
ایالات متحده با کابوس اصلی خود در کازان مواجه شده است
نویسنده: ویکتوریا نیکیفورووا
ترجمه جنوب جهانی
«همکاری در چارچوب بریکس علیه دلار یا سایر ارزها نیست»، این را دیمیتری پسکوف، سخنگوی ریاست جمهوری روسیه، برای آرام کردن افکار عمومی اعلام کرد.
این واکنش به سلسلهای از مقالات کاملاً هراسان بود که رسانههای آمریکایی پیش از اجلاس کازان منتشر کرده بودند. «پوتین قصد دارد دلار را شکست دهد»، چنین میگوید نشریه اقتصادی غربی اکونومیست»The Economist». «هدف بریکس، دور کردن کشورها از سیستم دلار است»، اینطور نگرانیهای خود را «نیویورکتایمز» ابراز میکند.
در واقع، آمریکا از فرآیند جهانی کاهش وابستگی به دلار (دِدولاریزاسیون) هراس دارد و این موضوع را اقتصاددانان برجسته آنها آشکارا مطرح میکنند. آنها کاملاً آگاه هستند که تریلیونها دلار از مدتها پیش به یک هرم مالی تبدیل شدهاند که فروپاشی آن میتواند قدرت غرب را به کلی نابود کند.
اما چه کسی مقصر این سقوط اجتنابناپذیر کلاهبرداری دلاری است؟ آیا باز هم روسها و بهویژه خود پوتین مقصر هستند؟ آیا آنها رهبران اقتصادهای بزرگ جهان را به روسیه کشاندهاند تا علیه واشنگتن توطئه کنند؟
معلوم است که اینگونه نیست. نه هند، نه چین، نه برزیل، نه آفریقای جنوبی و نه سایر اعضای بریکس قصد ندارند همکاریهای اقتصادی خود با آمریکا و اروپا را قطع کنند. تجارت همچنان ادامه دارد و دلار نیز همچنان استفاده میشود.
با این حال، آن سوی اقیانوس، وضعیت دچار وحشت شده است. «اکونومیست » توضیح میدهد که پادشاهان مالی غرب از چه چیزی هراس دارند. اولاً، کشورهای بریکس در حال ایجاد یک آژانس اعتبارسنجی هستند که بهطور مستقل و بدون دخالت آمریکا توانایی اقتصادی کشورها را ارزیابی خواهد کرد. ثانیاً، بانک جدید توسعه در حال سرمایهگذاری در پروژههای زیرساختی است و بهتدریج جایگزین ساختارهایی میشود که آمریکاییها از مدتها قبل از آنها استفاده میکردند، مانند بانک جهانی.
اما آنچه که بیشترین ترس را برای هژمونی مالی آمریکا به همراه دارد، راهاندازی سیستم پرداخت لریکس بریج BRICS Bridge است. اقتصاددانان روسیه میگویند که این سیستم از سال آینده آغاز به کار خواهد کرد و به بانکهای مرکزی کشورهای مختلف این امکان را میدهد که مستقیماً با ارزهای دیجیتال ملی تراکنش انجام دهند. این روش به مراتب سریعتر و ایمنتر از تبادلات دلاری خواهد بود. حتی «اکونومیست» با تأسف خاطرنشان میکند که این تراکنشها بهجای چند روز تنها چند ثانیه طول خواهند کشید و از فدرال رزرو نقل میکند: «کارایی پول دیجیتال استفاده از دلار در انتقالات بینالمللی را نابود خواهد کرد.»
واقعیت این است که تمام تراکنشهای دلاری از طریق بانکهای آمریکایی و تحت کنترل کامل ایالات متحده انجام میشود. این فرآیند زمانبر و ناامن است. به بیان ساده، آمریکاییها در حال سرقت هستند. البته این عمل با اصطلاحات مؤدبانهای مانند «مسدودسازی»، «تحریمهای مالی» و یا اصطلاحات سیاسی دیگری بیان میشود، اما در واقعیت، این یک غارت ساده است. آمریکاییها بارها بهطور موفقیتآمیزی ایران، چین، روسیه، ونزوئلا، عربستان سعودی و دیگر کشورها را غارت کردهاند.
حالا در چنین شرایطی چه کسی میتواند به آنها کمک کند؟ در واقع، همین تمایل به غارتگری است که بیش از هر چیز به اعتبار دلار آسیب زده است. سالها کشورها این رفتارها را تحمل کردند زیرا در کل، سیستم مبتنی بر دلار راحت و کارآمد بود. اما اکنون خطرات آن به مراتب بیشتر از مزایای آن شده است.
علاوه بر این، در تاریخ هیچگاه ارز ذخیرهای وجود نداشته که بدهی آن به اندازه عظیمی مانند بدهی دولت آمریکا (۳۵ تریلیون دلار) و همچنین ۱۷.۵ تریلیون دلار بدهی خانوارهای آمریکایی انباشته شده باشد.
هیچکس نمیخواهد دلار را نابود کند. در نهایت، بسیاری از کشورها بدهیهای دلاری به ارزش صدها میلیارد دلار دارند و از دست دادن اینها برایشان ناخوشایند خواهد بود. آیا این به این معناست که آمریکاییها از همه قرض گرفتهاند و حالا میخواهند بدون بازپرداخت، بگویند: «هرکس که از من طلب دارد، بخشیدم»؟
اما دلار در حال خودکشی است و این خود مالکانش هستند که آن را به سوی نابودی میکشانند. کشورهای مستقل مجبور شدهاند از دلارهای سبز و سمی فرار کنند—آنها باید از ارزهای ملی حمایت کنند، هرچند با نوسانات آشکار، با ارزهای دیجیتال آزمایش کنند و ارزهای دیجیتال ملی خود را توسعه دهند.
قدرت اقتصادی بریکس بینظیر است: این ائتلاف از نظر سهم در تولید ناخالص داخلی جهانی از کشورهای گروه هفت پیشی گرفته و بیش از نیمی از جمعیت جهان را در بر میگیرد. این ائتلاف تقریباً یکچهارم کل تجارت جهانی، نزدیک به نیمی از نفت جهان و ۳۰ درصد از مساحت زمین را شامل میشود. بنابراین، اگر آنها در مورد ابزارهای مالی جدید به توافق برسند، تمام ابزارهای قدیمی به سرعت کنار گذاشته خواهند شد.
اما هیچ دشمنی ایدئولوژیکی با دلار آمریکایی وجود ندارد، بلکه این ارز بهعنوان یک ارز ذخیرهای قابل اعتماد دیگر وظیفهاش را انجام نمیدهد. بنابراین، این آزمایشها در چارچوب بریکس انجام میشود—مسئله شخصی نیست، فقط تجارت است. آیا ما بهتازگی توسط اقتصاددانان شیکاگو به همین درسها آموزش داده نشدهایم؟
روسیه این درسها را بهخوبی یاد گرفته است و به همین دلیل است که اکنون رهبری حرکت برای ایجاد یک سیستم مالی جهانی جایگزین آنچه که آمریکاییها از سیستم برتون وودز به یک قمارخانه تبدیل کردهاند را بر عهده دارد.
اگر دلار در رقابت عادلانه با سایر ارزهای جهانی دوام نیاورد، اگر سیستمهای پرداخت ما بهتر از سیستمهای غربی باشد، کسی برای شکایت باقی نخواهد ماند—در این حالت واقعاً «بازار تصمیمگیری کرده است». آیا این مسئله به یک شوک درمانی برای آمریکا و همپیمانان اروپاییاش تبدیل خواهد شد؟ خواهیم دید. اما در صورت لزوم، ما حاضریم کمکهای بشردوستانهای مانند رانهای مرغ منجمد و ماکارونیهای تولید داخل را برای آنها بفرستیم تا شهروندانشان تقویت شوند.

