سلاح‌سازی کمک‌ها: چگونه USAID و قانون جهانی آسیب‌پذیری، امپریالیسم ایالات متحده را در لیبی حفظ می‌کنند

گزارش از آگندای سیاه
ترجمه جنوب جهانی

قانون جهانی آسیب‌پذیری (GFA) سازوکاری است که به ایالات متحده اجازه می‌دهد تا از قدرت نرم خود در آفریقا از طریق سازمان‌هایی مانند USAID استفاده کند. این قانون بر روی لیبی که توسط ایالات متحده و ناتو ویران شده است، تمرکز خاصی دارد. با مدیریت زیرساخت‌های کمک، USAID اهداف امپریالیستی ایالات متحده را در حفظ بی‌ثباتی و تسلط بر این کشور حمایت می‌کند.
آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده (USAID) به عنوان یک آژانس برای کمک یا «یاری» در توسعه مثبت لیبی و دیگر کشورهای آفریقایی معرفی می‌شود، اما در واقع از همان برنامه امپریالیستی حمایت می‌کند که حمله نظامی ۲۰۱۱ را که بافت اجتماعی و سیاسی لیبی را ویران کرد، به راه انداخت. عملیات تغییر رژیم در لیبی، به‌ویژه پس از سرنگونی معمر قذافی توسط ناتو در سال ۲۰۱۱، کشور را در وضعیت هرج و مرج و فراکسیون‌گرایی دائمی رها کرد. این بی‌ثباتی زمینه‌ای بارور برای گسترش نفوذ ایالات متحده از طریق مکانیزم‌های قدرت نرم مانند USAID فراهم می‌آورد که با وجود ظاهر انسان‌دوستانه‌اش، به طور همزمان با اهداف امپریالیستی ایالات متحده همسو است.
کار USAID در لیبی از سال ۲۰۱۱، بلافاصله پس از سرنگونی وحشیانه قذافی آغاز شد و از آن زمان با اهداف نظامی و سیاسی گسترده‌تر ایالات متحده همسو عمل کرده است. GFA که در سال ۲۰۱۹ به قانون تبدیل شد، چارچوبی برای این نوع دخالت فراهم می‌کند و ادعا می‌کند که «پیشگیری از درگیری» و «ثبات» را در کشورهای آسیب‌پذیر مانند لیبی ترویج می‌کند. اما این قانون، مانند فعالیت‌های USAID، برای حفظ هژمونی ایالات متحده طراحی شده است نه اینکه واقعاً از حاکمیت لیبی حمایت کند.
گزارش USAID در مه ۲۰۲۳ نشان می‌دهد که آگاهی شهروندان لیبی از فعالیت‌های این آژانس محدود است و تنها حدود ۱۳ درصد از لیبیایی‌های مورد بررسی اطلاعاتی درباره کارهای آن دارند. این گزارش تأکید می‌کند که افرادی که از USAID آگاه هستند، معمولاً تأثیرات سیاسی و اقتصادی آن را مثبت ارزیابی می‌کنند، که این ارتباط قدرت نرم ایالات متحده را برای شکل‌دهی به ادراک عمومی تقویت می‌کند. با این حال، باید انگیزه‌های پشت کار USAID در لیبی به دقت بررسی شود، به ویژه در زمینه قانون جهانی آسیب‌پذیری و تلاش‌های ایالات متحده برای حفظ کنترل بر منابع وسیع نفتی لیبی.
سطح پایین آگاهی از USAID در لیبی تعجب‌آور نیست، زیرا فعالیت‌های این آژانس اغلب تحت پوشش روایت توسعه و کمک‌های انسانی پنهان شده‌اند. آنچه کمتر قابل مشاهده است نقش USAID در حمایت از همان چارچوب امپریالیستی است که AFRICOM و دیگر ساختارهای نظامی ایالات متحده تحمیل می‌کنند. USAID خود را در فرآیند بازسازی لیبی جا داده و خود را به عنوان یک بازیگر ضروری در آینده لیبی معرفی کرده است.
با این حال، همان گزارش نشان‌دهنده شکاف عمیق بسیاری از لیبیایی‌ها نسبت به USAID است که ناشی از ادراک فساد، ناسازگاری فرهنگی و تردید درباره انگیزه‌های واقعی دخالت ایالات متحده در کشورشان است. این شکاف کاملاً موجه است. نقش USAID در لیبی بی‌طرف نیست؛ بلکه بخشی از استراتژی امپریالیستی وسیع‌تر ایالات متحده برای کنترل و بهره‌برداری از منابع لیبی است.
ارتباط بین USAID و قانون جهانی آسیب‌پذیری برای فهم چگونگی عملکرد سیاست خارجی ایالات متحده در لیبی بسیار حیاتی است. GFA تلاش دارد تا مشارکت بلندمدت و پایدار را در مناطق «آسیب‌پذیر» ایجاد کند، تحت پوشش پیشگیری از درگیری و ترویج ثبات. این کار با ارتباط دادن وزارت دفاع، وزارت امور خارجه، وزارت خزانه‌داری و USAID انجام می‌شود. اما در واقعیت، این مشارکت پایدار درباره اطمینان از حفاظت منافع ژئوپولیتیکی و اقتصادی ایالات متحده است.
نشست‌های اخیر بین هیئت وزیران لیبیایی و مقامات ایالات متحده در واشنگتن نشان‌دهنده چگونگی ارتباط عمیق منافع ایالات متحده با بخش‌های نفتی و انرژی لیبی است. این گفتگوها که به عنوان تلاش‌هایی برای تقویت شراکت‌های بین‌المللی و ترویج توسعه اقتصادی ارائه شده‌اند، به اهداف ژئوپولیتیکی و اقتصادی ایالات متحده خدمت می‌کنند.
فروپاشی لیبی به فراکسیون‌گرائی و جنگ داخلی نتیجه مستقیم بی‌ثبات‌سازی ایالات متحده و ناتو است. حضور مداوم USAID تنها باعث طولانی‌تر شدن این هرج و مرج برای منافع امپریالیستی می‌شود. واقعیت اینکه آگاهی عمومی نسبت به USAID در میان لیبیایی‌ها پایین است نشان‌دهنده این است که ایالات متحده پشت پرده‌ای از توسعه ظاهری عمل می‌کند در حالی که همچنان ثروت لیبی را استخراج کرده و هرگونه تلاش واقعی برای حاکمیت را سرکوب می‌کند.
در نهایت، بررسی نقش USAID در لیبی نشان می‌دهد که کمک‌های توسعه‌ای به سلاحی برای خدمت به منافع امپریالیستی تبدیل شده‌اند. مبارزه برای آزادی آفریقا نه تنها بر مقاومت علیه سلطه نظامی بلکه بر چالش ساختارهای قدرت نرم تأکید دارد که امپریالیسم را تحت عنوان توسعه تقویت می‌کنند.