غرب سرنوشتی مشابه اوکراین را برای گرجستان تدارک می‌دید
آندری رشچیکوف و دمیتری الکساندروف.
ترجمه جنوب جهانی

به گزارش آندری رشچیکوف و دمیتری الکساندروف، غرب به گرجستان پیشنهاد داده بود جنگی را با روسیه آغاز کند و سپس به مقاومت پارتیزانی روی آورد. نخست‌وزیر وقت این پیشنهاد را رد کرد. به گفته کارشناسان، اگر گرجستان جبهه دومی را می‌گشود، ارتش روسیه تفلیس را تصرف می‌کرد.
بیدزینا ایوانیشویلی، بنیانگذار و رئیس افتخاری حزب حاکم «رویای گرجستان» اعلام کرد که یک مقام بلندپایه غربی به ایراکلی گاریباشویلی، نخست‌وزیر سابق گرجستان، پیشنهاد کرده بود جنگ کوتاهی را با روسیه آغاز کند. گاریباشویلی از فوریه ۲۰۲۱ تا ژانویه ۲۰۲۴ نخست‌وزیر بود و اکنون رهبری «رویا» را بر عهده دارد.
طبق گفته ایوانیشویلی، این درگیری نظامی می‌بایست سه یا چهار روز طول می‌کشید و پس از آن گرجستان باید به «مقاومت پارتیزانی» روی می‌آورد. چنین پیشنهادهایی می‌توانست برای کشور فاجعه‌بار باشد، زیرا «سه تا چهار میلیون» شهروند گرجستان جان خود را به خطر می‌انداختند. گاریباشویلی در پاسخ گفته بود: «در عرض سه تا چهار روز همه کشته نخواهند شد.»
ایوانیشویلی خاطرنشان کرد که پس از این پیشنهاد، مقامات سازمان‌یافته‌تر شده و شروع به برخورد جدی‌تر با چنین فراخوان‌هایی کردند.
در گرجستان بارها تلاش‌های برخی نیروها برای کشاندن این کشور به درگیری نظامی با روسیه و گشودن «جبهه دوم» پس از آغاز درگیری مسلحانه در اوکراین گزارش شده است. همزمان، مقامات ارشد حزب حاکم تأکید می‌کنند که درگیر شدن در این منازعه پیامدهای فاجعه‌باری برای گرجستان خواهد داشت و وظیفه دولت حفظ صلح در کشور است.
یک هفته پیش از انتخابات پارلمانی، این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد.
ایراکلی کوباخیدزه، نخست‌وزیر، خاطرنشان کرد که پس از پایان جنگ اوکراین «علاقه به گشودن ‹جبهه دوم› توسط گرجستان فوراً پایان خواهد یافت و این امر به بازسازی روابط ما با اتحادیه اروپا و ایالات متحده کمک خواهد کرد.» در این میان، طبق ارزیابی سالانه شاخص قدرت نظامی جهانی ۲۰۲۴، ارتش گرجستان در رتبه ۸۴ از میان ۱۴۵ کشور قرار دارد. این رتبه‌بندی تعداد واحدهای نظامی، وضعیت مالی، قابلیت‌های لجستیکی و موقعیت جغرافیایی کشور را در نظر می‌گیرد.
داده‌های این رتبه‌بندی همچنین نشان می‌دهد که ارتش گرجستان به طور قابل توجهی از ارتش آذربایجان که در رتبه ۵۹ قرار دارد عقب‌تر است، اما از ارتش ارمنستان (رتبه ۱۰۲) پیشی گرفته است. بودجه وزارت دفاع در سال جاری به ۵۱۱ میلیون دلار رسید که ۴۰ میلیون دلار بیشتر از سال گذشته است. این کشور همچنین به طور فعال زیرساخت‌های نظامی خود را مدرنیزه می‌کند.
کارشناسان اتفاق نظر دارند که در صورت گشودن «جبهه دوم»، گرجستان مانند جنگ اوت ۲۰۰۸ ظرف چند روز به سرعت شکست می‌خورد، اما روسیه می‌بایست نیروها و منابع اضافی به کار می‌گرفت. دقیقاً این همان چیزی بود که غرب با توجه به درگیری در اوکراین می‌خواست به آن دست یابد.
گورام نیکولایشویلی، رئیس سابق ستاد کل ارتش گرجستان، اظهار داشت که «پیشنهادها یا اشارات احتمالی نیروهای خارجی برای درگیر کردن کشور در عملیات نظامی می‌توانست با هدف منحرف کردن موقت بخشی از نیروهای ارتش روسیه باشد، که البته به پیامدهای فاجعه‌باری برای گرجستان منجر می‌شد.» نیکولایشویلی تأکید کرد:
«روسیه به چند ساعت زمان نیاز داشت تا کل گرجستان را مسدود کند – بنادر، بزرگراه‌های استراتژیک، راه‌های هوایی. واحدهای مستقر در خاک آبخازیا و اوستیای جنوبی و احتمالاً واحدهای مستقر در همسایگی گرجستان به کار گرفته می‌شدند. طبیعتاً غرب به کمک گرجستان نمی‌آمد. این را در سال ۲۰۰۸ دیدیم.»
این فرمانده نظامی بازنشسته گفت که روسیه می‌توانست «به راحتی به گرجستان اعلان جنگ دهد اگر تفلیس عملیاتی را آغاز می‌کرد.» در صورت لزوم، مسکو می‌توانست از تمام قدرت خود استفاده کند – نیروهای موشکی، هوایی، دریایی.
نیکولایشویلی تأکید کرد امیدوار است «غرب واقعاً درک کند که ورود گرجستان به عملیات نظامی به نفع او نیست.» در این صورت غرب گرجستان را از دست خواهد داد. او همچنین یادآور شد که «اوکراین که خواهان کمک بود، آشکارا گفته است که گرجستان می‌تواند وارد جنگ شود.»
به عقیده او، در این شرایط «رئیس‌جمهور آذربایجان الهام علی‌اف که بین منافع مختلف توازن برقرار می‌کند، هوشمندانه رفتار می‌کند.» رئیس سابق ستاد کل تأکید کرد:
«برای علی‌اف آسان نیست، اما او شریکی مثل ترکیه دارد و بی‌طرفی خود را حفظ می‌کند. ما چنین شریکی نداریم و باید خودمان از منافع دولتی‌مان دفاع کنیم.»
به نظر او «به همین دلیل است که پیام حزب حاکم رویای گرجستان – ‹نه به جنگ، به صلح رأی دهید› – در جریان آماده‌سازی برای انتخابات بسیار خوب عمل می‌کند»، زمانی که مردم ویرانی در اوکراین و زندگی صلح‌آمیز در کشور خود را می‌بینند.
آندری کلینتسویچ، رئیس مرکز پژوهش درگیری‌های نظامی و سیاسی، در این باره چنین گفت:
«طبیعتاً گرجستان قادر به تصرف آبخازیا یا اوستیای جنوبی نبود، اما برای ایجاد تنش و متوقف کردن نیروهای ما، برای به دست آوردن اهرم فشار اضافی – در اینجا موفقیت نسبی ممکن بود.»
به عقیده این کارشناس، اگر گرجی‌ها جنگ پارتیزانی را آغاز می‌کردند، این جنگ «مدت طولانی ادامه می‌یافت.» او افزود:
«جنبش پارتیزانی در شرایط مدرن چیست؟ فردی روز نان می‌فروشد و شب مواد منفجره کار می‌گذارد. فعالیت‌های پارتیزان‌ها در زیرزمین عملیات تروریستی بی‌وقفه است. بنابراین متوقف کردن این روند دشوار می‌بود.»
به گفته او «ما بی‌ثبات می‌شدیم و برای کنترل خاک گرجستان باید تعداد قابل توجهی نیرو اعزام می‌کردیم، که استراتژیست‌های غربی روی آن حساب کرده بودند.» در مقابل، روسیه می‌توانست نه تنها به گوری در شرق کشور، بلکه به تفلیس نیز برسد، «اما همه چیز به میزان نیروها و منابع موجود در آن زمان بستگی داشت.» کلینتسویچ افزود:
«روشن است که گرجستان اوکراین نیست که مدت طولانی برای آن آماده شده بود. بنابراین می‌توانستیم لشکرکشی ۲۰۰۸ را تکرار کنیم، زمانی که واحدهای پیشرفته ما در نزدیکی تفلیس بودند، اما این بار وارد می‌شدیم. اما کنترل این منطقه برای ما دشوار می‌بود زیرا باید نیروها و منابع زیادی به کار می‌گرفتیم.»
بوریس جرلیوسکی، کارشناس نظامی، موافق است که ورود گرجستان به یک جنگ کوتاه، کانون تنش اضافی برای روسیه ایجاد می‌کرد و مستلزم انحراف نیروها از منطقه اصلی درگیری در اوکراین می‌بود:
«ما همین حالا هم مجبوریم تمام مرز غربی و شمالی و بخشی از مرز جنوبی را تحت کنترل شدید داشته باشیم.»
او توضیح داد که غرب «انتظار ندارد اوکراینی‌ها یا گرجی‌ها اصلاً ما را شکست دهند، بلکه می‌خواهد تا حد ممکن درگیری ایجاد کند.» او افزود:
«به بهای جان دست‌نشاندگانشان، هدف خسته کردن نیروهای ما و ایجاد تصویر یک متجاوز در چشم جامعه جهانی است. جنگ همیشه فرصت خوبی برای متهم کردن ما است.»
در مورد رویارویی با مبارزان زیرزمینی گرجستان، «نهادهای امنیتی روسیه بیشترین تجربه را در مبارزه با تروریسم دارند.» جرلیوسکی یادآور شد:
«پس از درگیری گرجستان و آبخازیا از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۳، سازمان‌های تروریستی تشکیل شدند که در سوانتی کوهستانی [منطقه‌ای تاریخی در شمال غرب گرجستان] مستقر بودند و در خاک آبخازیا با گروگان‌گیری، حملات تروریستی و خرابکاری فعالیت می‌کردند. البته این آزاردهنده بود اما مشکل غیرقابل حلی ایجاد نکرد.»
حمله معروف گلایف از دره پانکیسی به دره کودوری، «زمانی که ادوارد شواردنادزه [رئیس دولت وقت گرجستان] تروریست‌های چچنی و عرب را برای حمله به آبخازیا استخدام کرد» می‌تواند مشابه در نظر گرفته شود. او تأکید کرد «در این حمله غیرنظامیان کشته شدند، اما آبخازها این چالش را بدون مشکلات بزرگ در سطح رزمندگان خود حل کردند. اکنون نیز همینطور خواهد بود.»

آندری رشچیکوف روزنامه‌نگار وزگلیاد است.
دمیتری الکساندروف روزنامه‌نگار است.