه گرفت که بنیامین نتانیاهو در تهاجم به این کشور به‌شدت دچار محاسبات اشتباه شده است.