
به قلم هایان ایوف
ترجمه جنوب جهانی
منطق استراتژیک اسرائیل آگاه است که متوقف کردن جنگ با توجه به معادلات و نتایج کنونی این درگیری ممکن است برای بقای این موجودیت خطرناکتر از تحمل فرسایش روزانه باشد.
پس از یک دوره ۲۵ روزه انتظار، رژیم صهیونیستی به تجاوز علیه جمهوری اسلامی ایران پرداخت که ظاهرا پاسخی به عملیات «وعده صادق ۲» بود. این عملیات شامل یک حمله موشکی وسیع و معنادار از سوی ایران به پایگاهها و فرودگاههای نظامی متعدد اسرائیل بود.
این حمله زلزلهای ژئوپولیتیکی ( «وعده صادق ۲» ) در سطح منطقه ایجاد کرد که تبعات آن به کل درگیری جهانی گسترش یافت. این وضعیت با ترور اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس، در حومه تهران و ترور سید حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان، در حومه جنوبی بیروت آغاز شد.
قبل از تجاوز اسرائیلی
دوره قبل از این تجاوز با شایعات و اطلاعات رسانهای فراوانی همراه بود که عمدتاً از واشنگتن و تلآویو نشأت میگرفت. دو طرف تلاش کردند تا اختلافات و بحثهای خود را در یک تبادل نمایشی با اهداف سیاسی و تاکتیکی بیان کنند. مهمترین نکته نیاز به سنجش نبض و پیشبینی واکنشهای ممکن به تجاوز قبل از وقوع آن بود، چه از سوی ایران و چه از سوی محور مقاومت و جبهههای پشتیبانی بهطور کلی، همچنین واکنشهای منطقهای و بینالمللی.
مواضع و واکنشها را میتوان به شرح زیر خلاصه کرد:
۱. تصمیم قاطع ایران: ایران قاطعانه اعلام کرد که هرگونه تجاوز اسرائیلی با پاسخی متناسب با شدت و نوع آن مواجه خواهد شد. همچنین شایعاتی درباره احتمال تغییر در دکترین هستهای ایران در صورت حمله به تأسیسات هستهای منتشر شد.
۲. افزایش عملیات جبهههای پشتیبان: جبهههای پشتیبان عملیات نظامی خود را علیه رژیم صهیونیستی افزایش دادند. حزبالله وارد مرحله جدیدی تحت عنوان «فاز تحمیل درد بر دشمن» شد و ابتکار عمل را هم در میدان جنگ و هم در قلب فلسطین اشغالی دوباره به دست گرفت، حتی تا «تلآویو» پیش رفت.
۳. موضع کشورهای منطقه: کشورهای منطقه، به ویژه کشورهای خلیج فارس، مخالفت خود را با استفاده از فضای هواییشان برای حمله به ایران ابراز کردند، پس از دیدارهای دیپلماتیک وزیر امور خارجه ایران با این کشورها.
۴. حمایت روسیه: روسیه طبق چندین منبع سیستمهای پیشرفته دفاع هوایی را به ایران ارائه داد که نشاندهنده موضع سیاسی آن کشور علیه حمله به ایران و جنگ تمام عیار بود.
۵. موضع چین: چین موضع روشنی علیه هرگونه اقدام نظامی علیه ایران اتخاذ کرد و درباره خطرات جنگ تمام عیار هشدار داد، موضعی که با دیگر هشدارها درباره تبعات این درگیری بر تأمین نفت و زنجیرههای تأمین انرژی و تجارت همخوانی داشت.
۶. اجلاس BRICS: اجلاس BRICS که در روسیه برگزار شد، تغییر سریع تعادلهای بینالمللی را به نفع گروه BRICS و کشورهای جنوب و شرق نشان داد، که به ضرر ایالات متحده و کشورهای بلوک غرب بود.
ایران تبدیل به یک عضو فعال و اساسی گروه BRICS شد و کشورهای این گروه ملزم شدند تا مواضعی دوستانه و قانونی نسبت به ایران اتخاذ کنند.
بر اساس این مواضع ایرانی، منطقهای و بینالمللی، و ارزیابی ایالات متحده-اسرائیل از شرایط میدان جنگ و درگیری، واشنگتن مجبور شد تا در حمایت بیقیدوشرط خود از گزینه اسرائیلی برای انجام یک تجاوز گسترده با نتایج نامشخص عقبنشینی کند.
دو طرف تأکید کردند که واشنگتن رژیم صهیونیستی را متقاعد کرده است تا از حمله به تأسیسات انرژی، نفتی و هستهای خودداری کند؛ این موضوع با سفر آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، به «اسرائیل» و کشورهای منطقه برای کاهش تأثیر تهدیدات و ارائه پیامهای مهار تجاوز قبل از وقوع آن همراه بود. بلینکن همچنین اشاره کرد که گزینهای برای حل سیاسی برای آتشبس وجود دارد.
تجاوز ناموفق
یک روز پس از خروج بلینکن از منطقه، رژیم صهیونیستی تهدیدات خود را عملی کرد.
این حمله همراه با یک کمپین رسانهای هماهنگ شده توسط رسانههای اسرائیلی و آمریکایی انجام شد که چهار ساعت طول کشید.
طبق ادعای طرف اسرائیلی و اظهارات رهبران این رژیم، این حمله توسط ۱۰۰ جنگنده انجام شد که کارخانههای تولید موشک، سیستمهای دفاع هوایی و حفاظتی تأسیسات را هدف قرار دادند. نتانیاهو ادعا کرد که این تجاوز اهداف خود را با دقت محقق کرده است. برعکس، تهران اعلام کرد که دفاع هواییاش موفق به دفع حمله هوایی اسرائیل شده است که سایتهای نظامی در تهران، خوزستان و ایلام را هدف قرار داده بود؛ همچنین اعلام کرد که اثرات این تجاوز محدود بوده است. علاوه بر این، مرگ چهار سرباز ایرانی نیز اعلام شد.
با وجود بزرگنمایی رسانهای که توسط «اسرائیل» و همپیمانانش انجام شده بود، به نظر میرسد که تجاوز اسرائیلی علیه ایران محدود بوده است؛ امری که نشاندهنده ترس اسرائیل از پاسخ بزرگ ایران است.
طبق دادهها و نتایج اعلام شده، مشخص است که دفاع هوایی ایران نیروی هوایی اسرائیل را با قابلیتهای پیشرفته خود غافلگیر کرده است و توانسته است تا حد زیادی در برابر آن مقاومت کند؛ این موضوع در زمان چهار ساعته تجاوز مشهود بود، همچنین ناامیدی رسانههای صهیونیستی پس از آن نشاندهنده همین واقعیت است.
تحلیل نتایج تجاوز
بر اساس مواضع سیاسی، شایعات رسانهای و دادههای میدانی، میتوان چندین جنبه مرتبط با سیگنالها و نتیجهگیریهایی که تجاوز اسرائیلی منعکس کرد را شناسایی کرد:
۱. پیشنهاد آتشبس مصر: رئیسجمهور مصر، عبدالفتاح السیسی، روز بعد از تجاوز پیشنهادی برای آتشبس دو روزه در غزه ارائه داد که شامل تبادل محدود زندانیان میشد و میتوانست مبنایی برای توافق کلی باشد. ظاهراً پیشنهاد مصریها پیشاپیش با هماهنگی واشنگتن آماده شده بود و نشاندهنده تمایل آمریکا برای جلوگیری از تشدید اوضاع تا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بود.
۲. کنترل واشنگتن بر روی منازعه: واشنگتن اکنون خواهان کنترل منازعه تحت سقف مشخصی تا انتخابات ریاست جمهوری است. جو بایدن رئیسجمهور آمریکا بلافاصله پس از تجاوز ابراز امیدواری کرد که این آخرین تشدید میان ایران و رژیم صهیونیستی باشد.
۳. محدودیت اهداف تجاوز اسرائیل: محدودیت تجاوز اسرائیلی علیه ایران از نظر اهداف تعیین شده نشان میدهد که واشنگتن رهبری نبرد علیه محور مقاومت را بر عهده دارد و بیشتر تمایل داشته تا آبرویش را حفظ کند تا اینکه بخواهد «اسرائیل» را نجات دهد.
۴. عدم تمایل به جنگ باز: ایالات متحده با تأمین سیستمهای THAAD برای رژیم صهیونیستی نشان داد که نمیخواهد وارد جنگ باز شود؛ همچنین روسیه نیز با حمایت از ایران با سیستمهای پیشرفته دفاع هوایی مشخص کرده است که نمیخواهد جنگ باز رخ دهد.
۵. زمان بحرانی برای رژیم صهیونیستی: زمان بحرانی برای رژیم صهیونیستی و ایالات متحده دورهای است که کنونی تا انتخابات ریاست جمهوری است.
۶. شکست تبلیغات اسرائیل: آنچه میتوان نتیجه گرفت این است که تبلیغات درباره یک ضربه مهلک که «اسرائیل» سالها بر آن تأکید داشت شکست خورده است.
۷. قدرت غیرقابل شکست ایران: از منظر استراتژیک، ایران توانست از طریق این تجاوز ناموفق خود را به عنوان قدرتی غیرقابل شکست معرفی کند؛ این شکست گزینههای محدود آمریکا و «اسرائیل» را در برابر ایران نمایان ساخت.
۸. واکنش رهبران اسرائیل: زمانی که وزیر جنگ رژیم صهیونیستی بعد از شکست حمله درباره اعطای امتیازات دردناک برای آزادسازی زندانیان صحبت میکند، این تنها نشاندهنده ناتوانی «اسرائیل» در دستیابی به اهدافش نیست بلکه همچنین نشاندهنده تلاش رهبران رژیم برای فریب افکار عمومی اسرائیلی است تا آنها را متقاعد کنند هدف جنگ آزادسازی زندانیان بوده است.
۹. فرصت برای ایران: شکست تجاوز فرصت وسیعی برای ایران فراهم کرده تا بتواند زمان لازم را داشته باشد تا با ابزارهای دیپلماتیک عمل کند؛ همزمان دشمن اسرائیلی مجبور خواهد بود منتظر پاسخ ایرانی باشد.
نتیجهگیری
در نهایت ارزیابی استراتژیک اسرائیل آگاه است که متوقف کردن جنگ طبق معادلات کنونی ممکن است خطرناکتر باشد نسبت به تحمل فرسایش روزانه آن و ادامه آن. همچنین آنها معتقدند پایان دادن به جنگ معادل خودکشی سریع خواهد بود در حالی که ادامه آن برابر خودکشی آهسته است.
آنچه رژیم صهیونیستی از آغاز طوفان الاقصی (۷ اکتبر سال گذشته) تا کنون بدست آورده تقریباً هیچ چیز قابل توجهی نیست. شاید استفاده رهبران رژیم صهیونیستی از اصطلاح «جنگ وجودی» نشانه واضحی از ابعاد معضل کنونی آنها باشد.

